به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، با آغاز جنگ تحمیلی علیه ایران از یک ماه پیش، قیمت نفت برنت که پیش از آن در محدوده 70 دلار قرار داشت، بهسرعت به 110 دلار افزایش یافت، این جهش ناگهانی، زنگ خطر را برای اقتصادهای وابسته به انرژی منطقه خلیج فارس به صدا درآورد، اما جمهوری اسلامی ایران در اقدامی هوشمندانه و راهبردی، با آزادسازی حرکت برخی شناورهای نفتکش و اعطای مجوزهای محدود عبور، موفق شد قیمت نفت را تا محدوده 100 دلار کاهش دهد و ثبات نسبی را به بازار بازگرداند.
این اقدام که در چارچوب مدیریت "تابآوری" اقتصاد جهانی تعریف میشود، نشاندهنده درک عمیق تهران از معادلات پیچیده بازار انرژی و توانایی آن در تنظیم فشارهای وارداتی بود.
گمانهزنیهای حسابنشده؛ بازگشت قیمت به 110دلار
اما آنچه در روزهای اخیر رخ داده، حاکی از آن است که گمانهزنیها درباره اقدامات حسابنشده آمریکا ـ از جمله احتمال عملیات تهاجمی زمینی و تشدید تنشهای نظامی در منطقه ـ بار دیگر آرامش نسبی بازار را بههم زده است. قیمت نفت که با مدیریت ایران تا محدوده 100 دلار کاهش یافته بود، مجدداً ظرف مدت کوتاهی به محدوده 110 دلار بازگشت.
کارشناسان معتقدند این نوسانات نشان میدهد که هرگونه محاسبه اشتباه از سوی واشنگتن میتواند زمینهساز جهش دوباره و افسارگسیخته قیمتها و بههمریختگی کامل بازارهای جهانی شود، البته در این امر یک نکته حائز اهمیت برای اقتصاد آمریکا نیز وجود دارد که به جزئیات آن خواهیم پرداخت.
معادله 100دلاری؛ فشار بر رقبا
در شرایط کنونی، آمریکا در معادله نفت 100دلاری توانسته است متحدان سابق اروپایی خود و رقیب اصلی خودش یعنی چین را تحت فشار قرار دهد. نفت 100دلاری اگرچه برای اقتصاد اروپا گران محسوب میشود، اما هنوز برای اقتصاد آمریکا که از انعطاف بیشتری برخوردار است، تهدیدی فوری بهشمار نمیآید،
اما نکته حائز اهمیت آن است که این وضعیت پایدار نخواهد بود.
سناریوی نفت 150دلاری؛ نقطه گسل بحران در آمریکا
تحلیلهای اقتصادی نشان میدهد که هرچند هنوز اقتصاد آمریکا تحتتأثیر جدی موج نفت 100 تا 110 دلاری قرار نگرفته است، اما قیمت 150دلاری نفت، قطعاً تابآوری اجتماعی و اقتصادی حتی بزرگترین اقتصاد جهان را نیز در هم خواهد شکست.
تنگه هرمز که محل عبور 20 درصد انرژی جهان است، با اقدام هوشمندانه ایران بهسمت مدیریت قیمت نفت در مرز 100 دلار حرکت کرد، این رویکرد نشان داد که تهران خواهان ثبات نسبی در بازارهای جهانی است و توانایی تنظیم فشارها را در دست دارد،
اما هرگونه اقدام حسابنشده از سوی آمریکا ـ خواه تشدید تنشهای نظامی، خواه اتخاذ سناریوهای تهاجمی جدید ـ میتواند آغازگر موجی از تنشهای اقتصادی و حتی بحرانهای اجتماعی در خود آمریکا باشد، این نکته مشخص است که همین امروز نیز تیم ترامپ مقابل پرسشهای رسانههای فراگیر منتقد پاسخ منطقی و قابلقبول ندارد، حال آنکه باید منتظر باشد تا با شوک نفت 150دلاری تنشهای اجتماعی واقعیت تصمیمهای حسابنشده را به دولت مستقر آمریکا نشان دهد.
یک ماه از آغاز جنگ تحمیلی علیه ایران میگذرد، در این مدت، تهران نشان داده است که نهتنها توانایی مدیریت معادلات میدانی، بلکه ظرفیت تنظیم بازار انرژی جهان را نیز در اختیار دارد، اما آنچه امروز بهعنوان تهدید جدی مطرح میشود، رفتارهای غیرقابل پیشبینی و اقدامات حسابنشده واشنگتن است که میتواند قیمت نفت را از محدوده مدیریتشده 100 دلار به محدوده شکننده 150 دلار برساند،
در چنین سناریویی، نهتنها اقتصادهای اروپایی و چین که اکنون تحت فشار هستند، بلکه خود آمریکا نیز با موج بیسابقه بحرانهای اجتماعی و اقتصادی مواجه خواهد شد. هزینه جدید حداقل 300دلاری ماهانه برای هر خانوار، تورم سرسامآور اقلام مصرفی و نارضایتیهای گسترده اجتماعی بهخصوص میان منتقدان ترامپ، تنها بخشی از پیامدهای قابل پیشبینی این مسیر نادرست است.
تنگه هرمز امروز به گلوگاهی تبدیل شده است که هرگونه حرکت نسنجیده میتواند متزلزلکننده ثبات نهتنها در منطقه، که در قلب اقتصاد آمریکا باشد. اکنون نوبت واشنگتن است که میان "مدیریت عقلانی" و "ماجراجویی حسابنشده" یکی را انتخاب کند.
انتهای پیام/+