به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، حجتالاسلام محمد احمدزاده، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان خراسان رضوی، شب گذشته در مراسم پانصد و هشتاد و ششمین سالگرد وفات بزرگ واقفه خیراندیش "بانو گوهرشاد، با بیان اینکه در نگاه اسلامی، زن نه حاشیهنشین تاریخ بلکه تاریخساز است، اظهار کرد: زن در این چارچوب فکری، صرفاً مخاطب تحولات اجتماعی نیست بلکه خود میتواند تحولساز و جریانآفرین باشد.
وی افزود: نمونه روشن این حقیقت، شخصیت حضرت خدیجه(س) است؛ بانویی تاجر، مستقل، صاحب رأی و دارای جایگاه اجتماعی ممتاز که با انتخابی آگاهانه در حمایت از پیامبر اکرم(ص)، نقشی تمدنساز ایفا کرد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی ادامه داد: حمایت حضرت خدیجه(س) از پیامبر اسلام(ص) تنها یک همراهی عاطفی نبود، بلکه تصمیمی عمیق، آگاهانه و تمدنساز به شمار میرفت. سرمایه، اعتبار اجتماعی و آرامش خانه ایشان، پشتوانه شکلگیری جامعه نوپای اسلامی شد. این یعنی زن میتواند محور ایمان، امنیت و پیشرفت در جامعه باشد.
حجتالاسلام احمدزاده با اشاره به استمرار این الگو در تاریخ اسلام بیان کرد: در سدههای بعد نیز گوهرشاد بیگم نشان داد که زن مسلمان میتواند در عرصههای فرهنگ، هنر، سیاست و وقف حضوری فعال و اثرگذار داشته باشد. نگاه بلند این بانوی اندیشمند به آبادانی مراکز دینی و علمی، بیانگر درک عمیق او از مسئولیت اجتماعی بود.
وی افزود: گوهرشاد بیگم با اقدام عملی خود در توسعه فضاهای مذهبی و علمی، ثابت کرد که زن میتواند در عین پایبندی به ارزشهای دینی، در عرصه عمومی جامعه نیز نقشآفرین و تمدنساز باشد. چنین الگوهایی نشان میدهد که زن در منطق اسلامی دارای شخصیت مستقل، عقلانیت و قدرت انتخاب آگاهانه است.
مدیرکل اوقاف خراسان رضوی در تبیین رویکرد اسلامی به جایگاه زن گفت: گفتمان اصیل ما درباره زن بر سه پایه استوار است؛ نخست، کرامت انسانی و شخصیت مستقل زن که او را صاحب عقلانیت و قدرت تصمیمگیری میداند؛ دوم، نقش اجتماعی زن که میتواند در فرهنگ، آموزش، خدمترسانی و عرصههای عمومی پیشگام باشد؛ و سوم، معنویت و ارزشهای اخلاقی که جهتدهنده فعالیتهای اجتماعی اوست.
وی تأکید کرد: اگر امروز درباره زندگی و آینده سخن میگوییم، باید از الگویی سخن بگوییم که هم کرامت انسانی زن را پاس بدارد و هم مسئولیت اجتماعی او را برجسته کند؛ الگویی که آزادی را در چارچوب رشد انسانی معنا کند و همزمان به تقویت خانواده و جامعه بینجامد.
حجتالاسلام احمدزاده با بیان اینکه زن در منطق اسلامی سرچشمه حیات پاک، تربیت نسل و سرمایه اجتماعی است، خاطرنشان کرد: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازنمایی الگوهای روشن و امیدآفرین است. ما به جای تقابلهای شعاری و دوگانهسازیهای نادرست، باید چهرههای نورانی تاریخ خود را بازخوانی و معرفی کنیم.
وی افزود: جامعهای که حضرت خدیجه(س) را بهعنوان نماد ایمان آگاهانه و گوهرشاد بیگم را بهعنوان نماد مدیریت فرهنگی و مسئولیتپذیری اجتماعی میشناسد،میتواند تصویری دقیق، متوازن و امیدبخش از زن مسلمان ارائه دهد؛ تصویری که در آن زن نه در حاشیه بلکه در متن پیشرفت و تعالی قرار دارد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی با اشاره به وظایف نهادهای فرهنگی و دینی گفت: امروز رسالت مجموعههای فرهنگی آن است که زمینه شناسایی و شکوفایی استعدادهای بانوان را فراهم کنند و از حضور سالم، مؤثر و هدفمند آنان در عرصههای اجتماعی حمایت به عمل آورند.
وی تصریح کرد: گسترش فرهنگ وقف، خدمترسانی و مشارکت مردمی بدون نقشآفرینی بانوان امکانپذیر نیست. بانوان میتوانند با حضور فعال در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و خیرخواهانه، به تقویت سرمایه اجتماعی و انسجام جامعه کمک کنند.
حجتالاسلام احمدزاده در ادامه با تأکید بر اهمیت مشارکت آگاهانه زنان در فرآیندهای اجتماعی بیان کرد: هرگاه به زنان فرصت داده شده و بستر مناسب برای فعالیت آنان فراهم آمده، شاهد رشد، پویایی و تحول مثبت در جامعه بودهایم. بنابراین باید با برنامهریزی دقیق، مسیر حضور مؤثر آنان را هموار ساخت.
وی افزود: الگوسازی صحیح از زنان تاریخساز، میتواند نسل جوان را با ظرفیتهای واقعی خود آشنا کند و آنان را به مشارکت فعال در ساخت آینده کشور ترغیب نماید. در این مسیر، نهاد وقف و فعالیتهای خیریه نیز میتواند بستری مناسب برای بروز و ظهور توانمندیهای بانوان باشد.
ثبت دو موقوفه جدید به ارزش 150 میلیارد تومان در خراسان رضوی
حجتالاسلام جمال ایزدی، معاون فرهنگی ادارهکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی نیز با اشاره به جایگاه وقف در تاریخ اسلام اظهار کرد: تاریخ اسلام تفسیر عملی آیاتی است که ایمان را در عمل و گذشت از مال معنا میکند. حضرت خدیجه کبری(س) تنها همسر پیامبر(ص) نبود، بلکه پشتوانه اقتصادی، عاطفی و اجتماعی نهضت اسلامی بود؛ زمانی ایمان آورد که بسیاری در تردید و انکار بودند و در شعب ابیطالب تمام دارایی خود را در راه بقای دین هزینه کرد و نشان داد ایمان واقعی با هزینهکردن معنا پیدا میکند.
وی با بیان اینکه این الگو در تاریخ ایران اسلامی نیز تداوم یافته است، افزود: قرنها بعد، شخصیتی همچون گوهرشاد بیگم با الهام از همین روحیه ایمانی، با ساخت مسجد گوهرشاد مصداقی از آبادانی مساجد و پاسداری از تمدن اسلامی را به نمایش گذاشت. مسجد گوهرشاد در سال 821 هجری قمری افتتاح شد؛ در آن زمان گوهرشاد 40 سال داشت و هفت سال پس از آن نیز با تنظیم وقفنامهای در سال 829 هجری قمری، موقوفات متعددی برای پایداری و رونق این بنای عظیم پیشبینی کرد.
معاون فرهنگی ادارهکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی ادامه داد: گوهرشاد بیگم حدود 40 سال پس از افتتاح مسجد و در سن 80 سالگی به دستور ابوسعید به شهادت رسید و امروز پس از گذشت 626 سال از افتتاح این مسجد، همچنان برکات آن در زندگی مردم جاری است و کمتر فردی در کشور یافت میشود که بهنحوی از آثار و خدمات این موقوفه بهرهمند نشده باشد.
وی با تأکید بر استمرار این مسیر نورانی در دوران معاصر گفت: هر خیّری که از مال محبوب خود میگذرد و سرمایه و اعتبارش را در راه دین و مردم هزینه میکند، در همان مسیر نورانی گام برمیدارد. در همین چارچوب، یکی از بزرگترین واقفان عصر حاضر در خراسان رضوی، دکتر قدسیه علوی، با ثبت دو موقوفه ارزشمند، برگ زرین دیگری بر دفتر وقف استان افزوده است.
حجتالاسلام ایزدی با اشاره به پیشینه خانوادگی این واقف بیان کرد: خانم دکتر علوی فرزند شادروان حجتالاسلام دکتر سیدحسین ادبی است که عمر خود را در مسیر ترویج فرهنگ دینی و تربیت شاگردان صرف کرد و همچنین خواهر شهید سید محمود علوی است که درباره شخصیت و مجاهدتهای وی نیز آثار مکتوبی منتشر شده است.
وی افزود: این واقف گرانقدر خود نزدیک به نیم قرن در حوزه سلامت به مردم خدمت کرده و علاوه بر فعالیتهای اجتماعی و انقلابی پیش و پس از انقلاب، دو دوره نیز نماینده مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی بوده است. اکنون نیز با تأسیس دو موقوفه بزرگ، سرمایه شخصی خود را در مسیر ایمان و خدمت عمومی قرار داده است.
معاون فرهنگی ادارهکل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی تصریح کرد: یکی از این موقوفات در سالهای گذشته در حوزه سلامت ایجاد شده و موقوفه دوم در سال جاری با موضوع امور فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، قرآنی و سایر فعالیتهای خیریه به ثبت رسیده که ارزش تقریبی آن حدود 150 میلیارد تومان برآورد میشود.
وی ضمن قدردانی از همراهی خانواده این واقف گفت: حمایت فرزندان و همسر ایشان، جناب آقای دکتر فتاحی، که خود از چهرههای فرهنگی، اجتماعی و نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی هستند، نقش مهمی در تحقق این اقدام ارزشمند داشته و این خانواده همواره در مسیر خدمت به جامعه پیشگام بودهاند.
حجتالاسلام ایزدی در ادامه با اشاره به برخی مراجعات مردمی پس از انتشار خبر این وقفها تأکید کرد: اقدام بزرگ یک واقف به معنای بینیازی مطلق یا تداوم توان مالی برای پاسخگویی به همه درخواستها نیست. از عموم مردم و نهادها انتظار میرود با درک شرایط، از قرار دادن این خانواده در معذوریت پرهیز کنند و اجازه دهند مسیر وقف بر اساس نیت و چارچوب تعیینشده واقف ادامه یابد.
وی در پایان با تأکید بر اینکه وقف یکی از پایههای ماندگار توسعه فرهنگی و اجتماعی در کشور است، خاطرنشان کرد: خراسان رضوی بهعنوان یکی از قطبهای وقف در کشور، ظرفیتهای گستردهای در حوزههای سلامت، آموزش و امور فرهنگی دارد و با تداوم این رویکرد میتوان بخشی از نیازهای جامعه را از طریق سرمایههای مردمی و ایمانمحور تأمین کرد.
توانمندسازی زنان، گسترش عدالت و امیدآفرینی ستونهای پیشرفت جامعه است
قدسیه علوی، واقف و فعال اجتماعی خراسان رضوی نیز در مراسم پانصد و هشتاد و ششمین سالگرد وفات بزرگ واقفه خیراندیش "بانو گوهرشاد،توانمندسازی زنان سرپرست خانوار، علاوه بر تقویت بنیانهای عاطفی و اقتصادی خانواده، به گسترش عدالت اجتماعی و توزیع متوازن سرمایه در جامعه منجر میشود.
وی با بیان اینکه تمرکز سرمایه در یک نقطه، آسیبزا است، افزود: هنگامی که منابع مالی و فرصتها در بخشهای مختلف جامعه توزیع شود، زمینه رشد عمومی فراهم میشود و عدالت اجتماعی تحقق عینی پیدا میکند. این رویکرد علاوه بر کاهش شکافهای اقتصادی، به افزایش امید اجتماعی نیز کمک میکند.
علوی با اشاره به تأکیدات مکرر رهبر معظم انقلاب بر موضوع امید در جامعه تصریح کرد: بارها در سخنرانیهای مختلف بر اهمیت امیدآفرینی تأکید شده است. جامعهای که در آن امید وجود داشته باشد، زنده و پویا خواهد بود و در مقابل، جامعهای که امید را از دست بدهد، دچار رکود و مرگ اجتماعی میشود. از این رو، هر اقدام خیرخواهانه و هر حرکت اجتماعی مثبت میتواند چراغ امید را در دل مردم روشن نگه دارد.
این واقف خراسانی با اشاره به حضور در آیینی که طی آن جمعی از بانوان برجسته مورد تجلیل قرار گرفتند، گفت: در آن مراسم، شاهد اعطای لوح افتخار به زنانی بودم که هر یک در عرصههای مختلف منشأ اثر بودهاند و همین مسئله موجب شد که بیش از پیش به ظرفیت عظیم بانوان در جامعه پی ببرم. این تجربه نشان داد که زنان ایرانی در عرصههای گوناگون اجتماعی، فرهنگی، علمی و اقتصادی حضوری فعال و اثرگذار دارند.
وی با نگاهی تاریخی به نقش زنان در تمدن اسلامی افزود: حضور بانوان در صحنههای اجتماعی و فرهنگی، پیشینهای طولانی دارد. حدود شش قرن پیش، گوهرشاد بیگم با اقدامات عمرانی و فرهنگی خود نقش مهمی در توسعه فضاهای مذهبی و علمی ایفا کرد و این مسیر در دورههای بعد نیز ادامه یافت. در دورههای صفویه و قاجاریه نیز بانوانی بودند که با ساخت مدرسه، حوزه علمیه و حتی بیمارستان، در توسعه زیرساختهای اجتماعی سهیم شدند.
علوی ادامه داد: امروز نیز بانوان بسیاری را میبینیم که در حوزههای مختلف از جمله فرهنگ، آموزش، بهداشت و درمان، اقتصاد و فعالیتهای اجتماعی نقشآفرینی میکنند و این حضور گسترده، سرمایهای ارزشمند برای کشور به شمار میرود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جایگاه حضرت خدیجه کبری(س) در تاریخ اسلام گفت: حضرت خدیجه(س) نمونهای ممتاز از یک زن مؤمن، شجاع و فداکار است که با تمام وجود در کنار پیامبر اسلام(ص) ایستاد. ایشان از جان و مال خود در راه اعتلای اسلام گذشت و در شرایطی که بسیاری پیامبر را تنها گذاشته بودند، یار و یاور اصلی ایشان بود.
علوی افزود: اگر بخواهیم از بالاترین مرتبه محبت و وفاداری سخن بگوییم، میتوان به شخصیت حضرت خدیجه(س) اشاره کرد که نهتنها از ثروت فراوان خود گذشت، بلکه در برابر طعنهها و فشارها ایستادگی کرد و با شجاعت در کنار پیامبر باقی ماند. در دوران محاصره مسلمانان در شعب ابیطالب نیز این بانوی بزرگوار با حمایتهای مالی و تدارکاتی خود، نقش مهمی در بقای جامعه نوپای اسلامی ایفا کرد.
وی با مقایسه میان حضرت خدیجه(س) و گوهرشاد بیگم اظهار کرد: این دو بانوی بزرگوار اشتراکات فراوانی دارند؛ هر دو زنانی اثرگذار، ثروتمند و دارای جایگاه اجتماعی بودند، هر دو در مقاطع حساس تاریخی تصمیمهای سرنوشتساز گرفتند و هر دو از مال دنیا برای ماندگاری دین و فرهنگ گذشتند. وجه مشترک مهم آنان این بود که مال دنیا را هدف نهایی نمیدانستند، بلکه آن را ابزاری برای خدمت و رضایت الهی تلقی میکردند.
علوی با اشاره به اقدامات عمرانی و فرهنگی گوهرشاد بیگم گفت: وی با فروش جواهرات شخصی خود، زمینه ساخت مسجدی در جوار حرم مطهر امام رضا(ع) را فراهم کرد و علاوه بر آن، در ساخت مدرسه و سایر بناهای عامالمنفعه نیز نقش داشت. این اقدامات نهتنها آثار معماری برجستهای بر جای گذاشت، بلکه به تقویت فرهنگ و هنر اسلامی و شکلگیری یک جریان تمدنی کمک کرد.
وی تصریح کرد: برکات اقدامات حضرت خدیجه(س) در گسترش و تثبیت اسلام بهروشنی در تاریخ دیده میشود و آثار فعالیتهای گوهرشاد بیگم نیز پس از گذشت قرنها همچنان پابرجاست. این نمونهها نشان میدهد که انتخاب درست در نحوه هزینهکرد مال و امکانات، میتواند اثری ماندگار و تاریخساز داشته باشد.
انتهای پیام/282