به گزارش خبرگزاری تسنیم، یکی از مشکلات بزرگ اقتصاد ایران، نظام ارز چندنرخی بود که دولت بالاخره به سمت حذف این رانت بزرگ حرکت کرد. در نظام چندنرخی، موفقیت در بازار بیش از آنکه به بهرهوری، کیفیت یا مدیریت کارآمد وابسته باشد، به میزان دسترسی به ارز ارزان گره خورده بود. این وضعیت، انگیزه سرمایهگذاری مولد را تضعیف میکرد و به گسترش رفتارهای غیرمولد و سفتهبازانه دامن میزد. با حذف ارز ترجیحی، این امتیاز رانتی از بین میرود و فعالان اقتصادی ناچار میشوند بر پایه مزیتهای واقعی خود رقابت کنند. در چنین فضایی، کیفیت کالا، هزینه تولید، شبکه توزیع و نوآوری به معیار اصلی موفقیت تبدیل میشود.
اکنون که واردات کالاها از مسیر ارز آزاد و با نرخ واحد انجام میشود، رقابت واقعی در بازار شکل میگیرد. قیمت تمامشده کالاها شفافتر میشود و امکان مقایسه عادلانه میان تولید داخلی و کالای وارداتی فراهم میگردد. دیگر واردکننده نمیتواند با اتکا به ارز یارانهای، قیمتها را بهطور مصنوعی پایین نگه دارد و تولیدکننده داخلی را از میدان خارج کند. این تغییر، به تعادل عرضه و تقاضا کمک میکند و بازار را از رفتارهای هیجانی و رانتمحور دور میسازد.
شفافتر شدن عرضه، پیامد مهم دیگر این تحول است. وقتی همه بازیگران اقتصادی با یک نرخ ارز فعالیت میکنند، ردیابی جریان واردات، قیمتگذاری و توزیع سادهتر میشود و امکان نظارت مؤثرتر فراهم میآید. این شفافیت نهتنها به نفع مصرفکننده است، بلکه اعتماد فعالان اقتصادی را نیز افزایش میدهد. بازار شفاف، بازاری است که در آن قواعد بازی برای همه یکسان است و هیچ بازیگری از امتیاز پنهان برخوردار نیست.
در همین رابطه با آقای منصور علیمردانی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی به گفتگو پرداختیم که در ادامه خواهید خواند.
منصور علیمردانی در خصوص جراحی اقتصادی دولت در حوزه ارزی اظهار داشت: در واقع ارز حذف نشده، بلکه محل اصابت آن تغییر کرده است. پیشتر ارز ترجیحی را به واردکنندگان و دلالان اختصاص داده می شد، اما اکنون این یارانه بهطور مستقیم به مردم پرداخت میشود.
وی افزود: به عنوان نمونه، در گذشته برنج پاکستانی با ارز ترجیحی وارد میشد و باید با قیمت حدود 55 هزار تومان به مصرفکننده فروخته میشد، اما در عمل مشاهده میکردیم که همان برنج با نرخهای 170 تا 220 هزار تومان عرضه میگردد و حتی با برنج ایرانی مخلوط شده و به مبالغی بالاتر فروخته میشد.
علیمردانی افزود: اکنون با واردات کالاها از مسیر ارز آزاد، رقابت واقعی در بازار شکل میگیرد و عرضه شفافتر خواهد شد. این تغییر باعث میشود مبلغ یارانه بهصورت مستقیم به حساب خانوارها واریز شود و رانتخواری کاهش مییابد.
وی در پایان تصریح کرد: اجرای این سیاست موجب از بین رفتن تقاضای کاذب برای واردات و کاهش واسطهگری در بازار خواهد شد. البته میزان موفقیت این طرح بستگی به قدرت رقابت تولیدکنندگان و واردکنندگان در شرایط جدید دارد.