به گزارش خبرگزاری تسنیم از گناباد، از دیرباز، در دل کویرهای سوزان و بر پهنه خشک سرزمینهایی که آفتاب، پیکر خاک را میسوزاند، تدبیری ایرانی و میراثی ماندگار از دل سنگ و خاک جاری شده است. قناتها، این شریانهای پنهان و خاموش، رگهای حیاتی هستند که در اعماق زمین میتپند و زمزمه آب را به قلب عطشزده مناطق خشک میرسانند. بیتردید، این شاهکارهای مهندسیِ آمیخته با فروتنی، نه تنها مظهر تسلط اندیشه بر طبیعت سخت، که تجلی اراده مردمی است که زندگی را در کام خشکی معنا کردهاند.
این رگهای حیات، فراتر از یک سازه آبی، تاروپود زندگی اجتماعی، کشاورزی و فرهنگی را در حاشیه کویر تنیدهاند. اما این میراث گرانبها که قرنها استقامت کرده، امروز در سایه بیتوجهی و توسعه ناپایدار، فریاد خاموشی برای پاسداشت سر میدهد. پاسداشت قنات، پاسداشت تدبیر، تمدن و هویت است و توجه به آن، توجه به ریشههایی است که هنوز میتواند طراوت و برکت را برای فردای این مرز و بوم به ارمغان آورد.
طی روزهای اخیر متاسفانه یکی از قنات های اصلی شهرستان گناباد دچار مسدودی شده و کشاورزان را نگران کرده است، تاکنون سعی و تلاش آنها برای کمک و یاری جهت بازگشایی به جایی نرسیده است.
رضا یکی از کشاورزان قنات در گفتگو با خبرنگار تسنیم اظهارکرد: قنات جویمند برای ما مثل مادر است. من 60 سال است که از همین آب زندگی میکنم. اما امروز وضعیت بسیار وخیم است. قنات مسدود شده و آب به سختی میآید.
وی ادامه داد: دیگر چه بگویم؟ کشاورزی ما فقط به همین قنات بستگی دارد. اگر مسدود شدن قنات بزودی رفع نشود، تمام دسترنج ما از بین میرود. نهالهایی که با امید کاشتیم، قرضی که کردیم، همه خاک میشود.
حاج محمد یکی دیگر از کشاورزان قدیمی قنات نیز اظهارداشت: قنات جویمند فقط یک منبع آب نیست. قنات جویمند رگ حیات شهر است. اگر این قنات خشک شود، دیگر نه باغی میماند، نه کشاورزی، نه زندگی. حتی آب و هوای شهر هم تغییر میکند. هوای شهر گرمتر میشود و خشکی بر همه جا سایه میافکند.
وی ادامه داد: ریزش اخیر در بخشهای عمیق قنات خیلی وسیع بوده. ما برآورد کردیم، لایروبی قنات جویمند در حدود 3 تا 5 میلیارد تومان هزینه دارد. این رقم بسیار سنگینی است و به هیچ وجه در توان پرداخت مالکین قنات نیست. ما کشاورزهای خردهپا هستیم، توان مالی نداریم.
این کشاورز بیان کرد: از همه دستگاههای اجرایی، از فرمانداری، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی و به ویژه مجموعههای جهادی و گروههای مردمی درخواست داریم که پای کار بیایند. دستگاههای دولتی و جهادی امروز باید به کمک قنات بیایند وگرنه روز به روز خسارت به قنات بیشتر میشود. اگر همین امروز اقدام نشود، فردا ممکن است قنات به طور کامل از بین برود.
زندگی کشاورز به قنات وصل است
کریمی،کارشناس ارشد منابع آب نیز در گفتوگو با خبرنگار تسنیم عنوان کرد: قناتها فقط منبع آب نیستند، یک اکوسیستم هستند. فضای سبز اطراف قنات، تعدیل دما، حفظ رطوبت هوا، همه وابسته به این جریان آب است. اگر قنات جویمند خشک شود درختان کهنسال از بین میروند و گرد و غبار افزایش مییابد.
وی ادامه داد: نجات قنات نیازمند یک عزم جدی و تزریق اعتبارات فوری است. درخواست من از مسئولین استانی و ملی این است که به فریاد این میراث کهن برسند. تأخیر در این کار، هزینههای جبرانناپذیری به دنبال خواهد داشت.
این کارشناس منابع آب بیان کرد: زندگی کشاورزان به قنات ها بستگی دارد و به طور یقین خشک شدن یا مسدود شدن قنات زندگی کشاورزان را تحت تاثیر قرار می دهد و حتی می تواند برای آنها مشکلات اجتماعی به همراه داشته باشد.
وی ادامه داد: اگر قنات بازگشایی نشود آب آن به قول مقنی ها پس می زند که این کار باعث تخریب بیشتر قنات و احتمال ریزش در وسعت بیشتری می شود.
مسدود شدن قنات 25 کیلومتری جویمند گناباد؛ زنگ خطر برای کشاورزی منطقه
مشکلات کمآبی و خشکسالی این بار گریبان یکی از طولانیترین قناتهای این شهرستان را گرفته است. قنات جویمند که 25 کیلومتر طول دارد، با مشکل مسدود شدن مواجه شده و حیات کشاورزی منطقه را تهدید میکند.
محمد زارعی، فرماندار گناباد نیز درگفتوگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به این معضل هشدار دهنده اظهارکرد: متأسفانه بخشهایی از قنات جویمند مسدود شده و همین امر باعث قطع جریان آب در این منطقه حیاتی گردیده است. این وضعیت را باید یک زنگ خطر جدی برای کشاورزی و معیشت ساکنان منطقه جویمند تلقی کنیم.
فرماندار گناباد ضمن اشاره به محدودیتهای منابع مالی موجود، بر عزم مدیریت شهرستان برای حل این مشکل تأکید کرد و گفت: با وجود تنگناهای اعتباری، ضرورت انجام اقدامات فوری و ضربتی برای جلوگیری از تشدید بحران کاملاً احساس میشود. باید هرچه سریعتر عملیات تخلیه و لایروبی میله چاهها در دستور کار قرار گیرد تا مسیر آب بازگشایی شود.
وی در پایان از برنامهریزی برای احیای این شریان حیاتی خبرداد و خاطرنشان کرد: در این زمینه مقرر شده است با همکاری و تعامل تنگاتنگ فرمانداری، دستگاههای اجرایی مرتبط و همچنین مشارکت مردمی، اقدامات اولیه برای احیای این قنات در اسرع وقت آغاز شود تا مشکل کشاورزان و ساکنین منطقه مرتفع شود.
در مرحله اول رفع مسدودی قنات یک میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد
اسماعیل قربانی مدیر جهاد کشاورزی گناباد در همین خصوص در گفتگو با خبرنگار تسنیم اظهار داشت: در ساعات اولیه از اطلاع مسدود شدن قنات کارشناسان و معاون جهاد شهرستان به محل اعزام شدند که در گزارش اولیه محل مسدود شدند ابتدای جاده کاخک اعلام شد.
وی ادامه داد: براساس بازدید اولیه به دلیل بارندگیهای اخیر گل و لای وارد یک میله چاه شده و بندش صورت گرفته است که با بررسی مقنیها و کارشناسان جهت برای رفع مسدودی اعتباری در حدود یک میلیارد تومان نیاز است.
مدیر جهاد کشاورزی گناباد خاطرنشان کرد: هماهنگیها با ستاد استانی انجام شده و امیدواریم بتوانیم در اولین فرصت تامین اعتبار را انجام دهیم ولی اگر بخواهیم منطقه را کورگذاری، طوقه گذاری و میله چاه ها را ایمن سازی کنیم اعتباری در حدود 2 میلیارد تومان نیاز است.
گزارش از: یاسر سالاری
انتهای پیام/282