به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، در روزهای اخیر در بسیاری از روزنامهها و شبکههای تلویزیونی ترکیه، کارشناسان درباره سیاستهای جمعیتی اظهارنظر میکنند. چرا که تازهترین دادههای جمعیتی توسط موسسه آمار ترکیه (TÜİK)، منتشر شده و اعداد و ارقام، حاوی نکات و پیامهای مهمی است.
هم اکنون جمعیت ترکیه به 86 میلیون و 92 هزار نفر رسیده است. بررسی وضعیت استانها، نشان داده که نقشه جمعیتی در 10 سال گذشته به شکل جدی تغییر شکل داده است. گزارش میگوید: طی یک سال، جمعیت ترکیه تنها 427 هزار نفر افزایش یافته و مدتهاست زنگ پیری جمعیت در این کشور به صدا درآمده است. از مجموع 81 استان ترکیه، 33 استان کاهش جمعیت را تجربه کردهاند.
کفه سنگینِ غرب
اگر نقشه ترکیه را مانند یک ترازو تصور کنیم، کفه سمت شرقی به شکل مشهودی سبک شده و بخش کثیری از جمعیت طی یک دهه اخیر، به غرب رفتهاند. به عنوان مثال، استان غربی یالووا با افزایش 33.74 درصدی در صدر فهرست تغییرات جمعیتی قرار دارد، در حالی که استان کردنشین آغری با کاهش 10.18 درصدی بیشترین کاهش جمعیت را تجربه کرده است.
بنابراین در دوره 2015-2025، ترکیه افزایش جمعیت قابل توجهی را در مناطق غربی و ساحلی خود تجربه کرده است، در حالی که برخی از استانهای شرقی و داخلی با کاهش جمعیت مواجه شدهاند.
حالا استانهای مرمره و مناطق ساحلی در رشد جمعیت پیشتاز هستند و علاوه بر استانبول و ازمیر، شهرهای صنعتی تکیرداغ و کوجاعلی نیز چنان شلوغ شدهاند که نرخ فروش و اجاره مسکن در این شهرها به شکل بیسابقهای افزایش یافته است.
تنها در یک دوره 10 ساله یعنی از 2015 تا 2025 میلادی چند شهر بزرگ در غرب ترکیه، با چنین افزایش جمعیت بیسابقهای روبرو شدهاند: یالووا 34 درصد، تکیرداغ 29 درصد، کوجا علی 21 درصد، آنتالیا 21 درصد، موغلا 21 درصد.
اگر تا دیروز، نگرانی از افزایش جمعیت و کمبود امکانات زیرساخت و خدمات تنها شامل استانبول و آنکارا میشد، حالا در استان ازمیر نیز شاهد ازدحام و اشباع هستیم و این استان با 4 میلیون و 520 هزار نفر جمعیت، وضعیتی دارد که در آن، خرید و اجاره مسکن برای مردم بومی و زوجهایی که به تازگی ازدواج کردهاند، عملاً ناممکن است.
ضمن این که علاوه بر ازمیر و استانبول، در چند کلانشهر دیگر نیز، پلیس و وزارت کشور، فقط به اطلاعات بخشی از اتباع بیگانه و مهاجرین غیرقانونی دسترسی دارد و اقامت پنهانی و غیرقانونی هم در حاشیه شهرها و محلات نسبتاً ارزان، دردسرساز است.
به طور میانگین در سراسر ترکیه 112 نفر در هر 1 کیلومتر مربع زندگی میکنند، اما در استانبول این مساحت باید بین 2943 نفر تقسیم شود! ولی در تونجلی یا درسیم این میزان به 11 نفر میرسد!
در ترکیه، درصد جمعیت ساکن در مراکز شهرها و شهرستانها که در سال 2024 میلادی 93.4 درصد بود، در سال 2025 به 93.6 درصد رسید. 68 درصد از جمعیت ترکیه، در مناطقی که به عنوان شهرهای پرجمعیت طبقهبندی میشوند، ساکن هستند.
جالب است بدانید که استان استانبول به تنهایی 15 میلیون و 755 هزار نفر جمعیت دارد به این ترتیب 18.3 درصد از کل جمعیت ترکیه ساکن استان استانبول است و در عرض یک سال با افزایش 53 هزار نفری روبرو بوده است.
حالا استان آنکارا هم 6 میلیون نفری شده، ازمیر 4 و نیم میلیون نفر جمعیت دارد، بورسا 3 میلیون و 263 هزار نفر جمعیت دارد و آنتالیا نیز با 2 میلیون و 778 هزار نفر در رده بعدی ایستاده است.
اما استان بایبورت، با وجود مساحت قابل توجه، تنها 83 هزار نفر جمعیت دارد. در مجموع میانگین سنی جمعیت ترکیه به 34.9 سال افزایش یافته است. 3 استان کردنشین از مجموع 81 استان ترکیه، دارای جوانترین میانگین سن هستند. به طوری که میانگین سنی در اورفا 21 سال و 8 ماه، در شرناخ 23 سال و 3 ماه و در سیرت 25 سال است اما در استان ترک نشین سینوپ، این رقم به 44 سال میرسد.
از آن سو در شرق و جنوب شرقی ترکیه، چند استان دیگر شاهد افزایش جمعیتی بودهاند که نشان دهنده تفاوت نرخ زاد و ولد در شرق و غرب ترکیه است. به نحوی که استان کلیس 20 درصد، شانلی اورفا 20 درصد، شرناخ و باتمان نیز هر کدام 17 درصد، افزایش جمعیت را ثبت کردهاند. اما در برخی دیگر از استانهای شرق و جنوب شرقی ترکیه به خاطر دلایل اقتصادی، بیکاری، خشکسالی و مشکلات دیگر، سیر مهاجرت از این مناطق به سوی استانهای غرب ترکیه ادامه دارد.
کاهش ازدواج، افزایش تنهایان
یکی از ابعاد جالب توجه در گزارش جدید آمار جمعیتی ترکیه، اشاره به کاهش معنیدار ازدواج و افزایش سبک زندگی تک نفره در این کشور است. گزارش روزنامه آکشام حاکی از آن است که تعداد خانوارها در ترکیه که به افراد یا گروههایی اشاره دارد که در یک آدرس زندگی میکنند، تا سال گذشته به 26 میلیون و 978 هزار مورد رسیده، اما سهم خانوارهای تک نفره، هر ساله افزایش یافته است.
تعداد افرادی که در ترکیه تنها زندگی میکنند از 3،316،894 نفر در سال 2016 به 3،491،148 نفر در سال 2017 افزایش یافته است. این تعداد در سال 2018 به 3،730،505 نفر و در سال 2019 به 4،062،576 نفر رسیده و در سال 2025 میلادی به عدد بی سابقه 5 میلیون و 523 هزار نفر رسید.
بنابراین، افزایش کل تعداد افرادی که تنها زندگی میکنند بین سالهای 2016 تا 2025، 66.5 درصد محاسبه شده است. البته با توجه به ویژگیهای فرهنگی – اجتماعی ترکیه، غالب افرادی که تنها زندگی میکنند در شهرهای بزرگ متمرکز شدهاند. به عنوان مثال 982 هزار نفر در استانبول، 401 هزار نفر در آنکارا، 375 هزار نفر در ازمیر، 207 هزار نفر در آنتالیا و 193 هزار نفر در بورسا. قونیه هم تنها شهر سنتی بزرگی است که در آن 124 هزار نفر به تنهایی زندگی میکنند.
انتهای پیام/