به گزارش خبرگزاری تسنیم، حذف ارز ترجیحی راهکاری در راستای بهبود فضای اقتصادی کشور و سوق دادن آن به سمت سلامت و رقابت است. در شرایطی که ارز ترجیحی داده میشد، افراد تنها به دنبال دریافت ارز ارزان برای واردات بودند. بنابراین، به جای این که تولید و افزایش کیفیت کالاها مدنظر باشد، تنها این موضوع اهمیت داشت که افراد بتوانند به ارز ارزان به عنوان یک رانت دسترسی پیدا کنند.
شرایطی که در بالا توضیح داده شد، به معنای ایجاد شرایط غیررقابتی و رانتی در فضای اقتصادی کشور بود. وضعیتی که به افزایش نابرابری دامن میزد و اقتصاد را از سلامت دور میکرد.
ارز ترجیحی باعث شده بود که فعالان اقتصادی واقعی نتوانند در یک فضای رقابتی و سالم به فعالیت بپردازند. تنها کسانی که به رانت دسترسی داشتند، سودهای کلان میبردند و بخش خصوصی عملاً منزوی شده بود. بر همین اساس، فعالان اقتصادی و بخش خصوصی همواره مطالبه حذف ارز ترجیحی را از وزارت اقتصاد داشتند.
حذف ارز ترجیحی یک جراحی بزرگ اقتصادی است و تبعات گستردهای دارد. این اقدام میتواند در کوتاهمدت به بازار شوک وارد کند و قیمتها را دچار جهش مقطعی کند. بر همین اساس، دولتها از حذف ارز ترجیحی و پذیرفتن تبعات آن طفره میرفتند. در نهایت دولت چهاردهم که با شعار مبارزه با رانت و فساد روی کار آمده است، اقدام به حذف ارز ترجیحی کرد.
نظرات احمد بخشایش، نماینده اردستان از استان اصفهان در مجلس را در خصوص حذف ارز ترجیحی و مزیتهایش جویا شدیم که در ادامه میخوانید.
بخشایش با اشاره به این موضوع که حذف ارز ترجیحی یک چاقوی دو لبه است و میتواند جنبههای خوب و بدی داشته باشد، تصریح کرد: دولت اقدام به حذف ارز ترجیحی کرد تا بتواند یارانه را در آخر زنجیره به مصرفکننده نهایی بدهد. این اقدام به درستی در دستور کار قرار گرفت.
وی ادامه داد: ارز ترجیحی بستر رانت را در کشور ایجاد کرد. کسانی که روابطی داشتند، میتوانستند به ارز ارزان دسترسی داشته باشند و دیگران از گردونه رقابت حذف میشدند. به این ترتیب، فضای غیررقابتی و رانتی در اقتصاد شکل گرفته بود.
این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: ارز ترجیحی نتوانست باعث شود که مردم به کالاهای اساسی با قیمت مناسب دسترسی داشته باشند. شاهد تورم در کالاها بودیم و این امر بر سفره مردم اثر منفی میگذاشت.
بخشایش گفت: حذف ارز ترجیحی به معنای حذف یارانه کالاهای اساسی نیست. حاکمیت همواره در زمینه تأمین کالاهای اساسی مردم وظایفی برعهده دارد. تنها شکل اعطای یارانه عوض میشود. قبلاً یارانه به صورت ارز ارزان در اختیار واردکنندگان قرار میگرفت و حالا به صورت مستقیم به مصرفکننده نهایی داده میشود.
وی ادامه داد: اعطای یارانه به صورت مستقیم به مصرفکننده نهایی این اطمینان را به وجود میآورد که یارانه به جامعه هدف اصابت میکند و هدر نمیرود. در سازوکار ارز ترجیحی شاهد هدررفت منابع بودیم و همین امر باعث شد که دولت مجبور به حذف ارز ترجیحی شود.
این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: اعطای ارز ترجیحی در عمل موجب وقوع سوءاستفاده و ایجاد بستر رانت شد. بر همین اساس، دولت اقدام به حذف ارز ترجیحی کرد.
وی ادامه داد: انتقال یارانه کالاهای اساسی از ابتدا به انتهای زنجیره به ایجاد درآمد برای دولت منجر نمیشود. زیرا بر اثر حذف ارز ترجیحی شاهد افزایش قیمتها هستیم و باید منافع حاصل از حذف ارز ترجیحی به صورت مستقیم در اختیار مصرفکنندگان نهایی قرار بگیرد.
بخشایش گفت: در شرایطی که کشور با کمبود منابع ارزی روبروست، باید با حساسیت بالایی نسبت به تخصیص منابع اقدام شود. جلوگیری از هدررفت منابع و سوءاستفادههای احتمالی در شرایط فعلی اهمیت زیادی دارد که با اقدام دولت در حذف ارز ترجیحی رقم خورد.
انتهای پیام/