به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، همزمان با ورود ارتش دولت سوریه به شهرهای کردنشین در شمال این کشور، روزنامههای ترکیه، غالباً برای پوشش این خبر، چنین تیتری به کار بردند: «پایانِ اشغال 12 ساله».
رسانهها و جراید ترکیه اعلام کردند که در 12 سال گذشته، کنترل شهرهای کردنشین و برخی از مناطق عرب نشین شمال و شرق سوریه بر عهده شبه نظامیان موسوم به «قسد» (از اقماری های پ.ک.ک) بوده و حالا این مناطق، آزاد شدهاند.
دیروز نخستین قدم برای اجرای توافق قسد – دمشق برداشته شد و هزاران نفر از نیروهای ارتش تحت امر احمد الشرع وارد مناطق کردنشین شدند و بسیاری از روزنامههای نزدیک به حزب عدالت و توسعه با لحن و حال و هوایی جانبدارانه، این خبر را منتشر کردند.
بسیاری از روزنامههای نزدیک به حزب عدالت و توسعه و به ویژه روزنامههای دارای گرایش اخوانی و سلفی، خبرنگاران خود را همراه با نیروهای احمد الشرع به شهرهای کردنشین سوریه فرستادند تا خبر ورود این نیروها را پوشش دهند.
روزنامه ینی شفق به عنوان یکی از این روزنامهها، در گزارش مفصلی نوشت: «گام نخست برای اجرای توافقنامه امضا شده بین دولت سوریه و سازمان تروریستی قسد برداشته شد و نیروهای امنیت داخلی سوریه که به طور ویژه آموزش دیدهاند، وارد منطقه مرزی عین العرب و مرکز شهر حسکه شدند. مردم حسکه با شور و شوق از نیروهای دولتی استقبال کردند و پرچمهای سوریه را تکان دادند. سرتیپ مروان العلی، فرمانده امنیت داخلی حسکه، اعلام کرد که روند ادغام نیروها آغاز شده است. با تصرف حسکه و عین العرب، نقشه سوریه، کاملاً یکرنگ شد».
نکته مهم درباره اجرای توافق بین حکومت احمد الشرع و نهادهای اقماری پ.ک.ک در سوریه این است که برخی امتیازات نسبی و حداقلی به شبه نظامیان کُرد داده شده که از دید برخی از تحلیلگران ترکیه، به مثابه شریک شدن آنان در ساختار حکومت است. این همان موضوعی است که احتمال طرح مطالبات جدید پ.ک.ک در داخل خاک ترکیه را نیز پیش کشیده است.
ارسلان بولوت، یکی از این تحلیلگران است که به بررسی این موضوع پرداخته و میگوید: «در سوریه، پ.ک.ک به شریک دولت تبدیل شد؛ اکنون نوبت ترکیه است».
صلح یا سهیم شدن در قدرت؟
ارسلان بولوت تحلیلگر ارشد روزنامه ینی چاغ میگوید: «توافقنامهای بین سازمان تحریر الشام که با حمایت آمریکا و ترکیه دولت را در سوریه تشکیل داده و نهادهای اقماری پ.ک.ک امضا شد. همان نهادهای اقماری و شبه نظامیانی که با نامهایی مانند قسد و ی.پ.گ، مدتها شمال سوریه را اشغال کرده بودند. این توافق که تحت فشار تام باراک فرستاده ویژه ترامپ امضا شده، در افکار عمومی منطقه و جهان، به عنوان توافق صلح قلمداد شد. ولی واقعیت این است که همین متن، کاری کرده که شاخه سوری پ.ک.ک در ارتش سوریه، صاحب 4 تیپ مستقل شود و همچنان در حسکه، قامیشلی و کوبانی، دارای قدرت باشد».
ارسلان بولوت در ادامه میگوید: «فعالیت 4 تیپ نظامی، فعالیت پلیس محلی و چندین امتیاز دیگر، به این معنی است که عملاً یک دولت خودمختار در داخل دولت سوریه و یک ارتش در داخل ارتش در سوریه ایجاد شده است! عمر چلیک معاون اردوغان در حزب عدالت و توسعه که در عین حال سخنگوی حزب است، به این اذعان کرده که وضعیت جدید در سوریه توسط قدرتهای جهانی طراحی و اجرا شده است. او بارها اعلام کرده بود که اردوغان، بر سوریه واحد تاکید دارد. اما واقعاً جا دارد بپرسیم: آیا این یک سوریه واحد است؟ آیا چنین چیزی، هیچ نوع پیامد خطرناکی برای ترکیه نخواهد داشت؟ پاسخ این است: به اذعان خود سخنگوی حزب عدالت و توسعه، تمام مسائل شمال سوریه و مذاکرات صلح با پ.ک.ک در ترکیه، به طور کامل در هم تنیده شدهاند. بیایید بیتعارف باشیم: آن سازمان تروریستی که قرار بود در ارتش سوریه ادغام شود، حالا در آنجا 4 تیپ مستقل دارد و این مطلقاً مساله عادی و بیاهمیتی نیست».
درباره تاثیرگذاری برخی از ابعاد مربوط به سهیم شدن کردها در ساختار قدرت در سوریه با مسائل ترکیه باید گفت: حالا نهاد اقماری پ.ک.ک در پارلمان ترکیه نیز به طور رسمی از حقوق کردها در سوریه حمایت کرده و تونجر باقرخان رهبر دمپارتی میگوید: «ما از احمد الشرع میخواهیم، ساختارهای اداری – اجرایی کردها را به رسمیت بشناسد و زمینه را برای آموزش زبان کُردی نیز مهیا کند. زمان آن رسیده که کردها در ترکیه نیز حقوق و آزادیهای دموکراتیک خود را تضمین و به دست آورند».
رهبر دمپارتی همچنین گفته است: «به رسمیت شناختن حقوق کردها در ترکیه و در چارچوب یک دولت واحد امکانپذیر است. در این کشور و در سال 1923 میلادی، موجودیت جمهوری اعلام شد، اما ناقص ماند. ما میتوانیم با افزودن مسئله کردها به مشروعیت جمهوری، این روند را تکمیل کنیم. میتوانیم از زبانی فراتر از هویتها در قانون اساسی استفاده کنیم. میتوانیم آموزش به زبان مادری را تضمین کنیم».
ارسلان بولوت معتقد است که حمایتهای مکرر اکرم امام اوغلو و اوزگور اوزل از این سخنان، برای ترکیه خطرناک خواهد بود. با این حال اردوغان و باغچلی به عنوان دو شریک ائتلاف جمهور، با چنین پیشنهادهایی به شکل قاطعانه مخالفت نکردهاند.
یکی از دیپلماتهای کارکشته ترکیه در پرونده سوریه، عمر اونهون، سفیر ترکیه در دمشق در دوران زمامداری بشار اسد است.
او حالا بازنشسته شده و به عنوان نویسنده و پژوهشگر فعالیت میکند. اونهون درباره اثرگذاری مسائل کردهای سوریه بر معادلات سیاسی – امنیتی حقوقی ترکیه میگوید: «همچنان که نمیتوان پ.ک.ک را از قسد و ی.پ.گ جدا دانست، موضوعات کُردی سوریه و ترکیه را نیز نمیتوان از هم جدا کرد. برخی از مقامات ما، ادعا میکنند که موضوعات قانون اساسی ترکیه و مسیر مذاکره با پ.ک.ک، هیچ ربطی به موضوعات سوریه ندارد. ولی این سخن واقع بینانه نیست. آنچه در این دو کشور اتفاق میافتد به نوعی بر یکدیگر تأثیر میگذارد. به نظر من، آنها بخشی از یک کل هستند».
اونهون در ادامه به یک نگرانی امنیتی جدی ترکیه اشاره کرده و میگوید: «مقامات سیاسی – امنیتی ما، حالا میگویند: موجودیت پ.ک.ک تمام شده است؟ آیا این ادعا واقعیت دارد؟ آنها کجا رفتند؟ آیا آنها برگشتند به خانههایشان؟ آیا همه آنها را به زندان فرستادیم یا احیاناً همگی کشته شدند؟ خیر! تا آنجا که من میدانم، بسیاری از آنها به سوریه رفتند. بنابراین، پ.ک.ک تمام نشده بلکه بسته به شرایط، به صورت دسته جمعی مهاجرت میکند، مستقر میشود و سازمانهای جدیدی در آنجا تشکیل میدهد».
حال باید دید مساله سهیم شدن نهادهای اقماری پ.ک.ک در سوریه، تا چه اندازه بر معادلات سیاسی ترکیه نیز اثر خواهد گذاشت.
انتهای پیام/