به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، این روزها در مباحث مربوط به عصر ظهور امام زمان عجل الله تعالی فرجه گاهی اوقات تمرکز اصلی بر تحولات صرفاً مادی و سیاسی دوران پس از قیام است؛ اینکه چگونه نظم جدید جهانی برقرار میشود یا ثروتها توزیع میگردد. اگرچه این برکات دنیوی هرگز نفی نشدهاند، اما این تلقی، تصویر کامل و والای روایات اهل بیت علیهمالسلام را به حاشیه میراند. حقیقت این است که ظهور، صرفاً یک تغییر رژیم سیاسی یا توزیع مجدد منابع نیست؛ بلکه تبلور یک انقلاب هستیشناختی است که زمین را از بنیاد متحول میکند. احادیث ما، دوران ظهور را همچون بهشتی بر روی زمین توصیف میکنند که قواعد مادی دنیای پیش از آن را در هم میشکند و وعده الهی برای جانشینی صالحان را محقق میکند.
برای درک عمق این تحول، باید به کلام نورانی معصومین رجوع کنیم. چنانکه امام کاظم علیهالسلام در تفسیر آیه شریفه «أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُها عِبادِیَ الصَّالِحُونَ» فرمودند، این وراثت نه تنها شامل زمین خاکی، بلکه »زمینِ بهشت» است که اهل بیت و شیعیان حقیقی ایشان وارث آن خواهند بود. «... قَالَ آلُ مُحَمَّدٍ وَ مَنْ تَابَعَهُمُ عَلَى مِنْهَاجِهِمْ وَ الْأَرْضُ أَرْضُ الْجَنَّةِ؛ یعنی اهل بیت وحی و شیعیانشان وارث زمین میشوند و منظور از زمین، زمین بهشت است.» (تأویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة، ص326)
این نکته به وضوح نشان میدهد که تغییر، هم در سطح ظواهر مادی و هم در باطن معنوی زمین اتفاق میافتد. علاوه بر این، امیرالمؤمنین علیهالسلام وعده میدهند که با پیروی از «طالع المشرق» (امام عصر)، رنج طلب و کجروی برداشته شده و «بار سنگین تحمل (ظلم و ستم)» از گردنها فرود میآید؛ این آرامش روانی و اجتماعی، خود برکتی معنوی است که در قالب مادی تجلی مییابد.
برکات مادی عصر ظهور چنان گسترده است که امام حسین علیهالسلام در وصف آن میفرمایند: «لَیُنْزِلَنَّ الْبَرَکَةَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ حَتَّى إِنَّ الشَّجَرَةَ لَتُقْصَفُ بِمَا یَزِیدُ اللَّهُ فِیهَا مِنَ الثَّمَرَةِ». این سخن، فراتر از یک برداشت معمولی است؛ درختان آنچنان پربار میشوند که دیگر از سنگینی میوه شکسته یا خم میشوند. این شکوفایی، حاصل هماهنگی کامل نیروهای کیهانی (برکات آسمان) با منابع زمینی است، به گونهای که محدودیتهای فصلی دیگر کارساز نیست و ما شاهد «تأکلون ثمرة الشتاء فی الصیف و ثمرة الصیف فی الشتاء» خواهیم بود؛ یعنی انسان از تمام خیرات طبیعت در تمام طول سال بهرهمند خواهد شد؛ به گونهای که در تابستان میوهی زمستان و میوهی زمستانی را در تابستان میخورند.
بزرگترین برکت، برطرف شدن رنجهای ناشی از ستم انسانی است. همانطور که امیر مؤمنان اشاره کردند، دوران ظهور، دوران برداشتن «الثقل الفادح» (بار سنگین) از دوش مردم است. در این عصر، بساط ظلم، استثمار و انحصار برچیده میشود و دیگر ستمگری وجود ندارد که حق کسی را غصب کند. این حذف ریشهای ظلم، خود بزرگترین عامل برای شکوفایی استعدادهای نهفته و رسیدن به آرامش اجتماعی است که همان تحقق بخش مهمی از وعده «لَفَتَحْنا عَلَیْهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَالْأَرْضِ» (برکات را از آسمان و زمین بر آنها میگشاییم) خواهد بود.
برکات ظهور تنها در میوه و ثروت خلاصه نمیشود، بلکه به حوزه سلامت جسمی و روانی نیز سرایت میکند. روایت شریف علوی از «تداویتُم مِنَ العَمى وَالصَّمَمِ وَالبَکَمِ» حکایت دارد. این نه تنها به معنی کشف درمانهای ساده برای بیماریهای جسمی، بلکه به معنای شفای باطنی و ادراکی است؛ یعنی بینایی دلها باز شده، گوشها (برای شنیدن حق) باز و زبانها از گفتن باطل گنگ میشوند که این خود بالاترین سطح از سلامت است.
امام علی علیهالسلام به زیبایی از «کُفیتُم مَؤونَةَ الطَّلَبِ وَالتَّعَسُّفِ» یاد میکنند. در عصر ظهور، نیاز به تقلا و دویدن مذبوحانه برای تأمین نیازهای اولیه از بین میرود. با توزیع عادلانه منابع و بهرهبرداری صحیح از برکات آسمان و زمین، هر نیازمندی برطرف شده و مردم از رنج تلاش طاقتفرسا و بیثمر رها میشوند. این کفایت اقتصادی، زمینه را برای تمرکز انسان بر کمالات معنوی فراهم میآورد.
همانطور که ذکر شد، زمین در عصر ظهور تبدیل به محیطی بهشتی میشود. این یعنی فساد، حرص، کینه و رذایل اخلاقی که ریشه در نقص فعلی زمین دارند، ریشهکن میشوند. انسانها در محیطی قرار میگیرند که طبیعت و جامعه، هر دو، کمککننده مسیر بندگی و پاکی هستند. این برکت نهایی، همان «محیط تهذیب» است که زمینه را برای درک عمیقتر آموزههای الهی فراهم میسازد.
این همه خیر و برکت، جایزهای است که خداوند برای «ایمان و تقوا» قرار داده است. امام حسین علیهالسلام در تأویل آیه میفرمایند که این برکات اگر محقق نمیشود، به دلیل تکذیب و عدم تقوا بوده است: «وَ لکِنْ کَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما کانُوا یَکْسِبُونَ». (اعراف 96) این یادآوری، پیامی به ماست که ظهور و برکات آن، نتیجه خودکار قوانین طبیعت نیست، بلکه جایزه الهی برای کسانی است که شایستگی خود را با ایمان و تقوا ثابت کنند تا همچون ستمکاران، گرفتار «أیَّ مُنْقَلَبٍ یَنْقَلِبُونَ» نشوند.
انتهای پیام/