به گزارش خبرگزاری تسنیم از رشت، اقتصاد، امروز به یکی از اصلیترین میدانهای تأثیرگذار بر سبک زندگی، عدالت اجتماعی و حتی امنیت کشورها تبدیل شده است، در چنین شرایطی، جوامعی که از پشتوانه فکری، فرهنگی و تمدنی عمیق برخوردارند، ناگزیرند به الگوهای بومی مبتنی بر ارزشهای خود بازگردند و آنها را بازخوانی و بهروز کنند.
بنابراین؛ اقتصاد اسلامی، میتواند به عنوان یکی از منظومههای فکری اسلام، ارائهکننده نگاهی متفاوت از غرب لیبرال و سکولار، به انسان، ثروت، تولید و توزیع باشد؛ نگاهی که اخلاق، عدالت و مسئولیت اجتماعی را در کنار کارآمدی و رفاه اقتصادی مینشاند، با این حال، پرسشهای جدی دربارهی امکان تحقق، الزامات اجرایی و نسبت اقتصاد اسلامی با شرایط پیچیده اقتصاد امروز مطرح است.
مسائل اقتصادی و مالی یکی از امور مهم در زندگی انسان است و اسلام برای این موضوع اهمیت ویژهای قائل شده است، به دلیل اهمیت داشتن اقتصاد در زندگی این دنیا، ائمّه علیهم السلام با افرادی که آن را به طور مطلق مذمّت میکردند، برخورد نمودهاند، در سیرۀ اقتصادی امامان ما فقر و بیکاری مذمّت شده و به کسب حلال، تولید، تعاون و رسیدگی به نیازمندان، اهتمام گردیده است.
در عصری که بحرانهای اقتصادی، بسیاری از کشورهای بزرگ دنیا را در سراشیبی سقوط قرار داده و اقتصاد مبتنی بر آموزههای لیبرالیسم نوین نتوانسته پاسخگوی نیازهای اساسی مردم باشد و از طرفی تولید کالاها به شکلی بیمارگونه به سمت مصرفگرایی محض رفته و زمینه اتلاف منابع بشری را فراهم کرده است، این اقتصاد اسلامی است که میتواند استفاده از منابع محدود را بهینه کند و خواستههای بشر امروز عادلانه تأمین نماید.
در همین راستا، گفتوگو با صاحبنظران و پژوهشگران این حوزه میتواند به روشنتر شدن ابعاد نظری و عملی اقتصاد اسلامی و ضرورت توجه دوباره و عمیقتر به آن و بالاخص برنامههای جاری دولت در حوزه اقتصاد کمک کند، به همین بهانه، در این گفتوگو تلاش کردیم با بهرهگیری از دیدگاههای علمی و پژوهشی دکتر غلامرضا خانکشی پور، استاد اقتصاد، مدرس دانشگاه و پژوهشگر، به بررسی جایگاه اقتصاد اسلامی، ظرفیتها، چالشها و الزامات تحقق آن در شرایط کنونی با تکیه و تأکید بر تصمیمات اخیر اقتصادی دولت بپردازیم؛ آنچه در ذیل میخوانید ماحصل این گفت و گو است.
تسنیم: آقای خانکشیپور، نقش مردم و مطالبهگری اقتصادی در شرایط کنونی چگونه است و ضد انقلاب چه تأثیری در این مسیر دارد؟
ضد انقلاب بهدنبال تحقق مطالبات واقعی مردم نیست، بلکه تلاش میکند مطالباتی را برجسته کند که حال مردم بدتر شود و جامعه را دچار آشفتگی بیشتر سازد.
«آیا هدف دولت از اجرای طرحهایی مانند سبد کالا و کالابرگ، مقابله با فقر مطلق است یا صرفاً مُسکن مقطعی؟»، در واقع سؤال مهمتر این است که آیا مجریان اقتصادی، توان و دانش پیادهسازی درست طرحها و برنامههایی از این دست را دارند یا خیر؟! زیرا آنچه امروز مردم بیش از هر چیز دیگر مطالبه میکنند، نتایج مترتب بر اجرای این طرح هاست و نیز نظارت مؤثر برای تحقق نتایج است؛ از نظارت تعزیرات و قوه قضاییه گرفته تا محاکمهها و نظارت بر اجرای سیاستهای اقتصادی، به گونهای که نباید مقابله با مفاسد اقتصادی به نبرد مورچهها با فیل تبدیل شود.
تسنیم: با توجه به نگاه اسلامی به اقتصاد و سیاستهای اخیر، دولت چگونه میتواند قدرت خرید مردم را حفظ کند؟
توجه رهبری به اقتصاد از این جهت است که هم دنیای مردم آباد شود و هم آخرتشان، در نگاه اسلامی، کسبوکار و تولید، عین طلب فضل الهی است، رهبر انقلاب بارها تأکید کردهاند که باید به اقتصاد رسیدگی شود و این از آن جنبه اهمیت دارد که مانع طمع و چشم داشت کشورهای متخاصم به جوان ایرانی برای مزدوری و نوکری اجنبی میشود، اگر ارز ترجیحی حذف میشود، باید برای حفظ قدرت خرید مردم و همچنین تأمین سرمایه در گردش تولید کننده، جایگزین اعمال شود و از جمله بانکها باید سر خط شوند تا بازار و مردم بتوانند خود را با آن سیاست تطبیق دهند، مکانیزم ماشه عملاً عمل نکرد، در دوران مصدق نیز آمریکا پولهای بلوکهشده ایران را آزاد نکرد؛ در حالی که آن دولت نه ادعای اسلامی داشت و نه رویکرد امروز جمهوری اسلامی.
تسنیم: با توجه به تحریمها و فشارهای اقتصادی خارجی، راهکار شما برای نجات اقتصاد کشور چیست؟
آمریکا یک دولت متخاصم است و همانگونه که رهبر انقلاب فرمودند، میخواهد ما را ببلعد، منافع اقتصاد ایران با منافع آمریکا، از جمله در موضوعاتی مانند قیمت نفت، در تعارض است، مثلاً قیمت نفت منطبق با منافع ما باید بالاتر از 100 دلار باشد در حالی که آمریکا برای نفت زیر 50 دلار میجنگد، بنده به دولت پیشنهاد میکنم هرچه سریعتر هیئت اندیشهورز در حوزه اقتصاد اسلامی تشکیل دهد تا راهکارهای بومی اقتصادی برای جراحی اقتصاد ایران و تدوین مانیفست اقتصاد اسلامی فراهم شود.
تسنیم: وضعیت بانکداری و نرخ بهره در ایران چگونه باید تغییر کند تا با اقتصاد اسلامی سازگار باشد؟
46 سال است در بانکداری بدون ربا متوقف ماندهایم؛ در حالی که باید سالها پیش به سمت بانکداری اسلامی حرکت میکردیم. رسمیتدادن به نرخ بهره، رویه درستی برای مبارزه با تورم نیست و سیاست بازار باز بانک مرکزی تا اکنون نتیجه نداده و در هیچ کشوری هم کاهش تورم با اعمال این سیاست حاصل نشده است و باید با جان و دل بپذیریم که در اسلام نرخ بهره حرام است و ما نیازمند نظریههایی هستیم که بر پایه حذف بهره شکل گرفته باشد.
تسنیم: چه اقداماتی باید برای ساماندهی مطالبهگری مردم و کاهش اثرات تورم انجام شود؟
تا زمانی که برنامهریزیها صرفاً بر اساس روبناها انجام شود، به نتیجه نمیرسیم، اصلاح زیرساختها ضروری است، مردم فقط زندگی خوب نمیخواهند، بلکه رضای خدا و عاقبتبهخیری هم برایشان مهم است، مدل مطالبهگری باید سامان پیدا کند و دولت باید اقتصاددانان با دیدگاههای مختلف را دور یک میز جمع کند تا تصمیمات علمی و عملی برای مقابله با تورم و بحران اقتصادی اتخاذ شود.
انتهای پیام/