حجت الاسلام والمسلمین دکتر حسن خیری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی قم، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، پیرامون چگونگی پیوند نظاممند حوزه بین رسالت ذاتی تولید فرهنگ و هویت دینی با کارکردهای اجتماعی خود گفت: اساسیترین رسالت حوزه، بلاغ مبین است یعنی تدریس و تحقیق هم باید در ذیل رسالت تبلیغ دین باشد که همان استمرار رسالت انبیا است.
رئیس انجمن مطالعات اجتماعی حوزه علمیه قم تبلیغ دین را هویت ساز، فرهنگساز، عامل پیشرفت جامعه با رویکرد اسلامی در جهات مختلف، شکلدهنده به حیات طیبه و تمدن نوین اسلامی و جهتدهنده به سمت جامعه مهدوی دانست و افزود: بر این اساس حوزه باید از جامعیت برخوردار باشد و خروجیهای آن «طبیب دوار بِطبّه» و دغدغهمند باشند نه اینکه خود را یک مؤسسه آموزشی یا پژوهشی صرف بداند.
حوزه علمیه؛ واسط حفظ و انتقال سرمایههای اجتماعی برای هویتسازی و جامعهپردازی
رئیس دبیرخانه همکاریهای مشترک حوزه علمیه و دانشگاه آزاد، شناخت زمانه و وضعیت روز جامعه و استفاده از سرمایههای اجتماعی برای ساختن آینده را از الزامات و اقتضائات جامعیت حوزه معرفی و تصریح کرد: حوزه در حقیقت یک واسط برای حفظ و انتقال سرمایههای اجتماعی به آیندگان جهت هویتسازی و جامعهپردازی است، که رهبر معظم انقلاب نیز در بیانیه گام دوم بر آن تأکید دارند.
حجت الاسلام والمسلمین خیری با بیان اینکه عصر ما عصر رسانه و یک عصر بصری است که نقش پررنگ رسانهها در آن ثبات هویت جامعه را به هویتی چهلتکه و بازتابی تبدیل کرده است، خاطرنشان کرد: جنگ شناختی کنونی، حضور اندیشمندانه و فرهیخته حوزه در عرصه رسانه و فضای مجازی، آن هم در سطح نخبهها و برترینها را ایجاب میکند.
حوزه پیشرو برای تحقق بلاغ مبین باید سبکبار و تخصصی شود
وی در پاسخ این پرسش که حوزه برای مقابله با تهدیدهای فضای رسانهزده کنونی نسبت به تمدن نوین اسلامی چه تدبیری میتواند داشته باشد، اظهار کرد: نخستین گام در این راستا، شناخت شرایط روز و نیز ساحت قلمرو حوزه به صورت دقیق است؛ زمانی این قلمرو صرفا در یک روستا یا شهر خلاصه میشد؛ ولی امروز فضای جهانی پیش روی حوزه علمیه قرار دارد که می تواند حتی آیندگان را هم متأثر کند.
رئیس انجمن مطالعات اجتماعی حوزه با تأکید بر ضرورت احساس تکلیف حوزه برای انتقال سرمایهها گفت: بر این اساس، حوزه پیشرو برای تحقق بلاغ مبین باید سبکبار شود؛ یعنی بداند مخاطبش کیست و به تناسب آن، طلاب را ساماندهی و مدیریت کند؛ نمیشود مثل سابق، برای همگان آموزش کلی و عمومی داشت تا هر کس به تناسب استعداد و علایقش مرجع تقلید یا خطیب یا مبلغ شود؛ امروز کارها تخصصی شده است و ما باید متخصصانی تربیت کنیم که حرف برای گفتن داشته و صاحب نظر باشند.
حجت الاسلام والمسلمین خیری ابراز کرد: به عنوان مثال فلسفه ما هنوز امتداد اجتماعی پیدا نکرده است در حالی که غرب حتی فیلم و سریالها را با بنیه فلسفی عمیق برای گروههای مختلف سنی در جهان تولید و از این طریق ضمن اشاعه فرهنگ خود، جنگ شناختی راهاندازی میکند. البته این عدم امتداد اجتماعی به علت نبود ظرفیت و قابلیت نیست و ستارههایی چون شیخ زکزاکی و سیدحسن نصرالله، در همین جنگ تمدنی و پیچ تاریخی از فرهنگ حوزوی ما برخاستهاند؛ اما لازم است رویکرد تخصصی تقویت شود تا به فرمایش امام رضا(ع) محاسن آموزههای دینی برای مخاطب روشن شود و حوزه بتواند پیشرو و تمدنساز باشد.
وی در توضیح نقش انجمنهای علمی در تولید فکر و تحول در حوزه یادآور شد: انجمنها نه دانشگاه هستند و نه پژوهشگاه؛ بلکه اندیشکده و محافلی هستند که در آن بزرگان هر دانش گرد هم آمده و برای شناخت خلأها و نیازها، تبادل نظر و تضارب آرا انجام داده و برای جریانسازی علمی، تولید گفتمان میکنند. به عبارت دیگر این انجمنها فرصتی برای بازشناسی افرادی که در لبه علم قرار دارند، از یکدیگر، ظرفیتشناسی و موقعیتشناسی و ورود مستقیم یا غیرمستقیم آنان برای پاسخ به نیازهای جامعه است.
خبرنگار: زهرا شریعتی
انتهای پیام/