Tesnim haber ajansı- ABD Temsilciler Meclisi Pazartesi günü (8 Haziran) bir tasarıyı onaylayarak Dışişleri Bakanlığı’nı, Rusya ve Çin’in Gürcistan’daki istihbarat nüfuzu ve varlıklarına ilişkin kapsamlı bir rapor sunmakla ve Tiflis’le ikili ilişkiler için 5 yıllık bir strateji hazırlamakla yükümlü kıldı.
“Çin’in Kafkasya’yı Kontrolüyle Mücadele Yasası” adıyla bilinen bu tasarı, Güney Carolina Cumhuriyetçi Temsilcisi ve Gürcistan’ın iktidar partisi Gürcü Rüyası’nın kararlı bir eleştirmeni olan Joe Wilson tarafından sunuldu.
Demokrat Temsilci Steve Cohen de tasarının sunucuları arasında yer aldı. Tasarı, Temsilciler Meclisi’nde hiçbir açık muhalefetle karşılaşmadan kabul edildi ve nihai onay için Senato’ya gönderildi.
Moskova ve Pekin’in Kafkasya’daki Nüfuzuna Dair Gizli Rapor
Tasarının Senato’da da kabul edilmesi halinde, ABD Dışişleri Bakanlığı, yasanın yürürlüğe girmesini takip eden en geç 180 gün içinde Kongre’ye “gizli” ibareli bir rapor sunacak.
Bu raporda, Rus ve Çin istihbarat unsurlarının Gürcistan’daki nüfuzu ve varlıkları ile Moskova ve Pekin’in Güney Kafkasya’daki bu ülke üzerindeki olası nüfuz ve iş birliği kesişiminin ayrıntılı biçimde incelenmesi isteniyor.
Benzer bir yükümlülük daha önce ABD Temsilciler Meclisi Silahlı Kuvvetler Komitesi tarafından ABD Ulusal Savunma Yetki Yasası (NDAA) taslağına da eklenmişti.
ABD’nin Gürcistan’la 5 Yıllık İlişkiler Stratejisi Hazırlanacak
İstihbarat raporunun yanı sıra yasa, ABD Dışişleri Bakanlığı’nı 180 gün içinde “ABD’nin Gürcistan’la İkili İlişkilerine Yönelik 5 Yıllık Strateji”yi hazırlamakla da yükümlü kılıyor. Stratejinin, Gürcistan’ın mevcut iç siyasi ortamına uygun olarak ikili ilişkileri güçlendirecek somut hedefler ortaya koyması gerekecek.
Tasarı aynı zamanda bu hedeflere ulaşmak için gerekli araç, kaynak ve bütçenin belirlenmesini şart koşuyor ve Gürcistan’ın Avrupa ve Avrasya bölgesindeki başlıca Amerikan mali yardım alıcılarından biri olmaya devam edip etmemesi gerektiğini de değerlendirecek.
Washington’un Gürcistan’daki projelere yaptığı yatırımların düzeyinin ölçülmesi ve Tiflis yönetiminin ABD ve Avrupa ile ticari ilişkileri geliştirme konusundaki bağlılığının sorgulanması da bu 5 yıllık stratejinin diğer başlıkları arasında yer alacak.
MEGOBARI Yasası’nın Tıkanmasının Ardından Gürcistan İktidarına Baskılar Artıyor
Bu yeni adım, Gürcü yetkililere yaptırım öngören ve daha önce gündeme gelen “MEGOBARI Yasası” adlı tasarının ilerleyişinin tıkanmasının ardından atıldı. Yeni yasanın kabulü, Kongre’nin Tiflis üzerinde baskı oluşturma yönündeki sürekli çabasına işaret ediyor.
Gerilimin tırmandığı bu dönemde, ABD’li ve Gürcü yetkililer son dönemde temaslarını sıklaştırdı. Gürcistan’ın iktidar partisi bu temasları, 2024 sonunda en düşük seviyesine gerileyen ikili ilişkileri “yeniden inşa etme” çabalarının bir parçası olarak değerlendiriyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da daha önce Washington ile Tiflis arasındaki ilişkilerin seyrinin değişeceğine dair umudunu dile getirmişti.
Lobi Mektuplarının İfşası ve Petrol İlişkilerinin Perde Arkası
Temsilciler Meclisi’ndeki oylama, tartışmalara yol açan bir haberin yayımlanmasından yalnızca birkaç saat sonra gerçekleşti. Habere göre, daha önce Gürcistan’ın iktidar partisiyle ilişkileri iyileştirmek için lobi yürüten Teksas merkezli “Frontera Resources” petrol şirketinin kurucularından Steve Nikandros, Joe Wilson’a bir mektup göndererek Gürcistan, bu ülkedeki yatırım ortamı ve Tiflis’in “Orta Koridor”daki rolünü ele almak üzere bir görüşme talep etti.
The Hill gazetesi muhabiri Laura Kelly bu mektubu ifşa ederek, “Nikandros, seçim hilesi ve halkın bastırılmasından dolayı bu partiyi sorumlu tutma çabalarına öncülük eden Joe Wilson’ın karşısında, Washington’da Gürcistan’ın iktidar partisiyle ilişkileri iyileştirmek için bir kez daha lobi yapıyor” iddiasında bulundu.
Genel Kurulda Söz Düellosu: Gürcistan’ın Rusya, Çin ve İran’la Aynı Safta Olduğu Suçlaması
Tasarının Temsilciler Meclisi genel kurulundaki görüşmeleri sırasında hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat üyeler Gürcistan hükümetinin tutumunu sert sözlerle eleştirdi.
Joe Wilson, sert ifadeler kullandığı konuşmasında şu iddiaları dile getirdi: “Gürcü Rüyası partisinin gayrimeşru rejimi, ülkeyi Çin Komünist Partisi’ne, Putin’e ve İran’a satıyor; bu, Gürcistan halkının iradesine ve ABD’nin çıkarlarına aykırıdır. Gürcistan’daki seçimler mühendislik ürünüydü.”
Wilson, Gürcistan’ın iktidar partisinin ABD karşıtı propaganda yürüttüğünü ve Donald Trump’ı “derin devlet” ajanı gibi hareket etmekle suçlayarak hakaret ettiğini öne sürdü.
Wilson ayrıca Karadeniz’deki stratejik Anaklia derin deniz limanı projesine işaret ederek Çin’in, Orta Koridor güzergâhında yer alan bu hayati limanı kontrol altına almaya başladığı uyarısında bulundu.
Bu yasanın Çin’in ve Rusya’nın gizli operasyonlarının ortaya çıkmasını sağlayacağını vurguladı.
Washington’da Yabancı Aktörlerin Nüfuzuyla Mücadele İçin İki Partili Uzlaşı
Oturumun devamında Florida Cumhuriyetçi Temsilcisi Brian Mast, Gürcistan’daki demokrasinin durumu ve Amerika’nın düşmanlarının nüfuzundan duyduğu rahatsızlığı belirterek, bu ülkedeki perde arkası faaliyetlerin şeffaflaşması gerektiğini söyledi ve ekledi: “Çin nüfuzu endişe vericidir, zira büyük Anaklia Limanı’nın geliştirilmesi için bir Çin konsorsiyumu seçilmiştir.”
Kaliforniya Demokrat Temsilcisi Ami Bera da tasarıya destek vererek mevcut Gürcistan hükümetinin icraatlarını ve Rusya ile Çin’in dış nüfuzunu, Gürcistan’ın demokratik kazanımlarına yönelik bir tehdit ve Washington-Tiflis ilişkilerinde çatlak yaratan bir unsur olarak nitelendirdi.
Bera, bu yasanın Gürcistan hükümetini karalamayı değil, ülke halkına ABD’nin onların ideallerine hâlâ bağlı olduğunu göstermeyi amaçladığını ifade etti.