Tesnim Haber Ajansı_ ABD ve Siyonist rejimin İran ile yaklaşık bir aydır süren savaşının başlangıcından bu yana, bölgesel ve Batılı basının aktardığına göre, "Şahid" intihar İHA'ları, Amerika Birleşik Devletleri ve Fars Körfezi ülkelerindeki üsleri için en etkili ve en rahatsız edici silah konumunda bulunuyor. Bu İHA'lar, İran'ın devam eden savaşta Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmek ve bu boğaz üzerinde hassas bir hakimiyet kurmak için kullandığı kilit araçlar olarak öne çıkıyor.
El Cezire'nin haberine göre, İran savaşlarında yoğun bir şekilde düşük maliyetli İHA'lara güvenmektedir. Bu durum, silahların fiyatının veya teknolojik üstünlüğünün (teorik olarak) zaferi garantilemek için artık yeterli olmadığı gerçeğiyle, modern çatışmaların doğasında önemli bir değişimi göstermektedir.
New York Times ve Wall Street Journal gazetelerinden iki rapor, bölgedeki güç dengesini yeniden tanımlayan bu dönüşümün kapsamlı bir resmini sunmaktadır. Ayrıca Foreign Policy dergisinde yayınlanan bir analiz de, bu modern silahlar nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri topraklarının risk altında olup olmadığı sorusunu gündeme getirmektedir.
Düşük Maliyet, Yüksek Hasar: Düşmanın Başına Belâ Olan İran İHA'ları
New York Times'ın haberine göre İran, ticari parçalar kullanılarak üretilebilen düşük maliyetli "Şahid" İHA'larına güvenmektedir. Bu durum, üretimlerini farklı yerlerden gerçekleştirilebilecek hızlı bir süreç haline getirmektedir.
Haber, bu bağlamda Amerika'nın İran'ın İHA fabrikalarını bombalamasını kutlamasının bazen yanıltıcı olduğunu vurgulamaktadır. Çünkü bu silahlar, üretim yerlerinin dağınık olması sayesinde küçük ve izlenemez atölyelerde üretilebilmekte, bu da belirli tesislerin hedef alınmasının etkinliğini azaltmaktadır.
New York Times'ın görüşlerine başvurduğu uzmanlara göre İran, savaş devam etse bile İHA üretimini sürdürebilme ve hatta artırabilme kabiliyetine sahiptir.
Bu silahların düşmana karşı direnme kabiliyetine işaret eden rapor, Tahran'ın günlük fırlattığı İHA sayısındaki düşüşe rağmen, saldırılara devam etme ve bu İHA'ları üretme kabiliyetinin, İsrail (işgal altındaki Filistin) ve Fars Körfezi ülkeleri de dahil olmak üzere hedef ülkeler için büyük bir zorluk teşkil ettiğini belirtti.
Bu savaşta, İran'ın stratejisinin geleneksel çatışmaya değil, düşmanların savunma sistemlerini ve altyapılarını hedef alarak onları yıpratmaya dayandığı kanıtlanmıştır.
New York Times'ın tahminine göre, İran ile Fars Körfezi ülkeleri arasındaki coğrafi yakınlık, bu İHA'lara ek bir avantaj sağlamaktadır. Bu durum, saldırı mesafesini ve mevcut tepki süresini kısaltarak, bazı İHA'ların hedeflerine ulaşma olasılığını artırmaktadır.
Bu bağlamda New York Times, İran'ın bu İHA'lardan oluşan gerçek stok hacmine ilişkin sorular gündeme getirdi; tahminler binlerce ile on binlerce arasında değişmektedir. Ayrıca, savunma sistemlerinin bu tehditle mücadele kabiliyeti, özellikle de söz konusu İHA'ların düşük maliyeti karşısında önleme maliyetinin yüksek olması nedeniyle sorgulanmaktadır.
Söz konusu Amerikan medya kuruluşu ayrıca, İran'ın kendisi de çok sayıda İHA üretmekte olan Rusya'dan destek alma ihtimali konusunda uyarıda bulundu. Bu durum, Tahran'ın bu tür savaşı sürdürme kabiliyetini güçlendirebilir; özellikle de İran'ın stratejisi geleneksel çatışmaya değil, düşmanların savunma sistemlerini ve altyapılarını hedef alarak onları yıpratmaya dayandığı için.
Rusya-Ukrayna Savaşından Dersler
Wall Street Journal tarafından yayınlanan bir rapor da, İran'ın Rusya'nın Ukrayna'daki savaşından, özellikle İHA'ların kullanımı konusunda dersler çıkardığını vurguladı. Bu durum, Amerika Birleşik Devletleri'nin kara operasyonu yapmaya karar vermesi halinde yeni zorluklar yaratmaktadır.
Rapor, uzmanların, Fars Körfezi'ndeki herhangi bir Amerikan kara veya deniz kuvvetinin bu İHA'ların doğrudan hedefi haline geleceği ve Ukrayna savaşının aksine, Amerikan kuvvetlerinin hâlâ araç ve birlik seviyesinde İHA karşıtı ekipmanlardan yoksun olduğu yönündeki uyarılarına yer verdi.
Gazete, Rusya ile İran arasındaki askeri işbirliğinin, askeri deneyimlerin aktarılmasında kilit bir rol oynadığını vurguladı. Bu sayede Tahran, Rusya'nın "Şahid" modeli uzun menzilli İHA'lar da dahil olmak üzere İHA'ları geliştirme konusundaki deneyiminden ve deniz İHA'ları gibi yeni Ukrayna teknolojilerinden faydalanmıştır.
Raporun tahminine göre, İran'ın deniz İHA'ları konusundaki kabiliyetleri henüz Ukrayna muadillerinden daha az gelişmiş olsa da, bunların Hürmüz Boğazı gibi dar bir ortamda kullanımı, özellikle savaş gemileri ve tankerlere karşı etkili ve tehlikeli olabilir.
İran'ın Gelişmiş İHA'larla Stratejik Üstünlüğü
Bu rapor ayrıca, Amerikan ordusunun bu tür savaşlarla mücadele etmeye ne kadar hazır olduğu sorusunu da gündeme getirmektedir.
Wall Street Journal, bazı uzmanların Amerika'nın Ukrayna ve İran'daki modern savaşlardaki bu gelişmelerin önemini göz ardı etmesini "askeri kibir" olarak nitelendirdikleri görüşlerine yer verdi ve bu kibri eleştirdi. Zira modern savaş alanı hızla değişmekte ve İran, Rusya'nın desteğiyle bu değişimlere Amerika Birleşik Devletleri'nden daha hızlı bir şekilde uyum sağlamakta ve bu durum, doğrudan bir çatışma yaşanması halinde ona göreceli bir üstünlük sağlayabilir.
Rapor, Amerika Birleşik Devletleri'nin istihbarat ve uzun menzilli silahlar alanındaki üstünlüğüne rağmen, uzmanların bunun, özellikle elektronik karıştırmayla devre dışı bırakılamayan İHA'ların oluşturduğu tehditle mücadele için yeterli olmayabileceği konusunda uyardığını vurguladı.
Wall Street Journal, modern savaş alanının hızla değiştiği ve İran'ın bu değişimlere Amerika Birleşik Devletleri'nden daha hızlı uyum sağladığı sonucuna vardı. Bu durum, doğrudan bir çatışma yaşanması halinde İran'a göreceli bir üstünlük sağlayabilir.