به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، شهریور که به روزهای پایانی خود می‌رسد، حال‌وهوای شهر همدان تغییر می‌کند. خیابان‌ها و راسته‌های تجاری رنگ و بوی بازگشایی مدارس می‌گیرند و در میان رفت‌وآمد بزرگسالان، صدای بچه‌هایی که میان قفسه‌های رنگارنگ دفتر، مداد، کیف و جامدادی به دنبال انتخاب محبوب خود هستند، بیشتر به گوش می‌رسد. بوی کاغذ نو، پاک‌کن‌های عطری و دفترهای تازه، برای بسیاری از خانواده‌ها یادآور روزهای آغاز مدرسه است اما پشت این تصویر نوستالژیک، واقعیتی اقتصادی در جریان است که شیرینی خرید مهر را برای بسیاری از خانواده‌ها به حساب و کتابی سنگین تبدیل کرده است.

در راسته صحاف‌خانه، قلب سنتی بازار لوازم‌التحریر همدان، امسال برخلاف سال‌های گذشته خبری از آن ازدحام همیشگی نیست. فروشندگان از کاهش قدرت خرید مردم می‌گویند و خانواده‌ها با فهرست‌هایی که باید خریداری کنند، بیش از آنکه به تنوع و انتخاب فکر کنند، درگیر قیمت‌ها هستند. بازار در ظاهر آماده مهر است، اما در عمق خود با چالشی اساسی دست به‌گریبان اینکه وقتی هزینه تأمین نیازهای اولیه یک دانش‌آموز به سرعت افزایش می‌یابد، خانواده‌ها از کدام بخش سبد آموزشی خود می‌زنند؟

بررسی میدانی خبرنگار ما از وضعیت بازار نشان می‌دهد قیمت انواع لوازم‌التحریر از شهریور سال گذشته تا شهریور امسال، بسته به نوع کالا، بین 50 تا 100 درصد افزایش داشته است. بیشترین فشار قیمتی نیز در محصولات سلولزی، به‌ویژه دفتر و کاغذ تحریر، مشاهده می‌شود. افزایش هزینه کاغذ، مواد پتروشیمی و سایر مواد اولیه، خودکار، ماژیک و بخشی از لوازم هنری را نیز با افزایش قیمت مواجه کرده است.

به طوریکه قیمت یک مداد معمولی بین 30 تا 45 هزار‌تومان،مدادتراش 25 تا150 هزارتومان،پاک‌کن 25 تا100 هزار‌تومان، خط‌کش 30 تا 100 هزارتومان، مدادرنگی 6 رنگه 70 تا 150 هزارتومان،دفتر 60 برگ 130 تا 300 هزارتومان، کوله‌پشتی یک میلیون تومان تا 3 میلیون تومان، کفش 1 میلیون تا 2 میلیون تومان، روپوش مدرسه از یک میلیون و 500 هزارتومان تا 3 میلیون تومان نوسان قیمت دارد تازه این قیمت‌ها مربوط به پایین‌ترین و معمولی‌ترین کیفیت خرید اقلام مورد نیاز دانش‌آموزان است به طوریکه هرچه کیفیت‌بالاتر و ظاهر جذاب‌تر و لاکچری‌تر می‌شود قیمت‌ها نیز رشد بیشتری پیدا می‌کنند.

این افزایش قیمت تنها یک عدد روی برچسب کالا نیست بلکه مستقیماً الگوی خرید خانوار را تغییر داده است. خانواده‌ای که در گذشته می‌توانست تمام فهرست مدرسه را یک‌جا تهیه کند، اکنون ممکن است خرید را به چند مرحله تقسیم کند و در شروع سال تحصیلی تنها ضروری‌ترین اقلام را بخرد.

بازار مهر در همدان دو گانه شور کودکان، نگرانی بزرگ‌ترها

در روزهای پایانی شهریور، بازار لوازم‌التحریر همدان صحنه تضاد دو تصویر است از یک سو کودکان با شوق کیف و دفترهای رنگارنگ را انتخاب می‌کنند و از سوی دیگر والدین پیش از برداشتن هر کالا، قیمت آن را بررسی می‌کنند.

در نمایشگاه‌ها نیز همین وضعیت قابل مشاهده است. غرفه‌ها با عنوان «بوی ماه مهر» تلاش می‌کنند بخشی از نیاز خانواده‌ها را در یک محل متمرکز کنند، اما مسئله اصلی همچنان قدرت خرید است.

برآوردهای مطرح‌شده درباره سبد دانش‌آموزی نیز نشان می‌دهد فاصله قیمت برخی کالاها با توان مالی خانوار قابل توجه است. به عنوان نمونه، کیف‌های تولید داخل با کیفیت و قیمت حدود یک تا سه میلیون تومان در بازار عرضه می‌شوند، اما در برخی برندهای خاص قیمت کوله‌پشتی تا حدود هفت میلیون تومان نیز می‌رسد رقمی که به‌تنهایی از بخش بزرگی از برآورد شش میلیون تومانی وزارت صمت برای کل سبد دانش‌آموزی فراتر می‌رود.

دفتر ساده‌ترین کالای مدرسه، یکی از سنگین‌ترین هزینه‌ها

اگر قرار باشد یک کالا نماد فشار قیمتی بازار لوازم‌التحریر باشد، دفتر یکی از جدی‌ترین گزینه‌هاست.طبق اظهارات رئیس اتحادیه لوازم‌التحریر همدان، قیمت هر جلد دفتر نسبت به سال گذشته حدود 100 درصد افزایش یافته است. افزایش قیمت کاغذ، به‌عنوان ماده اولیه اصلی تولید دفتر، نقش مهمی در این روند دارد.

برای خانواده‌ها، مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که تعداد دانش‌آموزان خانواده افزایش پیدا کند. یک خانواده دارای دو یا سه فرزند، عملاً باید هزینه خرید چندباره اقلام مشابه را بپردازد و کوچک‌ترین افزایش قیمت در هر قلم، در مجموع رقم قابل توجهی ایجاد می‌کند از سوی دیگر، کالاهایی مانند مدادرنگی، ماژیک، برگه یادداشت و برخی اقلام هنری که شاید در نگاه نخست غیرضروری به نظر برسند، در فرآیند آموزشی دانش‌آموزان کاربرد دارند و حذف آنها از سبد خرید می‌تواند نشان‌دهنده تغییر کیفیت مصرف باشد، نه صرفاً کاهش حجم خرید.

با دیدن قیمت‌ها فرار می‌کنیم

مریم احمدی مادری است که با دو فرزند خود برای خرید به بازار آمده است، افزایش قیمت‌ها را یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های خود می‌داند و می‌گوید:  قیمت‌ها آن‌قدر بالاست که خانواده پیش از خرید بسیاری از کالاها ناچار به صرف‌نظر کردن می‌شود.

این مادر که فرزندان دوقلو دارد، تأکید می‌کند: هزینه‌ها برای خانواده‌هایی که چند دانش‌آموز دارند، سنگین‌تر است. به گفته او، تبلیغات و فضای مجازی نیز انتظارات کودکان را افزایش داده و دانش‌آموزان هنگام حضور در مدرسه، خود را با وسایل همکلاسی‌ها مقایسه می‌کنند.

وی درباره قیمت دفتر می‌گوید:  دفتر 60 برگ در بازار حدود 130 تا 200 هزار تومان قیمت دارد، بنابراین خرید تنها پنج دفتر برای هر فرزند، با حداقل قیمت، حدود 650 هزار تومان هزینه دارد و برای دو فرزند این رقم دو برابر می‌شود.

خرید را به ضروری‌ترین‌ها محدود کرده‌ایم

محمد ارزنده پدر یک دانش‌آموز کلاس دومی معتقد است شرایط اقتصادی باعث شده خانواده‌ها ابتدا سراغ کالاهایی بروند که مدرسه بدون آنها قابل اداره نیست و می‌گوید: دفتر، خودکار و مداد در اولویت هستند و کالاهای دیگر ممکن است به خریدهای بعدی موکول شوند، مشکل فقط افزایش قیمت یک کالا نیست، جمع شدن هزینه چندین قلم کوچک، رقم نهایی را سنگین می‌کند.

ارزنده با اشاره به اینکه فشار هزینه‌ها فقط به قیمت یک قلم کالا مربوط نمی‌شود، ادامه می‌دهد: مشکل فقط افزایش قیمت یک کالا نیست وقتی قیمت چندین قلم کوچک بالا می‌رود، در نهایت رقم قابل توجهی به هزینه خانواده اضافه می‌شود اگرچه ممکن است افزایش قیمت یک مداد یا پاک‌کن به تنهایی چندان محسوس نباشد، اما وقتی خانواده باید همزمان دفتر، مداد، خودکار، مدادرنگی، جامدادی، کیف و دیگر اقلام مورد نیاز دانش‌آموز را تهیه کند، مجموع این هزینه‌ها فشار بیشتری بر بودجه خانوار وارد می‌کند.

کیف و دفتر را می‌خرم، بقیه را بعداً

مجتبی احمدی یکی دیگر از والدین که مشغول خرید برای دانش‌آموز خود است می‌گوید:  خرید همه اقلام در ابتدای مهر برایش دشوار شده است به همین دلیل تصمیم دارد بخشی از کالاها را در طول سال تحصیلی و بر اساس نیاز واقعی فرزندش تهیه کند.

وی ادامه می‌دهد: پیش از این انتخاب دفتر یا کیف بیشتر به سلیقه کودک وابسته بود، اما اکنون قیمت به یکی از مهم‌ترین معیارهای تصمیم‌گیری تبدیل شده است، خانواده ابتدا سقف هزینه خود را مشخص می‌کند و سپس در همان محدوده به دنبال کالا می‌گردد.

خرید نمایشگاهی همیشه به معنی خرید ارزان نیست

مریم پرتو مادر سه دانش‌آموز است و با اشاره به برگزاری نمایشگاه پاییزه خرید لوازم‌التحریر می‌گوید: دسترسی به محل نمایشگاه برای همه خانواده‌ها آسان نیست. فاصله محل دائمی نمایشگاه‌ها از برخی مناطق شهر، هزینه رفت‌وآمد را نیز به هزینه خرید اضافه می‌کند.

وی افزود: زمانی می‌توان از عرضه مستقیم به‌عنوان مزیت اقتصادی سخن گفت که تفاوت قیمت کالا با بازار شهر برای مصرف‌کننده محسوس باشد این هزینه جانبی در شرایطی که خانواده‌ها برای تأمین لوازم تحصیل چند دانش‌آموز با افزایش هزینه‌ها مواجه هستند، نمی‌تواند نادیده گرفته شود بنابراین در محاسبه صرفه اقتصادی خرید نمایشگاهی، تنها نباید قیمت درج‌شده روی کالا را در نظر گرفت، بلکه هزینه رفت‌وآمد و زمان صرف‌شده برای خرید نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

وی می‌افزاید: اگر قرار است نمایشگاه با هدف کمک به قدرت خرید مردم برگزار شود، باید قیمت کالاها به شکل محسوسی با بازار تفاوت داشته باشد. صرف اینکه چند فروشنده در یک محل جمع شوند، لزوماً به معنای ارزان‌تر بودن خرید نیست.

این مادر بر ضرورت مقایسه قیمت کالاهای مشابه در نمایشگاه و فروشگاه‌های سطح شهر تأکید می‌کند و می‌گوید: خانواده‌ها زمانی نمایشگاه را انتخاب می‌کنند که مطمئن باشند حضور در آن، در نهایت هزینه سبد خریدشان را کاهش می‌دهد

بازار خلوت‌تر شده است

در صحاف‌خانه همدان، برخلاف انتظار از روزهای پایانی شهریور، بسیاری از فروشندگان از رونق پایین بازار سخن می‌گویند.

محمد ستاره یکی از فروشندگان لوازم‌التحریر در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم می‌گوید: مردم خودشان شاهد بی‌رونقی بازار هستند و نیازی به توضیح بیشتر درباره وضعیت نیست، حتی با وجود کاهش سود فروشندگان، تغییری در میزان خرید مردم ایجاد نشده و افزایش قیمت‌ها باعث شده تقاضا کاهش پیدا کند.

به گفته این فروشنده، بسیاری از خانواده‌ها تنها دفتر و قلم می‌خرند و کالاهایی مانند مدادرنگی، ماژیک و برگه یادداشت را حذف یا به زمان دیگری موکول می‌کنند.

این فروشنده میزان فروش خود را نسبت به دو سال گذشته حدود نصف عنوان می‌کند و معتقد است افزایش قیمت لوازم‌التحریر عملاً قدرت خرید خانوار را کاهش داده است.

مردم بیشتر قیمت مقایسه می‌کنند تا خرید

هادی رضایی یکی دیگر از فروشندگان حاضر در نمایشگاه معتقد است کاهش قدرت خرید باعث شده بخشی از مراجعه‌کنندگان ابتدا قیمت‌ها را مقایسه کنند و سپس تصمیم به خرید بگیرند.

به گفته این فروشنده، برخی مشتریان در ابتدای ورود به نمایشگاه قصد دارند تمام فهرست لوازم‌التحریر فرزندشان را تهیه کنند، اما پس از بررسی قیمت‌ها، خرید خود را به کالاهای ضروری محدود می‌کنند.

وی می‌افزاید: خیلی‌ها ابتدا یک سبد کامل در ذهنشان دارند، اما در نهایت دفتر، مداد، خودکار و چند قلم ضروری را می‌خرند و بقیه وسایل را برای بعد می‌گذارند.

این فروشنده معتقد است تداوم این روند می‌تواند هم بر قدرت خرید خانواده‌ها و هم بر میزان فروش کسبه تأثیر بگذارد چراکه افزایش قیمت‌ها، اگر با افزایش متناسب توان خرید همراه نباشد، در نهایت به کاهش حجم معاملات منجر خواهد شد

مدت نمایشگاه می‌تواند بیشتر باشد

علی احمدی فروشنده دیگری که در نمایشگاه لوازم‌التحریر امسال شرکت کرده بر اهمیت افزایش مدت زمان برگزاری نمایشگاه تأکید دارد و می‌گوید: میزان حضور مردم نشان می‌دهد ادامه فعالیت نمایشگاه برای چند روز بیشتر می‌تواند فرصت بیشتری برای فروشندگان و خریداران ایجاد کند.

به گفته این فروشنده، افزایش زمان برگزاری می‌تواند امکان مراجعه خانواده‌هایی را که در روزهای نخست فرصت حضور نداشته‌اند نیز فراهم کند.

وی تبلیغات نمایشگاه را مناسب ارزیابی می‌کند اما معتقد است اتحادیه‌ها و اصناف باید برای اطلاع‌رسانی درباره نمایشگاه‌ها فعال‌تر عمل کنند و ادامه می‌دهد: امکان خرید با کالا‌برگ را یکی از مزیت‌های نمایشگاه عنوان می‌کند و می‌گوید ترکیب کالا‌برگ با تخفیف‌های نمایشگاهی می‌تواند امکان خرید متنوع‌تری را برای خانواده‌ها فراهم کند.

بازار لوازم‌التحریر «نامناسب» است

امیر گلبخش رئیس اتحادیه لوازم‌التحریر همدان، وضعیت بازار را در روزهای اوج خرید سال تحصیلی نامناسب توصیف می‌کند و به تسنیم می‌گوید: قیمت هر جلد دفتر نسبت به سال گذشته حدود 100 درصد افزایش یافته و کتاب‌های کمک‌درسی نیز حدود 70 تا 80 درصد گران‌تر شده‌اند، نیمه دوم شهریور معمولاً باید اوج خرید لوازم تحصیل باشد، اما امسال رونق مورد انتظار در بازار مشاهده نمی‌شود.

وی کمبود کاغذ را یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت دفتر و کتاب‌های کمک‌آموزشی می‌داند و اشاره می‌کند که کاغذ سفید دفتر از اندونزی وارد کشور می‌شود و ادامه می‌دهد: در چنین شرایطی، حتی اگر فروشنده بخشی از سود خود را کاهش دهد، لزوماً امکان کاهش چشمگیر قیمت نهایی وجود ندارد زیرا بخش مهمی از هزینه، پیش از رسیدن کالا به مغازه، در زنجیره تأمین شکل گرفته است.

گلبخش می‌افزاید:  قیمت خرید یک پک معمولی لوازم‌التحریر در شرایط فعلی کمتر از دو میلیون تومان نیست و هزینه فهرست لوازم مورد نیاز یک کودک مهدکودکی نیز حدود دو تا دو میلیون و 500 هزار تومان برآورد می‌شود.

وی در عین حال به یک تفاوت مهم میان کتاب درسی و سایر کالاهای آموزشی اشاره می‌کند و می‌گوید: قیمت کتاب‌های درسی نسبت به سال گذشته افزایش نداشته و با همان قیمت سال قبل عرضه شده است این موضوع نشان می‌دهد تمام اجزای هزینه تحصیل الزاماً تحت تأثیر یکسان افزایش قیمت قرار نگرفته‌اند اما بخش اقلامی که بیشتر به بازار آزاد و مواد اولیه وابسته‌اند، با فشار بیشتری مواجه شده‌اند.

70 درصد بازار خارجی است

گلبخش سهم کالاهای خارجی در بازار لوازم‌التحریر را حدود 70 درصد عنوان می‌کند و می‌گوید: تولیدکنندگان داخلی هنوز توان تأمین تمام نیاز بازار را ندارند اما با وجود افزایش گرایش مردم به خرید کالاهای ایرانی، عرضه داخلی هنوز به اندازه تقاضا نیست.

وی افزوذ: این مسئله، یک تناقض مهم در بازار ایجاد کرده است اینکه از یک طرف سیاست حمایت از تولید داخلی و تمایل بخشی از مصرف‌کنندگان به خرید کالای ایرانی وجود دارد و از طرف دیگر، ظرفیت تولید داخلی برای پوشش کامل بازار کافی نیست بنابراین تولیدکنندگان داخلی برای افزایش ظرفیت تولید به زمان و حمایت نیاز دارند و پیش از آن باید زیرساخت‌های لازم برای حمایت از تولید ملی ایجاد شود.

وی تاکید می‌کند: به دلیل تنوع بالای برندها، نوشت‌افزار مشمول قیمت تثبیتی نیست. البته این به معنای نبود نظارت بر بازار نیست، فروشندگان همچنان موظف به رعایت ضوابط هستند و در صورت مشاهده تخلف، امکان پیگیری از طریق سامانه 124 وجود دارد.

گلبخش می‌گوید: این وضعیت یک نکته اقتصادی مهم را روشن می‌کند اینکه در بازاری که کالاها از نظر برند، کیفیت، مواد اولیه، کشور سازنده و طراحی تفاوت دارند، تعیین یک قیمت واحد برای تمام محصولات امکان‌پذیر نیست بنابراین مسئله می‌تواند به سمت شفافیت قیمت، رقابت، نظارت بر تخلفات و دسترسی مصرف‌کننده به اطلاعات قابل اتکا درباره قیمت‌ها سوق پیدا کند.

نمایشگاه «بوی ماه مهر», عرضه مستقیم تا چه اندازه توانست قیمت‌ها را تعدیل کند؟

از سوی دیگر در فاصله 24 تا 29 شهریور، نمایشگاه عرضه لوازم‌التحریر و نوشت‌افزار در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی همدان برپا شده است نمایشگاهی که هدف آن نزدیک‌تر کردن عرضه‌کننده و مصرف‌کننده و فراهم کردن امکان مقایسه و خرید کالا در یک محل بود.

مسعود دهبانی صابر، مدیرعامل نمایشگاه بین‌المللی همدان، درباره برگزاری نمایشگاه «بوی ماه مهر» می‌گوید: این رویداد بر اساس ابلاغ اتاق اصناف ایران و با هدف حمایت از خانواده‌ها در آستانه بازگشایی مدارس برگزار شده است و سیاست اصلی نمایشگاه، حمایت از کالای ایرانی دارای کیفیت و قیمت مناسب بوده و اصناف شهرستان نیز با هماهنگی اتحادیه‌های مربوطه در نمایشگاه حضور پیدا کرده‌اند.

وی کنترل تورم و رونق کسب‌وکار صنوف را از اهداف چنین نمایشگاه‌هایی عنوان می‌کند و تاکید می‌کند: عرضه مستقیم کالا به طور معمول با هدف نزدیک‌تر کردن فروشنده و مصرف‌کننده انجام می‌شود بنابراین ، این رویداد به مصرف‌کننده اجازه می‌دهد محصولات متنوع را در یک مکان ببیند، قیمت‌ها را مقایسه کند و کالاهای مورد نیاز خود را انتخاب کند. فروشندگان نیز فرصت دارند در مدت مشخصی کالاهای خود را در معرض دید مشتریان قرار دهند.

تخفیف روی کاغذ یا کاهش واقعی هزینه؟

با وجود اهداف اعلام‌شده، تجربه برخی شهروندان و فروشندگان نشان می‌دهد موفقیت اقتصادی نمایشگاه تنها با تعداد غرفه‌ها یا میزان مراجعه‌کنندگان قابل سنجش نیست و یکی از مسائل مطرح‌شده، دسترسی است. محل دائمی نمایشگاه‌های همدان برای تمام شهروندان در فاصله یکسانی قرار ندارد و خانواده‌هایی که از مناطق دورتر به نمایشگاه مراجعه می‌کنند، علاوه بر هزینه خرید، باید هزینه حمل‌ونقل و زمان رفت‌وآمد را نیز پرداخت کنند از سوی دیگر، برخی مراجعه‌کنندگان معتقدند قیمت برخی کالاهای عرضه‌شده تفاوت محسوسی با بازار داخل شهر نداشته است.

اقتصاد لوازم‌التحریر، زنجیره‌ای که از کاغذ تا جیب خانواده امتداد دارد

یک کارشناس اقتصادی و تحلیلگر بازار می‌گوید: افزایش قیمت لوازم‌التحریر را نمی‌توان صرفاً به فروشنده نهایی نسبت داد کاغذ، مواد پتروشیمی، مواد شیمیایی، هزینه‌های تولید، واردات، حمل‌ونقل و نوسانات هزینه‌های زنجیره تأمین، همگی در قیمت نهایی کالا اثر می‌گذارند.

محمد نوعدوستی در گفت‌و‌گو با تسنیم اظهار می‌کند: در محصولات سلولزی، افزایش قیمت کاغذ اثر مستقیم‌تری دارد. در کالاهایی مانند خودکار و ماژیک نیز وابستگی به مواد پتروشیمی و شیمیایی اهمیت پیدا می‌کند از این منظر، بازار لوازم‌التحریر یک نمونه کوچک اما قابل توجه از انتقال فشار هزینه در اقتصاد است، افزایش هزینه تولید در یک نقطه از زنجیره، در نهایت خود را در قیمت کالایی نشان می‌دهد که خانواده در آستانه مهر ناچار به خرید آن است.

سبد دانش‌آموزی کوچک‌تر شده است

وی با بیان اینکه وقتی قیمت‌ها افزایش می‌یابد اما درآمد خانوار با همان سرعت رشد نمی‌کند، واکنش طبیعی مصرف‌کننده کاهش یا تغییر الگوی مصرف است و می‌افزاید: در بازار همدان، این واکنش را می‌توان در چند رفتار از جمله خرید تنها اقلام ضروری در ابتدای سال تحصیلی، حذف کالاهای کم‌اولویت مانند برخی لوازم هنری، مقایسه بیشتر قیمت‌ها پیش از خرید، خرید مرحله‌ای در طول سال، توجه بیشتر به کالاهای ایرانی و اقتصادی و کاهش خرید کالاهای گران‌تر یا برندهای خاص مشاهده کرد بنابراین مسئله فقط «گران شدن لوازم‌التحریر» و ترکیب سبد مصرف خانوار نیز در حال تغییر است.

این کارشناس اقتصادی می‌گوید: در نگاه اول ممکن است افزایش قیمت کالا به معنای افزایش درآمد فروشنده تلقی شود، اما واقعیت این نیست، وقتی قیمت کالا بالا می‌رود، اگر درآمد خانوار ثابت بماند، تقاضا کاهش پیدا می‌کند. فروشنده ممکن است کالای خود را گران‌تر بفروشد، اما اگر تعداد فروش کاهش پیدا کند، گردش مالی و سود نهایی الزاماً افزایش نمی‌یابد.

نمایشگاه‌ها راه‌حل موقت یا سیاست پایدار؟

وی ادامه می‌دهد: نمایشگاه عرضه مستقیم می‌تواند در کوتاه‌مدت مزایایی مانند افزایش تنوع، امکان مقایسه و ایجاد رقابت میان فروشندگان داشته باشد. اما برای آنکه این رویداد واقعاً به ابزار کاهش هزینه خانوار تبدیل شود، چند مسئله اهمیت دارد نخست، قیمت کالاهای مشابه باید به شکل شفاف قابل مقایسه باشد، دوم، دسترسی حمل‌ونقلی برای خانواده‌ها باید مورد توجه قرار گیرد، سوم، کیفیت کالاها باید در کنار قیمت بررسی شود چرا که «ارزان‌تر بودن» در صورتی که کیفیت پایین‌تری داشته باشد، لزوماً به معنای صرفه اقتصادی برای خانواده نیست، چهارم، مدت زمان نمایشگاه باید متناسب با نیاز مردم تعیین شود و در نهایت، برای سنجش اثر واقعی نمایشگاه باید مشخص شود یک خانواده با یک بودجه مشخص، در نمایشگاه چه میزان کالا خریداری کرده و همان سبد در بازار آزاد چه هزینه‌ای داشته است.

مهر امسال با حساب‌وکتاب بیشتری آغاز می‌شود

به گزارش تسنیم، بازار لوازم‌التحریر همدان در آستانه بازگشایی مدارس، تصویری دوگانه دارد از یک سو ویترین‌های رنگارنگ، دفترهای تازه، کیف‌های جدید و هیجان کودکان، نشانه نزدیک شدن مهر است و از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید و افزایش قیمت‌ها، فضای بازار را از رونق سال‌های گذشته دور کرده است.افزایش 50 تا 100 درصدی قیمت بسیاری از لوازم‌التحریر، دو برابر شدن قیمت برخی دفاتر، افزایش قیمت کتاب‌های کمک‌درسی و رسیدن قیمت برخی کیف‌ها به ارقام چندمیلیونی، باعث شده خرید مدرسه برای بخشی از خانواده‌ها از یک خرید معمولی به تصمیمی اقتصادی تبدیل شود.

در این میان، خانواده‌ها با حذف اقلام غیرضروری، خرید مرحله‌ای و مقایسه قیمت‌ها تلاش می‌کنند هزینه‌ها را مدیریت کنند. فروشندگان نیز با کاهش تقاضا و افت فروش مواجه‌اند. اتحادیه از وضعیت نامناسب بازار و کمبود کاغذ می‌گوید، مسئولان بر نظارت و امکان پیگیری تخلفات تأکید دارند و نمایشگاه بین‌المللی نیز عرضه مستقیم را راهی برای تسهیل خرید معرفی می‌کند اما واقعیت بازار را باید در فاصله میان این اظهارات و تجربه روزمره مردم جست‌وجو کرد.

اگر هدف از نمایشگاه‌های عرضه مستقیم حمایت از مصرف‌کننده است، معیار اصلی موفقیت آن باید میزان کاهش واقعی هزینه سبد خانوار باشد. اگر هدف حمایت از تولید داخلی است، افزایش ظرفیت تولید و رفع موانع تأمین مواد اولیه اهمیت دارد. و اگر قرار است بازار رقابتی باقی بماند، شفافیت قیمت و نظارت مؤثر باید در کنار تنوع کالا قرار گیرد، مهر امسال برای خانواده‌های همدانی فقط آغاز یک سال تحصیلی جدید نیست و آزمونی برای توان اقتصادی خانوار، تاب‌آوری کسبه و کارآمدی سیاست‌های حمایتی به شمار‌می‌رود.

در میان صدای ورق خوردن دفترها و هیجان کودکان، صدای دیگری هم شنیده می‌شود، صدای حسابگرانه پدر و مادری که قبل از برداشتن هر قلم، قیمت آن را نگاه می‌کنند و می‌پرسند: برای آنکه فرزندمان چیزی از سال تحصیلی کم نداشته باشد، از کدام هزینه زندگی باید بزنیم؟

انتهای پیام/