سیدمهدی موسوی، مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان همدان، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در همدان، با اشاره به روند تغییر اسناد مالکیت اظهار کرد: اسناد دفترچه‌ای و منگوله‌دار عمدتاً مربوط به سال‌های پیش از 1388 هستند و پس از آن، صدور اسناد تک‌برگ به‌تدریج جایگزین اسناد قدیمی شد. مهم‌ترین مزیت اسناد تک‌برگ، درج نقشه و موقعیت ملک، مختصات جغرافیایی، مشخصات دقیق ملک، کدپستی و هولوگرام امنیتی در آن است که امکان شناسایی دقیق‌تر ملک را فراهم می‌کند.

وی افزود: از سال 1396 شناسه الکترونیکی نیز به اسناد مالکیت اختصاص یافت و به این ترتیب اطلاعات سند علاوه بر بانک جامع املاک، در بانک جامع کاداستر نیز ثبت شد؛ بنابراین با مراجعه به نقشه کاداستر و وارد کردن پلاک یا مختصات جغرافیایی، امکان شناسایی ملک و تطبیق اطلاعات آن با سند وجود دارد.

سند سبزرنگ؛ پایان معاملات عادی برای اسناد جدید

مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان همدان، با اشاره به اجرای قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول از سوم تیرماه 1403 بیان کرد: پس از اجرای این قانون، شکل و رنگ اسناد مالکیت تغییر کرد و اسناد جدید به رنگ سبز صادر شدند؛ اسناد سبزرنگ مشمول الزامات جدید قانون هستند و نسبت به آنها دیگر نمی‌توان مانند گذشته قولنامه عادی و کاغذی تنظیم کرد.

موسوی ادامه داد: اسناد مالکیتی که پیش از سوم تیرماه 1403 صادر شده‌اند، اعم از سند تک‌برگ یا دفترچه‌ای، در مرحله فعلی شرایط متفاوتی دارند و امکان تنظیم معاملات عادی نسبت به آنها وجود دارد؛ با این حال، در مراحل بعدی اجرای قانون الزام، افرادی که نسبت به این املاک ادعایی دارند باید مطابق قانون، ادعای خود را در سامانه ثبت ادعا ثبت کنند.

وی درباره نقش قانون الزام در ساماندهی معاملات املاک گفت: یکی از مشکلات جدی گذشته، وجود قولنامه‌های عادی و غیرشفاف بود که در برخی موارد باعث می‌شد یک ملک یا حتی یک واحد آپارتمان به چند نفر فروخته شود؛ قانونگذار برای جلوگیری از تکرار این مشکلات، سازوکارهای جدیدی از جمله ثبت ادعا و اختصاص شناسه یکتا برای واحدهای در حال ساخت پیش‌بینی کرده است.

شناسه یکتا؛ راهکاری برای جلوگیری از فروش یک ملک به چند نفر

مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان همدان، با اشاره به ماده 14 قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول تصریح کرد: در مواردی که یک واحد ساختمانی قرار است پیش از تکمیل و در مرحله ساخت پیش‌فروش شود، بر اساس نقشه‌های مربوط، برای آن واحد شناسه یکتا صادر می‌شود و این شناسه تا زمان تکمیل ساختمان، اخذ پایان کار و صدور سند مالکیت معتبر خواهد بود.

موسوی افزود: پس از صدور سند مالکیت، شناسه یکتا باطل و سند به نام دارنده آن صادر می‌شود؛ این فرآیند باعث می‌شود یک واحد مشخص، همزمان به چند نفر منتقل نشود و هر واحد در سامانه‌های سازمان ثبت دارای هویت مشخصی باشد. البته مالک پس از دریافت سند می‌تواند ملک را به فرد دیگری منتقل کند و اطلاعات مالک جدید نیز در سامانه ثبت خواهد شد.

وی با بیان اینکه قانون الزام برای اسناد و ادعاهای عادی نیز سازوکار مشخصی در نظر گرفته است، گفت: افرادی که نسبت به ملکی ادعای مالکیت یا حق دارند باید در سامانه ثبت ادعا، ادعای خود را ثبت کنند و در صورت وجود چند ادعا، موضوع مطابق فرآیند قانونی بررسی و تعیین تکلیف می‌شود.

ادعای مالکیت بدون حق، بی‌تبعات نیست

مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان همدان، تأکید کرد: ثبت ادعا به معنای تأیید قطعی مالکیت فرد نیست و در صورتی که مشخص شود فردی بدون داشتن حق نسبت به ملکی ادعا ثبت کرده است، قانون برای این اقدام ضمانت اجراهای حقوقی، کیفری و مالی پیش‌بینی کرده است.

موسوی ادامه داد: بر اساس قانون، اگر فردی بدون حق نسبت به ملکی ثبت ادعا کند و بعداً مشخص شود ملک متعلق به او نبوده است، علاوه بر مسئولیت‌های حقوقی و کیفری، امکان اعمال جریمه مالی نیز وجود دارد و برای چنین مواردی تا 20 درصد ارزش ملک به‌عنوان ضمانت اجرای مالی پیش‌بینی شده است.

وی با بیان اینکه هدف از این فرآیند، جلوگیری از ایجاد ادعاهای بی‌اساس و حفظ حقوق مالک واقعی است، گفت: قانونگذار تلاش کرده است هم از طریق ثبت رسمی معاملات و هم با ایجاد سامانه ثبت ادعا، وضعیت مالکیت املاک را شفاف کند تا هر فرد نتواند با یک قولنامه یا ادعای غیرواقعی، وضعیت مالکیت ملک دیگری را با مشکل مواجه کند.

چرا تبدیل سند دفترچه‌ای به تک‌برگ ضروری است؟

مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان همدان، با اشاره به وجود تعداد قابل توجهی سند دفترچه‌ای در استان همدان اظهار کرد: مردم باید نسبت به تبدیل اسناد دفترچه‌ای مربوط به املاک، زمین‌های کشاورزی و باغات خود به سند تک‌برگ اقدام کنند، زیرا ممکن است اطلاعات مالکیت این اسناد در دفتر املاک ثبت شده باشد اما موقعیت دقیق ملک در نقشه کاداستر جانمایی نشده باشد.

موسوی افزود: در چنین شرایطی، امکان بروز ادعاهای جدید نسبت به ملک وجود دارد و مالک ممکن است در مراحل بعدی اجرای قانون الزام ناچار شود برای اثبات حقوق خود به مراجع قضایی مراجعه کند؛ بنابراین تبدیل سند دفترچه‌ای به تک‌برگ علاوه بر افزایش امنیت مالکیت، موجب تکمیل اطلاعات بانک کاداستر نیز می‌شود.

وی تأکید کرد: مردم نباید به دلیل نگرانی‌های نادرست درباره قطع یارانه یا وضع مالیات از تبدیل سند خودداری کنند؛ اطلاعات مالکیت افراد از سال‌های گذشته در بانک‌های اطلاعاتی وجود دارد و تبدیل سند دفترچه‌ای به تک‌برگ به معنای ایجاد اطلاعات جدید درباره اصل مالکیت نیست، بلکه موقعیت و مشخصات ملک را دقیق‌تر و کامل‌تر می‌کند.

تک‌برگ شدن سند، یارانه را قطع نمی‌کند

مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان همدان، درباره نگرانی برخی مالکان از تغییر دهک یا قطع یارانه پس از تبدیل سند گفت: این تصور که با ثبت یا تک‌برگ شدن سند، یارانه فرد قطع یا دهک او تغییر می‌کند، صحیح نیست؛ اطلاعات مالکیت از گذشته در اختیار دستگاه‌های مربوط قرار داشته و صرف تبدیل سند، چنین پیامدی ایجاد نمی‌کند.

موسوی ادامه داد: همچنین برای خانه‌ای که فرد در آن سکونت دارد، تبدیل سند دفترچه‌ای به تک‌برگ به معنای وضع مالیات جدید نیست و مردم نباید به دلیل چنین نگرانی‌هایی از تعیین تکلیف اسناد خود خودداری کنند.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر نیز اطلاعات مالکیت افراد در بانک‌های ثبتی موجود است و تفاوت اصلی سند تک‌برگ در این است که موقعیت دقیق ملک و اطلاعات مرتبط با آن نیز به‌صورت مشخص در سامانه‌های کاداستری ثبت می‌شود.

تبدیل سند دفترچه‌ای در چند روز امکان‌پذیر است

مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان همدان، با اشاره به فرآیند تبدیل اسناد دفترچه‌ای به تک‌برگ گفت: در ادارات ثبت باجه‌هایی برای راهنمایی مراجعان در نظر گرفته شده است و اگر مالک بتواند ملک خود را روی نقشه مشخص کند و حدود، ابعاد و مساحت آن با اطلاعات سند مطابقت داشته باشد، فرآیند تبدیل سند با سرعت انجام می‌شود.

موسوی افزود: پس از انجام مراحل مربوط، سند از طریق اداره پست برای متقاضی ارسال می‌شود؛ اما اگر موقعیت ملک مشخص نباشد یا میان اطلاعات سند و وضعیت موجود ملک اختلافی وجود داشته باشد، ممکن است مالک نیازمند تهیه نقشه توسط نقشه‌برداران مجاز و انجام اصلاحات ثبتی باشد.

وی بیان کرد: املاکی که دارای اسناد بسیار قدیمی هستند، حدود آنها مشخص نیست یا در طول زمان قطعاتی از آنها جدا شده است، ممکن است فرآیند طولانی‌تری داشته باشند؛ اما در مورد اسنادی که حدود، مساحت و موقعیت آنها مشخص و قابل تطبیق با بانک اطلاعاتی ثبت باشد، فرآیند صدور سند تک‌برگ در مدت کوتاهی انجام می‌شود.

سند تک‌برگ؛ مسیر ورود به خدمات هوشمند ثبتی

مدیرکل ثبت اسناد و املاک استان همدان، با بیان اینکه اسناد تک‌برگ امکان بهره‌مندی از خدمات الکترونیکی را افزایش می‌دهند، گفت: با ثبت دقیق اطلاعات ملک، بسیاری از استعلام‌ها به‌صورت برخط انجام می‌شود و در فرآیندهایی مانند دریافت تسهیلات بانکی، ارائه وثیقه و کارشناسی ملک، نیاز به مراجعات متعدد میان دستگاه‌ها کاهش می‌یابد.

موسوی افزود: حتی در فرآیند کارشناسی، وجود نقشه و اطلاعات دقیق ملک می‌تواند به کارشناس کمک کند تا بدون طی مسافت‌های طولانی و با استفاده از اطلاعات و تصاویر هوایی موجود، بررسی‌های اولیه را انجام دهد و روند کارشناسی و قیمت‌گذاری با سرعت بیشتری انجام شود.

وی در پایان تأکید کرد: تعیین تکلیف اسناد دفترچه‌ای و تبدیل آنها به سند تک‌برگ، علاوه بر افزایش امنیت مالکیت، موجب تکمیل اطلاعات کاداستری و فراهم شدن امکان استفاده از خدمات الکترونیکی و هوشمند در حوزه املاک می‌شود.

انتهای پیام/