استفاده از ظرفیت تعاونی‌های همدان در مسیر تقویت اقتصاد مردمی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان،اقتصاد تعاونی در معمولا با دو تصویر شناخته می‌شود نخست، مجموعه‌هایی که برای تأمین نیازهای مصرفی اعضا شکل گرفته‌اند و دوم، بنگاه‌هایی که به‌دلیل ضعف سرمایه، مدیریت یا محدودیت‌های محیط کسب‌وکار، نتوانسته‌اند به یک فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل شوند. در این میان، تجربه تعاونی مصرف کارکنان جهاد کشاورزی همدان، نمونه‌ای متفاوت ارائه می‌کند. مجموعه‌ای که فعالیت خود را در سال 1363 با سرمایه اولیه 250 هزار تومان آغاز کرده و اکنون، پس از 42 سال، علاوه بر کسب رتبه نخست ملی، حدود 30 نیروی مستقیم دارد، هزینه‌های جاری خود را از محل درآمدهایش تأمین می‌کند و نزدیک به 17 هزار قلم کالا را در چرخه فعالیت خود قرار داده است.

تجربه تعاونی مصرف کارکنان جهاد کشاورزی استان همدان یکی از همین نمونه‌هاست، مجموعه‌ای که فعالیت خود را در سال 1363 با سرمایه اولیه تنها 250 هزار تومان آغاز کرد و اکنون پس از 42 سال فعالیت، نه‌تنها موفق به کسب رتبه نخست ملی شده، بلکه به یک مجموعه اقتصادی با حدود 30 نیروی شاغل مستقیم، هزاران قلم کالای در گردش و شبکه‌ای از اعضا در چند مجموعه تخصصی بخش کشاورزی تبدیل شده است.

اهمیت این تجربه البته صرفا در کسب یک عنوان ملی یا سابقه طولانی فعالیت خلاصه نمی‌شود. آنچه این تعاونی را به یک نمونه قابل بررسی در اقتصاد استان تبدیل می‌کند، مجموعه‌ای از شاخص‌های اقتصادی است که در کنار یکدیگر تصویری متفاوت از کارکرد یک تعاونی مصرف ارائه می‌دهند از تأمین هزینه‌های جاری از محل درآمدهای خود مجموعه و حفظ استقلال مالی گرفته تا ایجاد اشتغال مستقیم، مدیریت سرمایه در گردش، عرضه حدود 8 هزار قلم کالا در فروشگاه و قرار گرفتن نزدیک به 17 هزار قلم کالا در چرخه فعالیت تعاونی.

از سوی دیگر، فعالیت این تعاونی تنها به رابطه میان اعضا و فروشگاه محدود نمانده و بخشی از آن به اقتصاد استان گره خورده است. اولویت دادن به خرید از تولیدکنندگان و صنایع غذایی همدان، در صورت تحقق در مقیاس قابل توجه، می‌تواند بخشی از تقاضای مصرفی اعضا را به سمت تولیدکنندگان بومی هدایت کند موضوعی که به معنای حفظ بخشی از منابع در داخل استان و ایجاد پیوند میان مصرف، تولید، اشتغال و توزیع است.

در چنین مدلی، تعاونی از یک مجموعه صرفا مصرفی فاصله می‌گیرد و به حلقه‌ای میان سه ضلع مهم اقتصاد یعنی «معیشت خانوار»، «اشتغال» و «تولید» تبدیل می‌شود. پرداخت ماهانه بیش از یک میلیارد تومان حقوق به کارکنان تعاونی نیز نشان می‌دهد آثار اقتصادی این مجموعه تنها به اعضای آن محدود نیست و بخشی از درآمد حاصل از فعالیت آن به شکل دستمزد وارد اقتصاد خانوارهای شاغل در استان می‌شود.

از این منظر، مراسم تجلیل از تعاونی مصرف کارکنان جهاد کشاورزی همدان را نمی‌توان صرفا یک برنامه مناسبتی برای تقدیر از یک تعاونی برتر دانست. این مراسم فرصتی برای بازخوانی تجربه‌ای است که نشان می‌دهد چگونه یک سرمایه اولیه کوچک، در صورت تداوم فعالیت، مشارکت اعضا، مدیریت منابع و ایجاد اعتماد میان اعضا و مدیران، می‌تواند در طول چند دهه به یک فعالیت اقتصادی پایدار تبدیل شود، تجربه‌ای که در شرایطی که تقویت اقتصاد مردمی، افزایش قدرت خرید خانوار و حمایت از تولید داخلی به موضوعات مهم اقتصاد کشور تبدیل شده‌اند، می‌تواند از منظر ظرفیت‌های بخش تعاون در اقتصاد استان همدان قابل توجه باشد

خدمت صادقانه به مردم، مهم‌ترین وظیفه مسئولان است

نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت خدمتگزاری بی‌منت به مردم گفت: رضایت مردم باید در اولویت همه مسئولان باشد و خدمت به مردم، مسیر دستیابی به رضایت الهی است.

حمیدرضا حاجی‌بابایی نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی در آیین تجلیل از تعاونی مصرف سازمان جهاد کشاورزی استان همدان، با قدردانی از تلاش مدیران و دست‌اندرکاران این تعاونی و کسب رتبه برتر، اظهار کرد: موفقیت مجموعه‌های تعاونی حاصل تلاش و همدلی اعضا و مدیران آن است و امیدواریم این مجموعه همچنان در مسیر خدمت‌رسانی مطلوب به اعضا و جامعه گام بردارد.

وی با اشاره به ضرورت توجه جدی مسئولان به مطالبات مردم افزود: هر فردی که در نظام اسلامی مسئولیتی را بر عهده می‌گیرد، باید تمام توان خود را برای خدمت صادقانه و جلب رضایت مردم به کار گیرد؛ چراکه رضایت خداوند متعال با رضایت مردم پیوند خورده است.

حاجی‌بابایی در ادامه با اشاره به شرایط منطقه و فشارهای اعمال‌شده از سوی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران تصریح کرد: ملت ایران به دنبال جنگ نیست، اما هیچ‌گاه زیر بار زور، تحقیر و ذلت نخواهد رفت و همواره بر استقلال، عزت و سربلندی کشور تأکید دارد.

حاجی‌بابایی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های داخلی و منطقه‌ای کشور تأکید کرد و گفت: باید از توانمندی‌های اقتصادی و ظرفیت‌های موجود در کشور برای عبور از فشارها استفاده کنیم و اجازه ندهیم دشمن به اهداف خود دست پیدا کند.

تعاونی‌ها نماد مشارکت مردم در مسیر تقویت اقتصاد کشور هستند

در ادامه نماینده مردم همدان و فامنین در مجلس شورای اسلامی با تبریک هفته تعاون، از تلاش و زحمات مجموعه اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان همدان و تعاونگران استان قدردانی کرد.

عباس صوفی اظهار کرد: هفته تعاون فرصت ارزشمندی برای پاسداشت تلاش فعالان این عرصه و تبیین جایگاه تعاون در اقتصاد کشور است.

وی افزود: تعاونی‌ها با تکیه بر مشارکت، همدلی و کار جمعی، ظرفیت ارزشمندی برای تقویت اقتصاد مردمی، ایجاد اشتغال و ارتقای رفاه جامعه هستند و باید زمینه برای توسعه و شکوفایی این ظرفیت بیش از پیش فراهم شود.

صوفی با قدردانی از زحمات مدیران و کارکنان اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان همدان، تلاش‌های این مجموعه در حمایت و تقویت بخش تعاون را شایسته تقدیر دانست.

وی همچنین با تبریک کسب رتبه برتر به تعاونی مصرف کارکنان جهاد کشاورزی استان همدان، از مدیران و اعضای این تعاونی به پاس تلاش، صداقت، مسئولیت‌پذیری و خدمت‌رسانی به اعضا قدردانی کرد و این موفقیت را حاصل کار جمعی و مدیریت شایسته دانست.

از 250 هزار تومان تا رتبه نخست کشور

حمزه خانجانی‌افشار، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان، نیز با اشاره به آغاز فعالیت تعاونی در سال 1363 با سرمایه 250 هزار تومان گفت: این مجموعه تاکنون چهار بار موفق به کسب رتبه ملی و هشت بار نیز موفق به کسب رتبه استانی شده است.

وی افزوذ: تکرار این موفقیت‌ها را می‌توان نشانه‌ای از شکل‌گیری یک ساختار نسبتا پایدار در این تعاونی دانست. در واقع، مسئله اصلی تنها کسب رتبه نخست نیست پ تداوم عملکرد در یک دوره بیش از چهار دهه‌ای است که آن را به یک تجربه قابل بررسی در اقتصاد تعاونی تبدیل می‌کند.

12 میلیارد تومان دستمزد سالانه

یکی از مهم‌ترین ارقام اعلام‌شده در این مراسم، میزان پرداختی تعاونی بابت حقوق کارکنان است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی همدان اعلام کرد این مجموعه برای حدود 30 نفر اشتغال مستقیم ایجاد کرده و ماهانه بیش از یک میلیارد تومان بابت حقوق کارکنان خود پرداخت می‌کند.

به این ترتیب، حداقل پرداخت حقوق تعاونی در یک سال از مرز 12 میلیارد تومان عبور می‌کند. این رقم البته معادل کل گردش مالی تعاونی نیست، اما نشان می‌دهد فعالیت یک مجموعه تعاونی مصرف می‌تواند آثار مستقیمی فراتر از اعضای آن داشته باشد و به یک منبع درآمد برای گروهی از خانوارهای شاغل در استان تبدیل شود.

از این منظر، تعاونی مصرف دیگر صرفا یک ابزار توزیع کالا نیست بلکه بخشی از بازار کار و جریان درآمدی اقتصاد محلی محسوب می‌شود.

مدل «خوداتکایی» تعاونی

هادی ملکی، مدیرعامل تعاونی مصرف کارکنان جهاد کشاورزی همدان، مهم‌ترین ویژگی اقتصادی مجموعه را تأمین هزینه‌های جاری از محل درآمدهای خود تعاونی عنوان می‌کند.

به گفته وی، این تعاونی برای ادامه فعالیت خود به منابعبیرونی وابسته نیست و هزینه‌های جاری را از محل درآمدهای اقتصادی مجموعه پوشش می‌دهد.

این گزاره از منظر اقتصاد بنگاه اهمیت دارد. در شرایطی که بخشی از تعاونی‌ها برای ادامه فعالیت نیازمند حمایت‌های بیرونی هستند، خوداتکایی عملیاتی می‌تواند یکی از شاخص‌های پایداری باشد.

البته برای ارزیابی دقیق‌تر عملکرد اقتصادی، اطلاعاتی مانند میزان فروش، سود عملیاتی، سرمایه در گردش و بازده سرمایه نیز ضروری است با این حال، تأمین هزینه‌های جاری از محل درآمدهای داخلی، حداقل نشان‌دهنده وجود یک جریان درآمدی پایدار برای اداره مجموعه است.

17 هزار قلم کالا در مدار تعاونی

در سوی دیگر، مقیاس فعالیت تعاونی را می‌توان از تنوع کالاهای آن نیز دریافت.

به گفته ملکی، حدود 8 هزار قلم کالا در فروشگاه عرضه می‌شود و در مجموع نزدیک به 17 هزار قلم کالا در چرخه و گردش این مجموعه قرار دارد.

این ارقام نشان می‌دهد فعالیت تعاونی از یک واحد محدود عرضه کالا فراتر رفته و نیازمند مدیریت مستمر خرید، تأمین، موجودی، نقدینگی و سرمایه در گردش است.

در چنین مدلی، مدیریت نقدینگی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند، زیرا تعاونی از یک طرف باید موجودی کافی برای پاسخگویی به تقاضای اعضا داشته باشد و از سوی دیگر، منابع خود را بیش از اندازه در موجودی کالا قفل نکند.

تخفیف 800 میلیون تومانی برای اعضا

یکی از مهم‌ترین کارکردهای تعاونی برای اعضا، انتقال بخشی از منافع فعالیت اقتصادی به مصرف‌کنندگان است.

مدیرعامل تعاونی مدعی است اعضا از 4 درصد تخفیف ویژه برخوردارند و ارزش این تخفیف‌ها در طول سال به حدود 700 تا 800 میلیون تومان می‌رسد.

این رقم را می‌توان نوعی منفعت مستقیم اعضا از عضویت در تعاونی تلقی کرد. علاوه بر تخفیف، عرضه سبدهای معیشتی با قیمت خرید و امکان پرداخت اقساطی، فروش اقساطی خواروبار و لوازم خانگی بدون کارمزد و تسهیلات خرید لاستیک، باتری و قطعات یدکی نیز در این مجموعه ارائه می‌شود.

در واقع، مدل اقتصادی تعاونی در اینجا بر دو پایه استوار است: کسب درآمد از فعالیت اقتصادی و بازگرداندن بخشی از منافع به اعضا در قالب خدمات و تخفیف.

97 برنامه برای احیای اقتصاد تعاون

در سطح سیاست‌گذاری استانی نیز بخش تعاون در هفته تعاون مورد توجه قرار گرفته است.

وهب مختاران، مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان همدان، از اجرای 97 برنامه در هفته تعاون خبر داده است، برنامه‌هایی شامل تجلیل از تعاونی‌های برتر، افتتاح و بازدید از طرح‌های تعاونی، نشست‌های تخصصی و برنامه‌های فرهنگی و آموزشی.

به گفته مختاران، تعاون می‌تواند با تجمیع سرمایه‌های خرد و مشارکت مردم، در ایجاد اشتغال، رونق تولید و ارتقای رفاه اجتماعی نقش داشته باشد.

وی افزود: این رویکرد در شرایطی مطرح می‌شود که یکی از چالش‌های اقتصاد ایران نحوه تبدیل سرمایه‌های خرد به سرمایه‌های مولد است. تعاونی‌ها، دست‌کم از نظر نظری، یکی از سازوکارهای تحقق این هدف محسوب می‌شوند.

مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان همدان تامید کرد: تجربه تعاونی مصرف کارکنان جهاد کشاورزی همدان یک پیام روشن دارد اینکه یک تعاونی مصرف، در صورت برخورداری از مدیریت اقتصادی، می‌تواند همزمان چند کارکرد داشته باشد.

مختاران کفت: رتبه نخست ملی این تعاونی را نمی‌توان صرفا یک عنوان تشریفاتی دانست، اهمیت اصلی این رتبه زمانی روشن می‌شود که در کنار آن، مجموعه‌ای از شاخص‌های اقتصادی مانند اشتغال مستقیم، پرداخت حقوق، حجم کالا، تخفیف اعضا، تسهیلات و سیاست خرید از تولیدکننده داخلی قرار گیرد.

سرمایه اجتماعی، موتور سرمایه اقتصادی

به گزارش تسنیم، تعاونی جهاد کشاورزی همدان فعالیت خود را با 250 هزار تومان آغاز کرد و اکنون پس از 42 سال به مجموعه‌ای با هزاران قلم کالا، ده‌ها شغل مستقیم، شبکه‌ای از اعضای چند مجموعه تخصصی و رتبه نخست ملی تبدیل شده است.

البته نمی‌توان تنها بر مبنای ارقام اعلام‌شده درباره میزان سودآوری یا بهره‌وری تعاونی قضاوت کرد و برای چنین ارزیابی‌ای باید صورت‌های مالی، میزان فروش، سود، سرمایه اعضا و بازده دارایی‌ها در دسترس باشد. با این حال، داده‌های موجود نشان می‌دهد این مجموعه توانسته است یک چرخه اقتصادی نسبتا مستقل ایجاد کند.

ارزش واقعی این تجربه در پیوند سه ضلع قدرت خرید خانوار، اشتغال و تولید محلی نهفته شده است، اگر تعاونی‌ها بتوانند سرمایه اعضا را تجمیع و آن را به فعالیت اقتصادی مولد تبدیل کنند، بخش تعاون می‌تواند از جایگاه یک بخش حمایتی فراتر رفته و به یکی از ابزارهای اقتصاد مردمی تبدیل شود.

در نهایت، تجربه همدان نشان می‌دهد سرمایه اولیه کوچک لزوما مانع شکل‌گیری یک بنگاه پایدار نیست آنچه در بلندمدت تعیین‌کننده است، اعتماد اعضا، انضباط مالی، مدیریت سرمایه در گردش، شفافیت و توانایی تبدیل مشارکت جمعی به ارزش اقتصادی است.

انتهای پیام/