خسروپناه: اندیشه ابن‌سینا با زبان نسل جدید و مسائل روز بازخوانی شود

به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در حکیم هزاره‌ها و بیست و یکمین بزرگداشت سالانه شیخ‌الرئیس، حکیم ابوعلی سینا در همدان با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی، دانشمندان و فرماندهان شهید و رهبر شهید، با بیان اینکه ابن‌سینا یکی از جامع‌ترین دانشمندان تاریخ است، گفت: این حکیم بزرگ تنها پزشک یا فیلسوف نبود، بلکه در حوزه‌هایی همچون ریاضیات، اخترشناسی، طبیعیات، جغرافیا، منطق، موسیقی، ادبیات و سیاست نیز صاحب دانش و اندیشه بود و چنین جامعیتی در میان دانشمندان کمتر دیده می‌شود.

وی ادامه داد: اهمیت ابن‌سینا تنها در گستردگی دانش او نیست، بلکه این دانشمند در حوزه‌های مختلف صاحب نوآوری و نظریه‌پردازی بود و صرفاً ناقل اندیشه‌های دیگران محسوب نمی‌شد؛ در منطق، الهیات، ریاضیات، اخترشناسی و دیگر حوزه‌ها اندیشه‌های ابتکاری ارائه کرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی کتاب «شفا» را نمونه‌ای از جامعیت علمی ابن‌سینا دانست و اظهار کرد: «شفا» در حقیقت یک دانشنامه بزرگ است و «دانشنامه علایی» نیز نشان می‌دهد ابن‌سینا دغدغه زبان فارسی را داشته است؛ زیرا در دوره‌ای که زبان علم عمدتاً عربی بود، او بخشی از دانش خود را به زبان فارسی ارائه کرد و به توسعه فارسی به عنوان زبان علم کمک کرد.

معرفی ابن‌سینا به نسل جدید با زبان امروز

خسروپناه نخستین وظیفه در قبال ابن‌سینا را معرفی این حکیم به نسل جدید با زبان زمانه دانست و گفت: یکی از مشکلات جدی ما این است که گاهی حتی جوانان و برخی مسئولان، بزرگان علمی و فرهنگی خود را به خوبی نمی‌شناسند و این مسئله نشان می‌دهد در معرفی مفاخر کشور کوتاهی کرده‌ایم.

وی افزود: باید ابعاد مختلف شخصیت علمی، فرهنگی و فکری ابن‌سینا را برای نسل جدید تبیین کنیم و به جای معرفی محدود او به عنوان یک پزشک یا فیلسوف، جامعیت علمی و نوآوری‌های او را به زبان قابل فهم برای مخاطب امروز ارائه دهیم.

وی با اشاره به تأثیرگذاری ابن‌سینا بر اندیشه اسلامی و فلسفه در جهان گفت: بسیاری از متفکران پس از ابن‌سینا، حتی کسانی که منتقد او بوده‌اند، از اندیشه‌های این حکیم تأثیر پذیرفته‌اند و آثار متفکرانی مانند غزالی و عین‌القضات را نیز می‌توان از این منظر مورد بررسی قرار داد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اضافه کرد: تأثیر اندیشه ابن‌سینا به جهان اسلام محدود نمانده و در فلسفه جدید نیز اندیشمندانی از آثار او بهره برده‌اند؛ امروز نیز پژوهشگران متعددی در کشورهای مختلف به مطالعه آثار و اندیشه‌های ابن‌سینا مشغول هستند.

احیای آثار ابن‌سینا نیازمند یک حرکت علمی جدی است

خسروپناه دومین وظیفه را احیا و توسعه میراث ابن‌سینا عنوان کرد و گفت: با گذشت بیش از هزار سال، هنوز در زمینه تصحیح و احیای برخی آثار ابن‌سینا با کاستی‌هایی مواجه هستیم و لازم است نسخه‌های موجود با دقت علمی بیشتری تصحیح و منتشر شوند.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی سومین مأموریت را ترجمه آثار ابن‌سینا دانست و اظهار کرد: بخشی از آثار این حکیم به زبان‌های مختلف ترجمه شده و تلاش‌های ارزشمندی در این زمینه صورت گرفته است، اما همچنان نیازمند ترجمه‌های دقیق، روزآمد و قابل استفاده برای مخاطبان امروز هستیم.

تدوین منظومه فکری ابن‌سینا ضرورت دارد

خسروپناه تدوین منظومه فکری ابن‌سینا را چهارمین و یکی از مهم‌ترین مأموریت‌ها دانست و گفت: باید مجموعه اندیشه‌های ابن‌سینا در حوزه‌هایی مانند هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، انسان‌شناسی، طبیعت‌شناسی، اخلاق، عرفان و مباحث اجتماعی به صورت یک منظومه منسجم تدوین شود.

وی افزود: اگر این منظومه فکری به زبان امروز تدوین شود، می‌توان از آن برای تولید آثار چندرسانه‌ای و گفتمان‌سازی درباره ابن‌سینا استفاده کرد و اندیشه‌های او را از فضای تخصصی به عرصه عمومی و فرهنگی جامعه آورد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: این کار نیازمند حمایت و تمرکز مجموعه‌های علمی و فرهنگی است، اما انجام آن می‌تواند زمینه‌ساز فعالیت‌های گسترده‌تری برای معرفی اندیشه ابن‌سینا در داخل و خارج از کشور باشد.

اندیشه ابن‌سینا باید در مسائل امروز به کار گرفته شود

خسروپناه پنجمین و مهم‌ترین بایسته را کاربست نظریه‌های ابن‌سینا در مسائل روز دانست و گفت: نباید صرفاً به شرح و تدریس آثار ابن‌سینا اکتفا کنیم، بلکه باید ببینیم اندیشه این حکیم چگونه می‌تواند در حل مسائل امروز جامعه مورد استفاده قرار گیرد.

وی با اشاره به مسائل مطرح در حوزه‌های مختلف علمی و اجتماعی افزود: در حوزه‌هایی مانند معماری، هنر، موسیقی، علوم طبیعی، فلسفه علم و مسائل الهیاتی می‌توان از مبانی فکری ابن‌سینا استفاده کرد و میان اندیشه او و مسائل معاصر پیوند برقرار کرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به برخی پرسش‌های جدید در حوزه فیزیک و علوم زیستی اظهار کرد: مسائل و نظریه‌هایی مانند کوانتوم، جهان‌های موازی، اصل عدم قطعیت، تکامل، ژنتیک و مباحث جدید علمی، پرسش‌هایی فلسفی و الهیاتی ایجاد کرده‌اند که می‌توان بخشی از آنها را با بهره‌گیری از مباحث بنیادین فلسفه و هستی‌شناسی مورد بررسی قرار داد.

نظریه عدالت ابن‌سینا می‌تواند در حکمرانی مورد توجه قرار گیرد

خسروپناه یکی از زمینه‌های مهم کاربست اندیشه ابن‌سینا را مسائل اجتماعی و حکمرانی دانست و گفت: در مباحثی مانند عدالت، رابطه دین و دولت، اخلاق، فرد و جامعه و حکمرانی می‌توان از ظرفیت اندیشه ابن‌سینا بهره گرفت.

وی با اشاره به موضوع عدالت در سلامت بیان کرد: امروز یکی از پرسش‌های جدی این است که سیاست‌ها و شیوه‌های حکمرانی در حوزه سلامت تا چه اندازه با عدالت سازگار است و آیا صرف افزایش فناوری و تجهیزات پزشکی الزاماً به معنای تحقق عدالت در سلامت خواهد بود یا خیر.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: می‌توان نظریه عدالت ابن‌سینا را مورد مطالعه قرار داد و بررسی کرد که آیا از مبانی این حکیم می‌توان برای تدوین نظریه عدالت در سلامت و سایر حوزه‌های حکمرانی استفاده کرد یا نه؛ این همان نوع کاربستی است که می‌تواند اندیشه ابن‌سینا را از یک میراث تاریخی به یک سرمایه فکری برای حل مسائل امروز تبدیل کند.

خسروپناه در پایان با تأکید بر ضرورت استمرار مطالعات ابن‌سیناپژوهی گفت: باید از مرحله بزرگداشت صرف عبور کنیم و با معرفی، احیا، ترجمه، تدوین منظومه فکری و کاربست اندیشه‌های ابن‌سینا، این میراث عظیم را در خدمت نسل جدید و مسائل جامعه امروز قرار دهیم.

انتهای پیام/