به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، دوومیدانی ناب‌ترین و اصیل‌ ترین رشته ورزشی است که از ریشه یونانی اتلوس به معنی مبارزه و تلاش گرفته شده و به اندازه تاریخ آفرینش انسان قدمت دارد. شاید با اندکی اغراق بتوان «دویدن» را نخستین حرکت ورزشی بشر دانست. دویدن از نخستین روزهای حضور انسان بر زمین، همراه با او بوده است؛ از دوران انسان‌های اولیه، و حتی پیش از اختراع خط، انسان برای بقا ناگزیر به دویدن بوده ؛ برای شکار کردن و فرار از شکار شدن، به همین سبب دویدن پیش‌تر از آنکه ورزش به معنای امروزی شکل بگیرد، بخشی از زندگی انسان بوده است.

ورزش توسط یونانیان باستان بنیان نهاده شد. آن‌ها به‌ خاطر شیوه‌های پرهیجان درجشن ها و مهمانی ها معروف بودند. همچنین نخستین کسانی بودند که رویدادی برای گرامیداشت توانایی‌های جسمانی انسان برگزار کردند که امروزه تحت‌ عنوان بازی‌های المپیک شناخته می‌شود. این رویداد در سال 776 قبل از میلاد آغاز شد که در آن یک آشپز به‌نام کوربوس (Coroebus) به‌عنوان نخستین قهرمان المپیک در یک مسابقه دو 192 متری پیروز شد.

دویدن در اسلام و روایات

رسول خدا(ص) بر انجام دو ورزش پیاده روی و دویدن که مادر ورزش‌ها هستند،تاکید می‌فرمودند.از امام صادق(ع) نقل شده است: روزی گروهی از مردم که پیاده می‌رفتند،به پیامبر(ص) رسیدند و از خستگی و درماندگی شکایت کردند،آن حضرت فرمود:بدوید تا خستگی از تنتان خارج شود آنها آن کار را کردند و خستگی شان برطرف شد،گویی که بند از پاهایشان گشوده باشند.(وسائل الشیعه)

جالب است بدانیم که امروزه پیاده‌روی به‌عنوان بهترین ورزش برای درمان بیماری‌ها شمرده شده و این حقیقتی است که پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نیز درباره آن فرموده است: «خَیْرُ ما تَداوَیْتُمْ بِهِ الْمَشْیُ؛ بهترین چیزی که خود را با آن درمان می‌کنید، پیاده‌روی است»

شاید همین ریشه عمیق در تاریخ تکامل انسان، که نسل به نسل به ما منتقل شده، سبب شده است دویدن را «مادر ورزش‌ها» بنامند. از جمله دلایل بنیادی برای اینکه چرا دو مادر ورزش هاست؟ نقش پایه‌ای این رشته در آموزش و عملکرد سایر ورزش‌هاست. مهارت‌هایی مانند سرعت، چابکی، هماهنگی و استقامت که در دو ومیدانی پرورش می‌یابند، در رشته‌هایی مانند فوتبال، بسکتبال، شنا، کشتی، و حتی ورزش‌های رزمی به کار می‌روند. بسیاری از مربیان برتر در سایر رشته‌ها، برنامه‌های تمرینی خود را بر اساس اصول دو و میدانی طراحی می‌کنند.

از دیگر علل مهم علمی برای این که چرا دو مادر ورزش هاست، تأثیرات عمیق فیزیولوژیکی آن بر بدن انسان است. تمرینات مختلف در دو و میدانی باعث بهبود عملکرد قلب و عروق، افزایش ظرفیت تنفسی، رشد عضلات اسکلتی، بهبود تعادل و انعطاف‌پذیری و تنظیم متابولیسم می‌شود. همچنین، تمرین‌های انفجاری در دوهای سرعت، تمرینات استقامتی در ماراتن و تمرینات مقاومتی در پرتاب‌ها، همگی ساختار بدنی ورزشکار را بهینه‌سازی می‌کنند.

با بررسی جنبه‌های مختلف علمی، تاریخی، روانی، آموزشی و اقتصادی دو ومیدانی، به روشنی می‌توان فهمید که چرا دو مادر ورزش هاست؛ این رشته ورزشی نه تنها بنیان‌گذار مهارت‌های حرکتی اولیه در انسان است، بلکه نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت، ارتقای سلامت، توسعه اجتماعی و پیشرفت سایر رشته‌های ورزشی دارد.

در دنیای پر متلاطم امروز که ذهن ما هر لحظه زیر آماج خبرهای منفی در شبکه‌های اجتماعی، استرس کاری و اضطراب آینده قرار دارد، دویدن فرصتی برای بازیابی جسم و روان از آشفتگی های روز مره است. بسیاری از دوندگان می‌گویند بهترین ایده‌هایشان هنگام دویدن به ذهنشان رسیده یا پس از یک دویدن ساده احساس کرده‌اند بار سنگینی از دوششان برداشته شده است.

دویدن عضلات پا، به ویژه عضلات چهارسر ران و ساق پا را تقویت می‌کند. همچنین، این فعالیت با افزایش تراکم استخوان‌ها، از پوکی استخوان جلوگیری می‌کند. کاهش سطح کلسترول بد (LDL) و افزایش سطح کلسترول خوب (HDL) در خون کمک کند که این امر نیز به سلامت قلب و عروق کمک می‌کند.

پژوهش‌های علمی نیز نشان داده‌اند که دویدن با افزایش ترشح اندورفین و بهبود عملکرد مغز، به کاهش استرس، اضطراب و حتی کم شدن علائم افسردگی کمک می‌کند. دسترسی آسان، و تنوع اقلیمی و مکانی تمرین، از قبیل پیست، جاده، شیب، جنگل، صحرا، بیابان و... از علل اصلی گرایش، ترغیب و تشویق مردم به دویدن است و کمتر ورزشی را می توان یافت که با این هزینه اندک دارای این همه فوائد بی شمار باشد. قلب نیرومندتر می‌شود، ریه‌ها کارآمدتر عمل می‌کنند، عضلات و استخوان‌ها استحکام بیشتری پیدا می‌کنند و کیفیت خواب و خلق بهبود می‌یابد. افزون بر این، دویدن یکی از مؤثرترین راه‌های پیشگیری از بیماری‌های مزمن، از جمله بیماری‌های قلبی و دیابت، به شمار می‌رود.

چگونه بدویم

دویدن، آنقدرها هم که فکر می‌کنیم، فقط مختص ورزشکاران حرفه‌ای و دونده‌های ماراتن نیست. این فعالیت ساده و در دسترس، گنجینه‌ای از فواید برای جسم و روح ماست. نخستین نکته‌ای که باید به آن توجه داشته باشیم، دویدن مسابقه نیست؛ حتی اگر روزی قصد شرکت در مسابقه را داشته باشیم. از همان ابتدا نباید به دنبال سریع یا طولانی دویدن باشیم. ورزشکار از نظر جسمی و هم از نظر روانی، برای سازگار شدن با این فشار جدید به زمان نیاز دارد. دویدن، تمرین صبر است؛ پس در این مسیر صبور باشیم.

بدون حضور مربی و عدم بهره گیری از علوم دو و میدانی و نداشتن برنامه و انجام تمرینات غیر اصولی دویدن بی ثمر است. و می تواند صدمات جدی را به شخص وارد نماید، دوندگان مبتدی اگر به مربی حضوری دسترسی ندارند بهتر است تمرینات خود را با راهنمایی و توصیه های مربیان معتبر و دوندگان حرفه ای انجام دهند.

انتخاب کفش مناسب برای دویدن، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. کفش‌های مخصوص دویدن با طراحی و فناوری خاص خود، از پاها و مفاصل شما در برابر ضربات و فشارهای ناشی از دویدن محافظت می‌کنند. انتخاب کفشی که به خوبی به پای شما بنشیند و از قوس پا و مچ پا حمایت کند، از بروز آسیب‌های احتمالی جلوگیری می‌کنند. داشتن بطری آب را نیز فراموش نکنید؛ زیرا کم‌آبی می‌تواند آسیب‌های جدی و گاه جبران‌ناپذیری به بدن وارد کند.

برنامه تمرینی خود را به فراخور توان بدنی‌تان تنظیم کنید. هنگام دویدن، بیش از هر چیز به صدای بدن خود گوش دهید. شدت تمرین باید متناسب با توانایی‌های شما باشد، نه دیگران، استعداد و توانایی های هر شخص با دیگران متمایز است، خود را با آن‌ها مقایسه کنید، تنها معیار پیشرفت، وضعیت جسمی و توانایی‌های خود شماست. نحوه صحیح دویدن نیز اهمیت فراوانی دارد. هماهنگی میان وضعیت بدن، حرکت دست‌ها، گام‌ها و ریتم تنفس، به‌تدریج موجب افزایش توان و استقامت شما خواهد شد.

بر خلاف تصور عامه بر سادگی آن، دویدن یک ورزش پیچیده و گاه با معادلات ریاضی همراه است، معمولا دوندگان موفق دارای هوشی سرشار و فراستی به مراتب بالاتر از دیگران دارند، که استقامت خود را در مسافت و زمان به درستی محاسبه می کنند ارزش واقعی دویدن در مداومت و استمرار آن است. شاید مهم‌ترین رمز موفقیت در دویدن، تقویت توان ذهنی در برابر خستگی باشد. دویدن تنها ورزش جسم نیست؛ تمرین اراده و استقامت روح هست.

دوندگان معمولاً در برابر مشقت های زندگی نیز صبورتر و مقاوم‌ترند. نخستین رقیب هر دونده،ذهن اوست؛ ذهنی که هنگام خستگی، مدام فرمان توقف می‌دهد. اما دونده با غلبه بر این مقاومت ذهنی،استقامت خود را افزایش می‌دهد و به مسیر ادامه می‌دهد. در حقیقت، دویدن چیزی فراتر از یک فعالیت ورزشی است؛ تمرین صبر و مقاومت برای بقاء، حتی زمانی که ذهن از توقف سخن می‌گوید.

سیداصغر ذوقی احسن، دبیر هیئت دوومیدانی استان همدان

انتهای پیام/