به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، سرطان، دیگر یک واژه پزشکی نیست؛ روایتی است که هر روز در خانه‌ای از این شهر تکرار می‌شود. دیگر کمتر خانواده‌ای را می‌توان یافت که نام این بیماری برایش غریبه باشد؛ یکی درگیر شیمی‌درمانی است، دیگری چشم‌انتظار پاسخ پاتولوژی و خانواده‌ای دیگر، روزهایش را میان امید و اضطراب سپری می‌کند. سرطان، بی‌آنکه هیاهویی به پا کند، آرام‌آرام به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های سلامت همدان تبدیل شده است.

شاید تلخ‌تر از خود بیماری، عادی شدن شنیدن نام آن باشد. وقتی خبر ابتلای یک همکار، همسایه یا یکی از نزدیکان، دیگر کسی را شگفت‌زده نمی‌کند، باید پذیرفت که با یک بحران خاموش روبه‌رو هستیم؛ بحرانی که آمارهای رسمی نیز آن را تأیید می‌کنند.

اگر هنوز کسی تصور می‌کند سرطان، بیماری «دیگران» است، کافی است نگاهی به آمارهای رسمی بیندازد. بنا بر اعلام معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان، سالانه حدود 3000مورد جدید سرطان در استان شناسایی می‌شود؛ یعنی به طور میانگین، روزانه 8 همدانی با این بیماری روبه‌رو می‌شوند. مهم‌تر از آن، مسئولان حوزه سلامت هشدار داده‌اند که روند بروز سرطان در همدان رو به افزایش است و این روند در سال‌های آینده نیز ادامه خواهد داشت؛ به‌ویژه در سرطان‌های پستان، روده بزرگ، مثانه و پروستات.

این آمارها تنها چند عدد نیستند؛ آنها روایتی از آینده‌اند. آینده‌ای که اگر امروز برای آن تصمیم نگیریم، فردا با تخت‌های پرتر بیمارستان‌ها، صف‌های طولانی‌تر مراکز شیمی‌درمانی و خانواده‌های بیشتری که زیر بار هزینه‌های درمان خم شده‌اند، روبه‌رو خواهیم شد.

واقعیت این است که سرطان، بیش از آنکه یک بیماری درمانی باشد، یک مسئله پیشگیری است. به گفته مدیر گروه پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی همدان، دست‌کم 40 درصد سرطان‌ها قابل پیشگیری هستند. این جمله، شاید مهم‌ترین بخش تمام آمارهای مربوط به سرطان باشد؛ زیرا نشان می‌دهد بخش بزرگی از این بیماری، پیش از آنکه در آزمایشگاه تشخیص داده شود، در سبک زندگی ما شکل می‌گیرد.

کم‌تحرکی، چاقی، مصرف دخانیات، تغذیه ناسالم، استرس‌های مزمن و آلودگی هوا، هر روز بی‌صدا در حال ساختن بیمارانی هستند که شاید سال‌ها بعد نامشان در آمارهای رسمی ثبت شود. سرطان، یک‌شبه به وجود نمی‌آید؛ محصول سال‌ها غفلت از سلامت است.

با این حال، همچنان فرهنگ پیشگیری در جامعه ضعیف است. بسیاری از مردم انجام ماموگرافی، تست پاپ‌اسمیر، آزمایش‌های غربالگری یا معاینات دوره‌ای را تا زمان بروز علائم به تأخیر می‌اندازند. در حالی که متخصصان بارها تأکید کرده‌اند تشخیص زودهنگام، مهم‌ترین عامل موفقیت در درمان بسیاری از سرطان‌هاست.

شاید تلخ‌ترین بخش ماجرا، همان نکته‌ای باشد که مسئولان حوزه سلامت نیز به آن اشاره کرده‌اند؛ استقبال مردم از غربالگری، بسیار کمتر از مراجعه برای درمان است. ما حاضر نیستیم چند ساعت برای پیشگیری وقت بگذاریم، اما وقتی بیماری از راه می‌رسد، ماه‌ها میان بیمارستان، داروخانه و اتاق شیمی‌درمانی سرگردان می‌شویم.

سرطان فقط یک پرونده پزشکی نیست. بیماری یک مادر، آینده فرزندان را تحت تأثیر قرار می‌دهد؛ بیماری یک پدر، امنیت اقتصادی یک خانواده را تهدید می‌کند و بیماری یک جوان، آرزوهایی را ناتمام می‌گذارد. هزینه سرطان فقط در نسخه پزشک یا فاکتور دارو خلاصه نمی‌شود؛ هزینه واقعی آن، اضطراب، رنج، از دست رفتن فرصت‌های زندگی و زخمی است که بر روح خانواده‌ها باقی می‌ماند.

البته دانشگاه علوم پزشکی همدان با اجرای برنامه‌های آموزشی، راه‌اندازی کمپین اطلاع‌رسانی سرطان، گسترش آموزش در مراکز جامع سلامت و توسعه غربالگری سرطان‌های پستان، دهانه رحم و روده بزرگ، گام‌هایی در مسیر پیشگیری برداشته است؛ اما واقعیت این است که هیچ برنامه‌ای بدون مشارکت مردم و همراهی سایر دستگاه‌ها به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.

هیچ جامعه‌ای با ساخت بیمارستان‌های بیشتر، بر سرطان غلبه نکرده است. همان‌گونه که هیچ شهری با افزایش تعداد آتش‌نشان‌ها، آتش‌سوزی را ریشه‌کن نمی‌کند، سرطان نیز با توسعه درمان به تنهایی مهار نخواهد شد. نقطه آغاز این نبرد، نه اتاق عمل، بلکه خانه‌ها، مدارس، رسانه‌ها، سفره‌های غذا و سبک زندگی مردم است.

امروز، آمار ابتلا به سرطان در همدان فقط یک گزارش پزشکی نیست؛ این آمار، هشداری درباره آینده است. آینده‌ای که اگر پیشگیری را جدی نگیریم، هر سال سه هزار داستان تازه از رنج، اضطراب و داغ به آن افزوده خواهد شد.

شاید وقت آن رسیده باشد که پیش از آنکه سرطان، درِ خانه دیگری را بزند، ما درِ غفلت را ببندیم.

یادداشت از: فائزه محمدی 

انتهای پیام/