به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، بحران آب در استان همدان همواره یکی از دغدغه‌های اصلی شهروندان و مسئولان بوده است. با توجه به نوسانات اقلیمی و تنش‌های آبی سال‌های اخیر، ضرورت شفاف‌سازی وضعیت منابع آبی و برنامه‌های توسعه‌ای شرکت آب و فاضلاب بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. برای بررسی دقیق ابعاد این مسئله و اطلاع از آخرین اقدامات اجرایی، گفت‌وگوی تفصیلی با فرهاد بختیاری‌فر، مدیرعامل آبفای استان همدان انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:

مدیریت کیفیت و اختلاط منابع آب شهری

تسنیم: با توجه به ترکیب منابع مختلف تأمین آب همدان، آیا مدیریت اختلاط این منابع به‌گونه‌ای است که کمترین نوسان کیفی برای مصرف‌کننده نهایی ایجاد شود؟

بختیاری‌فر: مدیریت منابع، یک فرآیند مستمر و پویاست. ما از منابع مختلف با نسبت‌های مشخص، اختلاط آب را در مخازن شهر انجام می‌دهیم. برخلاف تصور برخی، این فرآیند در تمام مخازن شهر به صورت یکسان صورت می‌گیرد و هیچ زون یا ناحیه‌ای از شهر نیست که تنها از یک منبع خاص تغذیه شود.

با زون‌بندی‌های جدید و خطوط انتقال احداث شده، تمام شهر از ترکیبی متعادل استفاده می‌کنند. ما همواره در فصول زراعی و غیرزراعی، با رصد دقیق شرایط، تلاش می‌کنیم ضمن حفظ استانداردهای کیفی، طعم و بوی مطلوب آب برای شهروندان حفظ شود.

پایش مستمر کیفیت آب؛ از آزمایشگاه تا سفره مردم

تسنیم: برنامه شرکت آب و فاضلاب برای پایش مستمر کیفیت آب چیست و چرا نتایج به‌صورت شفاف منتشر نمی‌شود تا نگرانی‌های عمومی کاهش یابد؟

بختیاری‌فر: ما به عنوان شرکت توزیع‌کننده، وظیفه داریم آبِ تحویلی از سوی آب منطقه‌ای را با استاندارد کامل توزیع کنیم. علاوه بر کنترل‌های داخلی ما، دستگاه ناظر ما یعنی دانشگاه علوم پزشکی، هم آب تولیدی و هم آب توزیعی در شبکه را به‌طور دائم پایش می‌کند. تمامی نتایج آزمایش‌ها در اختیار این دانشگاه است.

اگر در نقطه‌ای کوچک‌ترین انحرافی دیده شود، ما بلافاصله وارد عمل می‌شویم و حتی چاه‌های مشکوک را از مدار خارج می‌کنیم. اولویت ما سلامت آب است و نظارت‌های سخت‌گیرانه علوم پزشکی بهترین تضمین برای شهروندان است.

سختی آب؛ حقیقت و شایعات

تسنیم: در مورد سختی آب و شایعاتی که پیرامون مضرات آن وجود دارد، پاسخ شما چیست؟ آیا نیاز به خرید دستگاه‌های تصفیه آب خانگی وجود دارد؟

بختیاری‌فر: بحث سختی آب به معنای مضر بودن آن نیست و حتی در مقیاس‌های استاندارد جدید، سختی به عنوان یک فاکتور مسموم‌کننده حذف شده است. اتفاقاً املاح موجود در آب برای بدن مفید است. متأسفانه شایعاتی مبنی بر ارتباط سختی آب و سنگ کلیه رایج است که توسط هیچ مرجع پزشکی تأیید نشده است.

دستگاه‌های تصفیه خانگی اگر فیلترهایشان به‌موقع تعویض نشود، خود عامل اصلی آلودگی میکروبی هستند و با حذف املاح مفید، آب را سبک اما بی‌خاصیت می‌کنند. استفاده از این دستگاه‌ها صرفاً یک تصمیم ذائقه‌ای است و هیچ توجیه فنی برای ارتقای سلامت آب شرب همدان ندارد.

استراتژی مدیریت منابع آب در فصول مختلف

تسنیم: شاخص‌های اصلی شما برای مدیریت ترکیب منابع آب در فصول مختلف سال چیست؟

بختیاری‌فر: شاخص اصلی ما «استفاده حداکثری از ظرفیت‌های موجود» است. در فصل غیرزراعی، حداکثر بهره‌برداری را از منابع سطحی اطراف (رودخانه‌های عباس‌آباد، گنج‌نامه، خارکو و مرادبیک) داریم. اما از اواخر خردادماه، با آغاز فصل زراعی و خروج حق‌آبه‌ها از دسترس ما، ناچار به تغییر سهم منابع هستیم. در این شرایط، بار تأمین آب بر دوش سد اکباتان و سد تالوار می‌افتد که با توجه به دما و افزایش مصرف در تابستان، این مدیریت با دقت بالایی تنظیم می‌شود.

پروژه‌های عملیاتی برای پایداری منابع آب

تسنیم: با توجه به تغییرات اقلیمی، برنامه‌های عملیاتی شرکت آبفا برای پایداری منابع و جلوگیری از بحران پیک مصرف چیست؟

بختیاری‌فر: پروژه‌های تحول‌آفرینی را در دست اجرا داریم. از «اتصال زون‌های شرقی و غربی» و «افزایش ظرفیت تصفیه‌خانه عباس‌آباد» گرفته تا اجرای کلکتورهای فاضلاب و اصلاح شبکه‌های فرسوده با اعتبارات ویژه. در خود همدان، حفر 11 حلقه چاه جدید در دست اقدام است که تعدادی از آن‌ها عملیاتی شده و بقیه در مراحل مناقصه و اجرا هستند. همچنین با همکاری یک شرکت دانش‌بنیان، برای نخستین‌بار به سمت «هوشمندسازی شبکه» حرکت کرده‌ایم تا هدررفت آب را به حداقل برسانیم. این پروژه‌ها در شهرستان‌های نهاوند، اسدآباد و ملایر نیز با شتاب در حال پیگیری است.

تطبیق آماری منابع آبی؛ مسئولیت هر دستگاه

تسنیم: چرا در آمار اعلامی سهم منابع آبی بین دستگاه‌های متولی گاهی تفاوت دیده می‌شود؟ مرجع نهایی تطبیق آمار کیست؟

بختیاری‌فر: هر آماری باید از مرجع تخصصی خود دریافت شود. ما در شرکت آبفا، آمار دقیق آب مصرفی و برداشتی از منابع را در اختیار داریم و مسئول آن هستیم. اما برای وضعیت سفره‌های زیرزمینی یا حجم ورودی رودخانه‌ها، مرجع قانونی شرکت آب منطقه‌ای است. تفاوت آماری ناشی از تفکیک وظایف است و هر دستگاه در حوزه مأموریت خود پاسخگوست.

کیفیت آب و مسئله رسوبات خانگی

تسنیم: با توجه به گزارش‌های مردمی مبنی بر ایجاد رسوبات در تجهیزات خانگی، آیا کیفیت آب شبکه همچنان با استانداردهای ملی همخوانی دارد؟

بختیاری‌فر: بله، قطعاً. وجود رسوبات در برخی نقاط لزوماً به معنای آلودگی یا غیراستاندارد بودن نیست، بلکه نشان‌دهنده وجود همان املاح معدنی مفید است که در تمام سیستم‌های آبی جهان وجود دارد. اگر آب این املاح را نداشته باشد، به آب مقطر تبدیل می‌شود که هیچ خاصیتی ندارد. آب همدان در تمام بخش‌ها مطابق با آخرین استانداردهای ملی پایش می‌شود و اگر بحثی در مورد طعم و بو باشد، مربوط به مدیریت کیفی سد تالوار و تجهیزات اوزون‌زنی است که در حیطه آب منطقه‌ای پیگیری می‌شود.

هشدار نهایی؛ سد اکباتان، پایان مشکلات آب نیست!

تسنیم: به عنوان پرسش پایانی؛ با توجه به اینکه سد اکباتان به ظرفیت نهایی رسیده، آیا پرونده تنش آبی همدان بسته شده است؟

بختیاری‌فر: مطلقاً خیر؛ نباید این‌گونه تصور کرد. سد اکباتان تنها 30 تا 40 درصد نیاز آبی همدان را تأمین می‌کند. ما همچنان به شدت وابسته به سد تالوار و منابع دیگر هستیم که متأسفانه به دلیل بارندگی‌های ضعیف در حوزه سد تالوار، وضعیت مخزن آن اصلاً مناسب نیست. مردم نباید با دیدن سرریز شدن سد اکباتان از صرفه‌جویی دست بردارند. شرایط منابع آبی همدان همچنان شکننده است و برای عبور از فصل پیک مصرف، بدون همکاری مردم و صرفه‌جویی جدی، کار دشواری در پیش خواهیم داشت.

گفت‌وگو از سمیرا گمار و قربان قنبری‌خرم

انتهای پیام/