ظرفیت گسترده، خروجی ناپایدار؛ چالش تمرکز در ورزش همدان

به گزارش خبرگزاری تسنیم از همدان، حضور 85 هزار ورزشکار سازمان‌یافته در استان باعث شده همدان از نظر مشارکت ورزشی در ردیف استان‌های فعال کشور قرار گیرد، اما در حوزه ورزش قهرمانی همچنان فاصله‌ای میان ظرفیت‌ها و خروجی‌های پایدار احساس می‌شود و بخشی از افتخارات گذشته در برخی رشته‌ها تکرار نشده است.

این استان در رشته‌هایی همچون کشتی، کاراته، وزنه‌برداری، هندبال، کبدی، قایقرانی، تنیس روی میز و هاکی از قطب‌های ورزشی کشور به شمار می‌رود و در دهه‌های گذشته نیز ورزشکاران شاخصی در سطح آسیا و جهان معرفی کرده است؛ از جمله حضور مستمر کشتی‌گیران همدانی در تیم‌های ملی و مدال‌آوری در رقابت‌های آسیایی که بخشی از تاریخ افتخارات این استان را شکل داده است. همچنین کاراته همدان در مقاطع مختلف با حضور ملی‌پوشان متعدد، جایگاه ثابتی در ترکیب تیم‌های ملی ایران داشته است.

توسعه در ورزش همگانی، ناکامی در رشته‌های پرهوادار

همدان همچنین با برخورداری از بیش از 200 ایستگاه ورزش صبحگاهی، در حوزه ورزش همگانی نیز از استان‌های پیشرو کشور به شمار می‌رود و در جمع سه استان برتر این حوزه قرار دارد؛ موضوعی که نشان‌دهنده گستردگی مشارکت عمومی در ورزش استان است.

با وجود اینکه ساختار ورزش استان بر پایه فعالیت ده‌ها هیئت ورزشی شکل گرفته و طبق آمار اداره‌کل ورزش و جوانان، 52 هیئت در سطح استان فعال هستند، اما مسیر توسعه ورزش قهرمانی در سال‌های اخیر با چالش‌هایی همچون نبود اسپانسر پایدار، کاهش تیم‌داری در برخی رشته‌های توپی، پراکندگی برنامه‌های قهرمانی و محدودیت منابع مالی مواجه بوده است.

ورزش همدان گرچه همانند گذشته در توسعه همگانی رشته‌های مختلف ورزشی یا تشویق مردم به حضور در ایستگاه‌های ورزشی موفق عمل کرده، اما در زمینه کسی عنوان قهرمانی در لیگ‌های برتر و قهرمان‌پروری در رشته‌های مختلف، فاصله زیادی با دیگر کلانشهرهای کشور دارد.

فاصله قابل توجه میان موفقیت‌های رشته‌های توپی و انفرادی در سطح اول رقابت‌ها

در این میان، رشته‌هایی مانند والیبال با بیش از 7 هزار ورزشکار سازمان‌یافته، کاراته با تعدد سبک‌ها و بدنسازی با گستره بالای باشگاه‌ها، از نظر کمی در وضعیت قابل توجهی قرار دارند، اما این گستردگی الزماً به معنای ثبات در خروجی قهرمانی نبوده است.

هرچند رشته‌هایی همچون فوتبال، بسکتبال و والیبال نسبت به گذشته حضور پررنگی در سطح اول لیگ‌های کشور ندارند، اما همچنان آکادمی‌ها و مدارس ورزشی آن‌ها در همدان فعال هستند و استعدادهای زیادی در رده‌های پایه در حال آموزش‌اند.

با این حال، بخشی از این مسیر در انتقال به رده‌های بزرگسالان دچار گسست می‌شود که یکی از چالش‌های جدی در ورزش تیمی استان محسوب می‌شود.

درخشش به واسطه ثبات افراد کاردان در هیئت‌های ورزشی

در کنار این وضعیت، رشته دوومیدانی در سال‌های اخیر یکی از نقاط اتکای ورزش قهرمانی همدان بوده و با مدال‌آوری در رقابت‌های مختلف و استعدادیابی در شهرستان‌ها، نقش مهمی در حفظ جایگاه استان در سطح ملی ایفا کرده است. این رشته در دهه‌های گذشته نیز همواره به‌عنوان یکی از پایه‌های مدال‌آور ورزش همدان شناخته شده است.

همچنین تنیس روی میز همدان در سال‌های اخیر با معرفی استعدادهایی مانند شیما صفایی و ستایش ایلوخانی توانسته در سطح ملی مطرح شود و بخشی از موفقیت‌های انفرادی ورزش استان را رقم بزند.

هیئت‌هایی همچون جانبازان و معلولان و همچنین نابینایان نیز در رشته‌های مختلف همچون والیبال نشسته و گل‌بال دارای موفقیت‌های فراوانی بوده‌اند. یک بررسی کوتاه نشان می‌دهد ثبات افراد متخصص در هیئت‌های موفق ورزشی باعث کسب این دستاوردها شده است.

حمایت مالی بخش خصوصی؛ حلقه مفقوده ورزش قهرمانی استان

با این حال، این حجم از فعالیت در رشته‌های مختلف به‌صورت یکپارچه و هدفمند هدایت نشده و همین مسئله موجب شده خروجی قهرمانی استان بیشتر حالت مقطعی داشته باشد تا پایدار و مستمر؛ افزایش هزینه‌های ورزشی نیز در کنار سایر عوامل، در برخی موارد باعث کاهش دسترسی اقشار کم‌برخوردار به ورزش حرفه‌ای شده است.

بررسی نتایج سال‌های اخیر نشان می‌دهد بخش عمده موفقیت‌های ورزش همدان در سطح ملی، بیشتر در رشته‌های انفرادی به ثبت رسیده و استمرار حضور در سطح اول رقابت‌ها کمتر دیده می‌شود. در همین حال، با وجود ظرفیت قانونی استفاده صنایع و واحدهای تولیدی از معافیت‌های مالیاتی در حوزه حمایت از ورزش، همچنان نقش اسپانسرهای صنعتی در ورزش استان محدود باقی مانده است.

دیگر همانند گذشته خبری از حضور تیم‌های ورزشی همدان در لیگ برتر نیست؛ سال‌های‌سال از حضور تیم فوتبال پاس همدان در لیگ برتر می‌گذرد؛ تیم بسکتبال پگاه همدان که روزگار بسیار خوشی در لیگ برتر داشت و حتی پای بازیکنان آمریکایی به این تیم باز شده بود، دیگر وجود خارجی ندارد و مدتهاست که منحل شده؛ والیبال همدان نیز سال‌هاست که تلاش می‌کند به سطح اول والیبال کشور برگردد اما با ناکامی‌های مختلفی روبرو شده است و هندبال استان در حوزه آقایان نیز موفق به تکرار روزهای خوش گذشته نشده و فوتسال هم مستثنی از باقی رشته‌ها نبوده است.

پراکندگی در ورزش همدان و بی‌اهمیتی برخی هیئت‌های ورزشی به طرح جامع آمایش سرزمینی

از سوی دیگر، پراکندگی منابع انسانی و امکانات میان رشته‌های متعدد باعث شده شکل‌گیری چند رشته پیشران در سطح ملی با کندی مواجه شود و حتی رشته‌هایی که از نظر نیروی انسانی و استعداد در وضعیت مطلوبی قرار دارند نیز به ثبات عملکردی بلندمدت نرسند.

تجربه استان‌های موفق در کشور نشان می‌دهد تمرکز هدفمند بر چند رشته منتخب و ایجاد مسیر توسعه پایدار، نقش تعیین‌کننده‌ای در تثبیت جایگاه قهرمانی دارد.

در مجموع، ورزش همدان با وجود برخورداری از تنوع رشته‌ای و ظرفیت قابل توجه انسانی، بیش از آنکه با کمبود زیرساخت مواجه باشد، با چالش تمرکز، تداوم و پیوستگی در مسیر قهرمانی روبه‌رو است.

تا زمانی که برخی از هیئت‌های استانی، به هیئت‌های شهرستانی خود بی‌توجهی کنند و فقط تمرکزشان بر روی شهرستان همدان و امورات روزمره باشد یا فقط به دنبال تامین منابع دولتی باشند و توان جذب حمایت‌های مالی از بخش خصوصی را نداشته باشند، فقر استعداد بر این رشته‌ها حاکم خواهد بود.

گزارش از سینا بیدمشکی

انتهای پیام/