میراث قهرمانان؛ نگاهی به خداحافظی‌های ناگهانی در فرمول یک

به گزارش خبرگزاری تسنیم، مکس فرستاپن، راننده هلندی تیم ردبول اتریش و قهرمان چهار دوره متوالی فرمول یک ممکن است در اوج آمادگی خود از این مسابقات بازنشسته شود. کدام قهرمانان چنین کاری کرده‌اند؟ آیا همین الگو می‌تواند برای فرستاپن هم تکرار شود؟

گاهی اوقات شانس کسب عنوان قهرمانی دلیل کافی برای ادامه حرفه نیست. در طول گرندپری ژاپن، مکس فرستاپن 28 ساله از احتمال ترک فرمول یک صحبت کرد. قهرمان چهار دوره جهان و یکی از بهترین رانندگان نسل خود، آن‌قدر از خودروهای مدرن ناراضی است که آماده است این مسابقات را به‌کلی ترک و مسیر دیگری را در زندگی دنبال کند.

در کنار تهدیدهای این راننده هلندی، پیشنهاد می‌کنیم موارد دیگری را به یاد بیاوریم که قهرمانان جهان داوطلبانه به دوران حرفه‌ای خود در فرمول یک پایان دادند، با وجود اینکه احتمالاً می‌توانستند یک یا دو عنوان دیگر نیز کسب کنند.

نیکو روزبرگ  
در سال 2016، نیکو روزبرگ 31 ساله از لوئیس همیلتون پیشی گرفت و قهرمان جهان شد. چند روز پس از آخرین مسابقه، بازنشستگی خود را از فرمول یک اعلام کرد. روزبرگ از سال 2010 برای مرسدس رانندگی می‌کرد؛ ابتدا در کنار میشائیل شوماخر و سپس در رقابتی سخت با همیلتون که دو سال پیاپی او را شکست داد.

نیکو با تمام وجود جنگید و زمانی که فرصت قهرمانی پیش آمد، از آن استفاده کرد. نبرد با همیلتون سخت‌ترین آزمون زندگی او بود؛ تا جایی که مجبور شد تقریباً همه‌ چیز را فدا کند تا تمرکز و کارایی خود را در هر ثانیه حضور در پیست به حداکثر برساند.

پس از کسب عنوان، روزبرگ گفت که دیگر نمی‌خواهد تمام زندگی‌اش را وقف فرمول یک کند و بار دیگر برای کسب جامی مشابه از خانواده‌اش دور بماند. توتو ولف، مدیر تیم، او را مجبور به ادامه قرارداد نکرد و اجازه داد برود.

توتو سپس از والتری بوتاس فنلاندی خواست تا جایگزین او شود. برخلاف روزبرگ، بوتاس هرگز نتوانست همیلتون را به چالش بکشد و نقش راننده شماره دو را پذیرفت. در همین حال، روزبرگ به تجارت و سرمایه‌گذاری روی آورد و گاهی به عنوان کارشناس در اسکای اسپورتس و سایر شبکه‌ها ظاهر می‌شود.

میکا هاکینن  
هاکینن در سال‌های 1998 و 1999 با مک‌لارن قهرمان جهان شد اما در اوایل دهه 2000، فراری و قهرمان آن، میشائیل شوماخر کنترل کامل رقابت‌ها را در دست گرفتند. پس از ناکامی در سال 2000، میکا امیدوار بود در فصل 2001 جبران کند اما کمبود سرعت و مشکلات فنی دست‌به‌دست هم دادند. این راننده فنلاندی در چهار مسابقه اول حتی یک بار هم روی سکو نرفت.

در گرندپری اسپانیا به نظر می‌رسید دوران سختی‌های او به پایان رسیده است. او در مراحل پایانی پیشتازی را به دست گرفت و در مسیر نخستین پیروزی فصل قرار داشت، تا اینکه در دور آخر موتور او از کار افتاد. برای میکا، این اتفاق آخرین تیرِ ترکش بود. اگر هیچ شانسی برای قهرمانی باقی نبود، چرا باید یک قهرمان دو دوره به تلاش ادامه می‌داد؟

در سال 2002، هاکینن 33 ساله جای خود را در مک‌لارن به کیمی رایکونن جوان داد؛ راننده‌ای که خیلی زود رهبر تیم شد و وارد رقابت قهرمانی گردید. هرچند رایکونن نتوانست با مک‌لارن قهرمان شود اما در سال 2007 پس از پیوستن به فراری عنوان جهان را کسب کرد.

هاکینن مدت کوتاهی پس از کناره‌گیری گفت که می‌خواهد بازگردد. او با مک‌لارن، ویلیامز و BAR مذاکره کرد اما هیچ تیمی باور نداشت او همچنان در اوج باشد. در نهایت به مسابقات DTM رفت و طی سه سال حضورش سه پیروزی کسب کرد اما هیچ‌گاه فصل را بالاتر از مقام پنجم به پایان نرساند.

جیمز هانت  
در نیمه دوم دهه 1970، فرمول یک تحت سیطره فراری و مک‌لارن بود و جیمز هانت در سال 1976 طی رقابتی دراماتیک با نیکی لائودا قهرمان جهان شد. با این حال، در اواخر دهه، فرمول یک به سمت استفاده از «اثر زمین» رفت. مک‌لارن از این تحول عقب ماند و به میانه جدول سقوط کرد.

هانت در پایان سال 1978 مک‌لارن را ترک و به تیم وُلف ملحق شد اما نتایج حتی بدتر شدند. در میانه فصل 1979، جیمز بازنشستگی خود را از فرمول یک اعلام کرد. یکی از دلایل مهم این تصمیم، مرگ رونی پترسون در حادثه گرند پری ایتالیا 1978 بود.

هانت در 32 سالگی فرمول یک را ترک کرد اما خیلی زود برای بازگشت تلاش کرد. در سال 1980 فرصت داشت جای آلن پراست مصدوم را در مک‌لارن بگیرد و در سال 1982 نیز با برنی اکلستون برای حضور در تیم برابهام مذاکره کرد. با این حال، هیچ‌کدام به قرارداد نرسیدند.

پس از خداحافظی از رقابت‌ها، هانت به‌ عنوان مفسر فرمول یک در تلویزیون بریتانیا شناخته شد. او در سال 1984 «مسابقه قهرمانان» را بنیان گذاشت که آیرتون سنای جوان برنده آن شد. جیمز هانت در سال 1993 و در سن 45 سالگی بر اثر حملهٔ قلبی درگذشت.

جکی استوارت
در اوایل دهه 1970، جکی استوارت در فرمول یک بی‌رقیب بود. در ژوئیه 1973، این اسکاتلندی با کسب بیست‌وششمین پیروزی خود در مسابقات قهرمانی جهان، سومین عنوان قهرمانی‌اش را به دست آورد و در ماه سپتامبر با وجود باقی ماندن دو مسابقه تا پایان فصل قهرمانی‌اش را قطعی کرد. پیش از او تنها دو راننده توانسته بودند به سه عنوان جهانی برسند: خوان مانوئل فانجیو و جک برابهام.

استوارت حتی پیش از آغاز فصل تصمیم گرفته بود که در پایان سال بازنشسته شود. او به کن تیرل توصیه کرده بود راننده 29 ساله فرانسوی، فرانسوا سورت را برای جانشینی‌اش بررسی کند اما سورت هرگز فرصت رسیدن به این جایگاه را نیافت؛ او در مرحله مقدماتی گرندپری ایالات متحده در واتکینز گلن دچار تصادف شد و جان باخت.

مرگ فرانسوا شوک بزرگی برای استوارت بود و بار دیگر ثابت کرد که تصمیم درستی گرفته است. جکی نه‌ تنها به‌ خاطر پیروزی‌هایش، بلکه به‌ دلیل تلاش‌های فعالانه‌اش برای بهبود ایمنی در مسابقات نیز شناخته می‌شد. او یکی از نخستین رانندگانی بود که به‌ طور علنی اعلام کرد برگزار کنندگان باید برای حفظ جان رانندگان مسئولیت بیشتری بپذیرند.

همچنین، جکی همراه با پسرش پاول مدیریت تیم «استوارت» را بر عهده داشت؛ تیمی که در سال 1997 وارد فرمول یک شد. این تیم در طول سه فصل حضور خود، پیش از آنکه به فورد فروخته شود و با نام جگوار شناخته شود، یک پیروزی و پنج مقام سکو کسب کرد. این تیم همچنان در مسابقات حضور دارد و اکنون با نام ردبول می‌شناسیم؛ تیمی که امسال نیز خودروهایش بار دیگر با برند فورد وارد پیست شده‌اند.

مایک هاثورن
مایک هاثورن در مسابقات 24 ساعته اسپا 1953، 12 ساعته سبرینگ، 24 ساعته لمانس 1955 و همچنین قهرمانی جهان 1958 پیروز شد. او زمانی که تنها 29 سال داشت، تقریباً تمام افتخارات مهم دنیای موتور اسپورت را کسب کرده بود و تصمیم گرفت بازنشسته شود، زیرا دیگر دلیلی نمی‌دید جان خود را در پیست به خطر بیندازد.

لحظه سرنوشت‌ساز برای او در پایان تابستان همان سال رخ داد: ابتدا لوئیجی موسو، یکی از رقبای اصلی‌اش در گرندپری فرانسه دچار حادثه شد و جان باخت؛ یک ماه بعد نیز پیتر کالینز، دوست نزدیک هاثورن پس از تصادف در نوربرگ‌رینگ کشته شد. هاثورن که 29 ساله بود، درست پس از کسب عنوان قهرمانی، کناره‌گیری خود را از مسابقات اعلام کرد.

او پس از بازنشستگی شروع به نوشتن کتاب‌های کودکانه درباره ماجراهای یک راننده مسابقه به نام «کارلوتی» کرد. آخرین کتاب این مجموعه در سال 1959 و پس از مرگ او منتشر شد. هاثورن هنگام رانندگی در مسیر لندن در یک سانحه جاده‌ای کشته شد. دلایل از دست رفتن کنترل خودرو هنوز پس از بیش از 60 سال ناشناخته مانده است.

کمی بعد از مرگ این قهرمان جهان، باشگاه اتومبیلرانی سلطنتی بریتانیا «جایزه یادبود هاثورن» را پایه‌گذاری کرد که هرساله به موفق‌ترین راننده بریتانیایی اهدا می‌شود. از جمله دریافت‌کنندگان این جایزه می‌توان به جک برابهام، استرلینگ ماس، گراهام هیل، جیم کلارک، جکی استوارت، نایجل منسل و لوئیس همیلتون اشاره کرد. لاندو نوریس نیز در سال‌های 2024 و 2025 این جایزه را دریافت خواهد کرد.

و یک نکته دیگر...

در گرندپری ایتالیا 2006، میشائیل شوماخر، قهرمان هفت‌ دوره جهان و موفق‌ترین راننده تاریخ موتور اسپورت در آن زمان نودمین پیروزی دوران حرفه‌ای خود را کسب و سپس اعلام بازنشستگی کرد. پس از این پیروزی، تنها دو امتیاز او را از فرناندو آلونسو در رده‌بندی کلی جدا می‌کرد و سه مسابقه فصل باقی مانده بود.

شوماخر 37 ساله پس از پیروزی در چین در جدول امتیازات با آلونسو برابر شد اما نقص موتور در ژاپن عملاً او را از رسیدن به هشتمین عنوان قهرمانی محروم کرد. در فینال فصل در اینترلاگوس، او برای قهرمانی به یک معجزه نیاز داشت اما این اتفاق رخ نداد. شوماخر در آخرین مسابقه خود با فراری چهارم شد.

با این حال، او مدت زیادی دور نماند. در سال 2010 با تیم مرسدس به فرمول یک بازگشت. طی سه فصل تنها یک بار روی سکو رفت و اغلب توسط هم‌تیمی‌اش، نیکو روزبرگ شکست می‌خورد. میشائیل در نهایت پذیرفت که دوران اوجش گذشته است و زمان خداحافظی واقعی فرا رسیده.

تا سال 2012، اثر سن به‌ وضوح در عملکردش دیده می‌شد و فرمول یک در غیاب او تغییر کرده بود؛ تطبیق با لاستیک‌های حساس پیرلی برای یک رانندهٔ 43 ساله سخت شده بود.

حال پرسش این است: آیا چنین سرنوشتی می‌تواند برای مکس فرستاپن نیز تکرار شود؟ اگر او واقعاً تصمیم به بازنشستگی بگیرد، آیا بازگشت برایش ممکن است؟ و اگر برگردد، آیا همچنان به همان اندازه رقابتی خواهد بود؟

انتهای پیام/