تکنیک‌های طلایی یک روانشناس برای مدیریت استرس حاد در لحظات انفجار

سمانه ویسی، مدرس دانشگاه و روانشناس سلامت، در گفت‌و‌گو با خبرنگار تسنیم در همدان، گفت: انفجار نزدیک، یکی از وحشتناک‌ترین تجربه‌هایی است که یک انسان می‌تواند داشته باشد. در این شرایط برخی واکنش‌ها وجود دارد  که  کاملا طبیعی است و نباید برای آن خود را سرزنش کنید.

وی اظهار کرد: در اولین  ثانیه های انفجار، قلب تند تند می‌زند، نفس بند می‌آید یا تندتند نفس می‌کشید، بدن می‌لرزد،‌عضلات منقبض می‌شوند و مشت‌ها گره می‌خورد، عرق سرد روی پیشانی و کف دست‌ها می‌نشیند و ممکن است بی‌اختیار جیغ بزنید یا فریاد بکشید.

این روانشناس تصریح کرد: در این مرحله هیچ چیز نمی‌فهمید و انگار در یک فیلم وحشتناک هستید، زمان کند می‌شود بدن قفل می‌کند و قادر به حرکت نیستید. از طرف هم ممکن است بی‌هدف شروع به دویدن کنید.

ویسی افزود: در این مقطع از زمان فقط یک‌ فکر در ذهن نقش می‌بندد، آیا می‌میرم؟ یا زنده می‌مانم.

وی تصریح کرد: پنج دقیقه بعد از انفجار در شوک هستی و  هنوز باور نمی‌کنید چه شده است. در این زمان دست به سر و صورت می‌زنید تا ببینید زخمی هستید یا نه

صدای زنگ در گوش می‌شنوید و  ممکن است چند دقیقه یا چند ساعت وزوز گوش داشته باشید. احساس گیجی دارید و نمی‌دانید باید چه کار کنید، کجا بروید. تلاش برای تماس دارید بنابراین سریع گوشی را برمی‌دارید تا به خانواده زنگ بزنید.

این روانشناس گفت: تا 30 دقیقه پس از انفجار لرزش بدن همچنان ادامه دارد، احساس تهوع یا دل‌پیچه، تشنگی شدید، خستگی ناگهانی، گریه یا بی‌حسی را تجربه خواهید کرد.

ویسی درباره حالت دو تا سه ساعت پس از انفجار تصریح کرد: در این مدت حادثه در ذهن مرور می‌شود و مدام فیلم انفجار را مرور می‌کنید. سوالات بی‌پایانی مانند چرا من زنده ماندم؟ چرا اینجا و کی تمام  می‌شود؟ ذهن را درگیر می‌کند.

وی از نوسان شدید احساسات در این مرحله خبر داد و گفت: در این زمان فرد یک لحظه گریه، یک لحظه خنده عصبی و  یک لحظه خشم‌ دارد. دچار بی‌حوصلگی مطلق می‌شود و  حوصله هیچ‌کس و هیچ چیز را ندارید. با کوچک‌ترین صدایی حتی بستن در، یا افتادن چیزی از جا می‌پرید.

این استاد دانشگاه درباره مرحله 6 تا 12 ساعت پس از انفجار اظهار کرد: در این زمان دچار خستگی عمیق هستید اما نمی‌توانید وارد مراحل خواب شوید. دچار بی‌اشتهایی یا پرخوری عصبی هستید و مدام احساس گناه: خواهید کرد. بی‌حسی عاطفی ایجاد می‌شود  و افکار مزاحم و  تصاویر انفجار مدام به ذهن می‌آید.

ویسی در پاسخ به اینکه در این شرایط حساس باید چه اقداماتی انجام دهیم، گفت: 

در لحظه اول باید نفس عمیق به صورت دم 4 ثانیه و بازدم 6 ثانیه کشیده شود. به یک نقطه امن بروید و به خانواده پیامک: من سالمم را ارسال‌ کنید.

وی افزود: در ساعات پس از انفجار باید آب قند یا چای شیرین بخورید، با کسی حرف بزنید و تنها نمانید، اگر می‌توانید، استراحت کنید و هرگز خود را سرزنش نکنید.

این روانشناس سلامت با تأکید بر اینکه در این مدت باید از مصرف مواد مخدر پرهیز شود، گفت: در این مرحله بحرانی چون حالت طبیعی ندارید باید از اخذ تصمیم‌های مهم خودداری کرده و در انزوا نباشید.

ویسی با بیان اینکه همه این واکنش‌ها با عنوان واکنش حاد به استرس یاد می‌شود، تصریح کرد: یعنی بدن و ذهن دارند تلاش می‌کنند با یک رویداد غیرقابل‌هضم کنار بیایند.

انتهای پیام/