«ذوالفنون کم‌نظیر»؛ تحلیل شخصیت علمی و چندوجهی رهبر شهید انقلاب

اکبر عروتی‌موفق در گفت‌و‌گو با خبرنگار تسنیم در همدان، در ابتدای سخنان خود، با ادای احترام به شهدای اخیر مقاومت گفت: سخن گفتن در مورد شخصیت رهبر شهید انقلاب کار بسیار دشواری است، زیرا شخصیت ایشان «جامع‌الاطراف» بوده و این جامع‌الاطرافی یکی از درخشان‌ترین جنبه‌های وجودی ایشان بود.

تخصص در علوم حوزوی و تسلط بر فقه و اصول

بخش مهمی از این جامعیت، بعد علمی ایشان است که دکتر عروتی موفق آن را «ذوالفنون» توصیف کرد: در بعد علمی، ایشان ذوالفنون بودند. ما در طول تاریخ عالمان و دانشمندانی داشته‌ایم که در فنون مختلف تخصص داشته‌اند؛ مقام معظم رهبری قطعاً در زمره همین بزرگان نادر بودند. ایشان تحصیلات بسیار قوی حوزوی را در مشهد، قم و نجف گذراندند. در نجف تحت نظر پدر بزرگوارشان که از هم‌دوره‌ای‌های مرحوم علامه طباطبایی و آیت‌الله میلانی بودند، تلمذ کردند. پس از آن نیز دروس عالی فقه و اصول را در مشهد تدریس می‌کردند.

وی بیان کرد: در حوزه فقه، رهبر شهید انقلاب دارای تخصص بودند و سال‌ها درس خارج فقه داشته‌اند که فضلای بسیاری در آن شرکت می‌کردند. در علم رجال، درایه و سایر دروس حوزوی نیز صاحب‌نظر بوده و شاگردان بزرگی را تربیت کرده‌اند.

اشرافیت تاریخی، ادبی و ترجمه

دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه بوعلی‌سینا به گستره مطالعات ایشان در خارج از علوم دینی اشاره کرد: ایشان مطالعات بسیار گسترده‌ای هم در تاریخ ایران و هم تاریخ جهان داشته‌اند. اشراف کامل ایشان به تاریخ ایران پیش از اسلام، پس از اسلام و معاصر در سخنرانی‌هایشان مشهود بود و در زمره معدود افرادی بودند که کتابخوان قهاری محسوب می‌شدند. خودشان نقل کرده‌اند که برخی کتاب‌های اهدایی را در زمان کوتاهی به اتمام می‌رساندند.

عروتی‌موفق به فعالیت‌های ایشان پیش از انقلاب نیز اشاره کرد و گفت: ایشان خود را محدود به علوم حوزوی نکرده‌اند؛ برخی مجلدات کتاب تفسیر فی ظلال القرآن اثر سید قطب را ترجمه کرده‌اند و آثاری دیگر مانند کتاب «تاریخ صلح امام حسن (ع)» را نیز به فارسی برگردانده‌اند.

ذوق ادبی و تحلیل صنایع ادبی

نکته‌ای که عروتی بر آن تأکید داشت، آشنایی عمیق رهبری با شعر و ادبیات بود: رهبر شهید انقلاب علاوه بر ذوق شعری، آشنایی گسترده‌ای با صنایع ادبی داشتند. در جلسات ادبی که در ماه رمضان برگزار و از تلویزیون پخش می‌شد، ملاحظه می‌کردیم که وقتی افراد شعری را قرائت می‌کردند، ایشان با دقت موشکافی می‌کردند که مثلاً در این بخش قافیه، یا در این قسمت وزن رعایت نشده یا اگر این‌طور بود بهتر بود؛ این نشان می‌دهد که ایشان به‌سبک‌ها و صنایع ادبی تسلط کامل داشتند.

تخصص‌های متقاطع: از سیاست تا دفاع مقدس

وی افزود که این اشرافیت در هر بحثی که مطرح می‌شد، متجلی بود: بسیاری از اوقات در نشست‌های مختلف، ایشان اظهارنظرهایی در رابطه با مسائل نظامی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی می‌کردند که انسان احساس می‌کرد ایشان تنها متخصص همان رشته است، اما فردا در جلسه‌ای با موضوعی کاملاً متفاوت، با همان اشرافیت علمی حضور می‌یافتند.

عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا همچنین به تخصص در حوزه حکمی و عرفانی رهبر انقلاب اشاره کرد و از جلسات ایشان در بزرگداشت عارفانی چون شیخ محمد بهاری و علامه طباطبایی مثال آورد. در حوزه تفسیر نیز مجموعه آثار تفسیری ایشان در دست چاپ است که نشان‌دهنده عمق مباحث تفسیری ارائه شده پیش از انقلاب با سبکی زیباست.

عروتی‌موفق با اشاره به طرح اندیشه اسلامی رهبر شهید ایران برای نسل جوان، شناخت ایشان از مکاتب فلسفی، عرفانی و جریان‌های فقهی و اصولی را مورد تأکید قرار داد و افزود: ایشان جریان‌شناسی سیاسی ایران و جهان را به خوبی می‌دانستند و به جا بیان می‌فرمودند. ایشان با شعر نو و فضای روشنفکری نیز ارتباط داشتند و در محافل شعری پیش و پس از انقلاب حضور داشتند.

تقریظ بر آثار دفاع مقدس

در پایان، عروتی‌موفق به حوزه دفاع مقدس اشاره کرد: ایشان در این حوزه نیز اطلاعات بسیار خوبی داشتند و کمتر کتابی در این زمینه چاپ می‌شد که ایشان آن را نخوانده باشند. در سال‌های اخیر نیز ملاحظه کردید که بسیاری از این آثار را ایشان تقریظ می‌نوشتند.

انتهای پیام/