Azerbaycan Parlamentosunda Yeni Tartışma; Rusça Eğitim Veren Okulların Devlet Bütçesi Kesilecek Mi?
- Dünya haber
- 22 Kasım, 2026 - 03:17
Tesnim Haber Ajansı- Azerbaycan'da 157 bin öğrencinin eğitim gördüğü Rusça eğitim veren okulların geleceği ve Rusçanın özel konumu yeniden ülkedeki kamuoyu tartışmalarının merkezine döndü.
Son gelişme olarak, Azerbaycan Milli Meclisi'nde iktidardaki Yeni Azerbaycan Partisi milletvekili Hikmet Babaoğlu, okullarda Rusça eğitimin devlet bütçesinden finanse edilmesinin yeniden değerlendirilmesini önerdi.
Babaoğlu bu öneriyi 16 Kasım'da Milli Meclis'in genel kurulunda, 2027 yılı devlet bütçesi tasarısının görüşülmesi sırasında dile getirdi.
Babaoğlu'na göre şu anda 157 bin öğrenci Rusça eğitim bölümünde, bir milyon 570 bin öğrenci ise Azerbaycan dilinde eğitim bölümünde öğrenim görüyor ve devlete her öğrencinin eğitimi yılda iki bin manata mal oluyor.
«Milli kimlik ve milli ideoloji eğitimde şekillenir» diyen milletvekili, Azerbaycan'da devlet bütçesiyle İngilizce veya Çince eğitim veren okulların bulunup bulunmadığını sordu ve «Neden? Bu konu üzerinde düşünülmeli» diye ekledi.
Ona göre yükseköğretimde de aynı durum geçerli. Rusça eğitim bölümünün geleceği son iki yılda birkaç kez tartışmaya açıldı, ancak bu kez iktidar partisinin milletvekillerinden biri konuyu parlamento kürsüsünden bütçe rakamlarıyla gündeme getiriyor; bu da bu tartışmanın yalnızca eğitim maliyetleriyle ilgili mi olduğu yoksa Bakü ile Moskova arasındaki ilişkilerin bir yansıması mı olduğu sorusunu gündeme getiriyor.
Bütçe Rakamları Ne Söylüyor; Rusça Eğitim Veren Okullarla Mülteci Okullarının Maliyet Karşılaştırması
Azerbaycan Milli Meclisi milletvekilinin sunduğu istatistiklere göre, Rusça eğitim bölümündeki öğrenciler ülkedeki toplam öğrencilerin yaklaşık yüzde 9'unu oluşturuyor. Hikmet Babaoğlu'nun açıkladığı maliyet üzerinden hesaplandığında, bu bölümdeki eğitim yılda yaklaşık 314 milyon manatlık devlet bütçesine denk geliyor.
Aynı rakam Kelbecer ilçesindeki 35 numaralı okulun müdürü Elşen Azim tarafından da dile getirildi.
Bütçe rakamlarına işaret eden Azim, yılda 314 milyon manatın okulların Rusça eğitim bölümlerine, 188 milyon manatın ise zorunlu mülteci okullarına ayrıldığını belirterek bu iki bölümü karşılaştırdı ve «Bu mülteci okulları son otuz yılda bölgelerin halk kültürünün (folklor), müziğinin ve milli ile manevi değerlerinin korunmasında önemli rol oynamıştır» dedi.
Elşen Azim'e göre devlet bütçesinden tasarruf amacıyla bir dizi okul kapatılacaksa, Rusça eğitim bölümü bulunan okullar da aynı ölçüt ve göstergelerle değerlendirilmelidir.
Son yıllarda Azerbaycan'ın kırsal bölgelerinde az sayıda öğrencisi olan yüzlerce okul kapatıldı veya başka okullarla birleştirildi; bu okul müdürünün sözlerinden zorunlu mülteci okullarının geleceğinin de inceleme gündemine alındığı anlaşılıyor.
Ancak Azerbaycan Eğitim Bakanlığı şimdiye kadar iktidar partisi milletvekilinin parlamentodaki açıklamalarına herhangi bir tepki vermedi.
Rusça Eğitim Veren Okulların Kapatılacağı Söylentilerinin Geçmişi ve Bakanlığın Resmi Tutumu
Azerbaycan eğitim sisteminde Rusça eğitim bölümünün kapatılacağına dair söylentiler daha önce Temmuz 2025'te yaygın biçimde dolaşıma girmişti. O dönemde WhatsApp mesaj gruplarında veliler, Rusça eğitim veren okulların üç yıl içinde Azerbaycan dilinde eğitime geçirileceğini iddia ediyordu.
Azerbaycan Eğitim Bakanlığı bu iddiayı yalanladı; Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova da haberleri «uydurma» olarak nitelendirerek Moskova'nın bu konuda Bakü ile sürekli temas halinde olduğunu söyledi.
Azerbaycan Eğitim Bakanı Emin Emrullayev de bu yılın Haziran ayında Rusça eğitim bölümünün kapatılmasının «hiçbir zaman gündemde olmadığını» açıkladı.
Emrullayev'e göre «bu sınıfları yarından itibaren kapatmak teknik olarak mümkün değil» ve veliler eğitim dilini kendileri seçiyor.
Ancak Eğitim Bakanı, öğrenci sayısının azalması veya öğretmen eksikliği durumunda «objektif gerekçelere» dayanarak optimizasyon sürecinin yapılabileceğini ekledi. Ne var ki Hikmet Babaoğlu'nun yeni önerisi farklı bir soruyu gündeme getiriyor; çünkü o Rusça eğitim bölümünün kapatılmasından söz etmiyor, aksine devlet bütçesinden finanse edilmesi ilkesini tartışmaya açıyor.
Bakü-Moskova İlişkilerinin Normalleşmesi Gölgesinde Gelişmeler ve Hükümetin Sessizliği
Milletvekilinin konuşması, Bakü ile Moskova arasındaki ilişkilerin normalleşme dönemine denk geldi. Aralık 2024'te Azerbaycan Havayolları'na (AZAL) ait yolcu uçağı düştü ve kazada 38 kişi hayatını kaybetti; ardından bu yılın Nisan ayında taraflar ortak bir açıklamada uçağın Rus hava savunma sistemi tarafından kasıtsız olarak vurulduğunu kabul etti.
Ayrıca Eylül ayında Azerbaycan, yayında hükümetin zorla değiştirilmesi çağrısında bulundukları gerekçesiyle üç Rus propagandacıyı – Semyon Uralov, İvan Knyazev ve Aleksey Çadayev – takibe aldı ve Rusya Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığı'na çağırdı; Moskova buna tepki olarak söz konusu kişilerin açıklamalarını «kişisel görüş» olarak nitelendirdi.
Ancak Babaoğlu konuşmasında Rusya'nın adını anmadı ve önerisini «milli kimlik» ile devlet bütçesi harcamalarına ilişkin mülahazalarla gerekçelendirdi.
Şu ana kadar Moskova'dan bu konuşmaya bir tepki açıklanmadı; Azerbaycan'ın 2027 bütçe paketinde de Rusça eğitim bölümünün finansmanının değiştirilmesine yönelik ayrı bir öneri henüz bulunmuyor ve Azerbaycan hükümeti milletvekilinin sorusuna hâlâ yanıt vermedi.