Reuters: İran'ın Arap ülkelerine yönelik sert uyarısı ABD saldırısını durdurdu

Tesnim Haber Ajansı Uluslararası İlişkiler Grubunun bildirdiğine göre, Reuters haber ajansı "bilgi sahibi beş kaynağa" dayandırdığı haberinde, İran'ın Basra Körfezi ülkelerine, ABD'nin İran topraklarına düzenleyeceği yeni bir saldırının bölge genelindeki kritik enerji altyapılarına yönelik misillemeyle karşılık bulacağı uyarısında bulunduğunu yazdı. Kaynaklara göre Tahran, bu mesajı göndererek Washington'ın bölgedeki en yakın müttefiklerini tehdit etmek suretiyle olası bir ABD askeri eyleminin maliyetini artırmaya çalıştı.

Haber ajansının aktardığına göre iki üst düzey İranlı yetkili, Körfez ülkelerinden iki kaynak ve üst düzey bir bölgesel diplomat; söz konusu uyarının, ABD Başkanı Donald Trump'ın 28 Temmuz'da İran'ın altyapısını ve enerji şebekesini hedef alma tehdidinin ardından üst düzey diplomatik temaslar vasıtasıyla iletildiğini belirtti.

Rapora göre İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, son günlerde Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye'deki mevkidaşlarının yanı sıra Pakistan Genelkurmay Başkanı ile de görüşmeler gerçekleştirdi.

Üst düzey bir bölgesel diplomat Reuters'a yaptığı açıklamada, Arakçi'nin bu temaslarda ABD'nin Körfez'deki Arap müttefiklerinden, ABD Başkanı'nı İran'a yönelik yeni bir saldırı dalgası başlatmaktan vazgeçirmek için üzerlerindeki nüfuzlarını kullanmalarını istediğini söyledi. Diplomata göre İran Dışişleri Bakanı, İran'a yapılacak herhangi bir saldırının, ABD üslerine ve Körfez ülkeleri genelindeki enerji tesislerine yönelik misilleme saldırılarıyla karşılık bulacağı uyarısında bulundu.

Tahran'ın mesajını doğrudan aktaran diplomat, "Misillemeye hazırız, ancak diplomasi yoluyla bir çözüm bulmak, bölge genelinde daha geniş çaplı bir gerilimi ve yıkımı önlemenin en iyi yoludur" ifadelerini ekledi.

Arap Körfez ülkelerinden bir kaynak da Reuters'a, "İran'ın uyarısı oldukça açıktı; ABD, İran'ın altyapısını hedef alırsa Tahran, Körfez ülkelerinin enerji tesislerine ve diğer bölgesel hedeflere saldırarak karşılık verecektir" değerlendirmesinde bulundu.

Reuters, bu diplomatik hamlelerin İran'ın, çatışmanın kapsamını ve bölgedeki hasarı genişletme tehdidini kullanarak olası yeni ABD saldırılarını önlemeye çalıştığını gösterdiğini yazıyor. Haber ajansına göre bu strateji, ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan ve ekonomileri enerji ihracatına bağımlı olan Körfez ülkelerini Tahran ile Washington arasında zor bir durumda bıraktı.

Haber ajansı, aynı üst düzey diplomat ve Körfez kaynaklarına dayanarak, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın bu mesajı aldıktan sonra Donald Trump ile görüştüğünü ve kendisinden askeri eylemi ertelemesini, müzakereleri yeniden başlatmasını, ateşkesi korumasını ve diplomatik bir çözüm aramasını istediğini bildirdi.

Körfez bölgesinden başka bir kaynak da Reuters'a, bu uyarının tüm Arap Körfez ülkelerine yönelik olduğunu ancak esas olarak Suudi Arabistan ve Katar aracılığıyla iletildiğini söyledi. Kaynağa göre İran, son yıllarda Suudi Arabistan da dahil olmak üzere Arap komşularıyla ilişkilerini geliştirdi.

Reuters ayrıca ikinci bir İranlı yetkiliye dayandırdığı haberinde, Katar, Umman ve Suudi Arabistan'ın Washington'dan Tahran ile müzakereleri yeniden başlatmasını ve yeni bir çatışma dalgasını önlemesini istediğini; zira İran'ın, yeni ABD saldırılarının "tüm bölgeyi bir ateş topuna dönüştürebileceği" uyarısında bulunduğunu bildirdi.

Raporda, Donald Trump'ın 2 Ağustos'ta hızlı bir anlaşmaya varılması şartıyla İran'a yönelik saldırıyı iptal etmeyi kabul ettiğini açıkladı hatırlatıldı.

Körfez kaynaklarından biri Reuters'a, "Suudi Arabistan, gerilimin daha fazla tırmanmasının sadece daha fazla yıkım getireceğine inanıyor" diyerek Riyad'ın Trump'tan diplomasiye şans vermesini istediğini sözlerine ekledi.

Bununla birlikte Reuters, ikinci bir Körfez kaynağına dayanarak Suudi Arabistan'ın Washington'a tehdit edilmesi halinde kendisini savunacağını ve ülke topraklarına yapılacak herhangi bir saldırının askeri karşılık göreceğini bildirdiğini yazdı.

Kraliyet sarayına yakın Suudi analist Ali Şihabi de Reuters'a yaptığı açıklamada, Riyad'ın değerlendirmesinin gerilimi daha fazla tırmandırmanın istenen sonuca ulaşmayacağı yönünde olduğunu söyledi. Şihabi, "Suudi Arabistan, orantılı askeri yanıtların birleşimi ve Hürmüz Boğazı'nda İran üzerindeki baskının sürdürülmesinin uygulanabilir bir diplomatik çözüme ulaşmak için en iyi yol olduğuna inanıyor" dedi.

Reuters haberinin devamında, İran İslam Cumhuriyeti liderlerinin defalarca Körfez ülkelerindeki ABD askeri üslerinin kapatılması çağrısında bulunduğunu ve bölgedeki Arap hükümetlerinden Washington ile istihbarat iş birliğini durdurmalarını istediklerini yazdı; zira Tahran, bu istihbaratın İran'a yönelik saldırılarda kullanıldığına inanıyor.

İranlı yetkililerden biri de Reuters'a şunları söyledi: Tahran, yeni bir ABD saldırısına Körfez ülkeleri genelindeki enerji tesislerine, rafinerilere, elektrik şebekelerine, su altyapılarına, ulaşım ağlarına ve petrol sahalarına saldırarak karşılık verileceğini açıkça belirtti.

İranlı yetkili, "Düşman hâlâ İran'ın altyapısını tehdit ediyor. İran zarar görürse, karşı tarafa çok daha büyük bir zarar verecektir" dedi. Yetkili ayrıca Suudi Arabistan'ın Abkayk ve Hureys petrol tesislerine Eylül 2019'da düzenlenen İHA ve füze saldırılarına atıfta bulunarak, "Hâlâ Aramco'yu hatırlıyorlar" ifadesini kullandı.

Üst düzey bir İranlı yetkili de Reuters'a, Tahran'ın bakış açısına göre Trump'ın şu anda iki zor seçenekle karşı karşıya olduğunu belirtti: Ya tüm Basra Körfezi'ni kapsayabilecek ve küresel enerji arzını bozabilecek bir savaşı tırmandırmak ya da Washington'ın istediği kesin zaferle sonuçlanmayacak bir anlaşmayı kabul etmek.

Son olarak üst düzey bir bölgesel diplomat Reuters'a, anlaşmaya varılmasının önündeki en önemli engellerden birinin, ABD'nin İran'ın kendisini bu yüzleşmenin galibi olarak sunmasına izin vermek istememesi olduğunu söyledi. Diplomat, "Birleşik Devletler, bu savaştaki zaferinin belgesi olarak kamuoyuna sunabileceği bir kazanım arıyor" dedi.