İran Tesnim Haber Ajansı Savunma Servisi'nin bildirdiğine göre, Mecid Hava Savunma Sistemi, Orta İrtifa-Uzun Havada Kalış (MALE) sınıfı insansız hava araçlarına karşı mevcut küresel pazarda en başarılı sistemlerden biri olarak kabul edilmektedir. Oldukça sade bir tasarıma ve yüksek operasyonel kabiliyete sahip olan bu sistem, kısa hizmet ömrüne rağmen iki büyük ve asimetrik savaşta yer almış, her ikisinden de başarıyla çıkmıştır. Sistem sergilediği bu yüksek performans sayesinde, geçmiş yıllarda tam da bu sınıftaki İHA’lar nedeniyle ağır kayıplar veren komşu ülke Ermenistan’ın da dikkatini çekmiş, Erivan yönetimi bu sistemi satın alarak kendi ordusunun hizmetine sunmuştur.

MALE Sınıfı İHA’lar: Düşmanın Muharebe Sahasındaki Canlı Gözü

Uydu sistemlerindeki muazzam ilerlemelere, sinyal istihbaratı ve keşif sistemlerindeki geniş kapsamlı gelişmelere rağmen, muharebe sahasının kritik noktalarında uçuş gerçekleştirmek ve tabiri caizse gökyüzünde bir "göze" sahip olarak savaşı en yakın mesafeden izlemek halen hayati bir önem taşımaktadır.

MALE (Medium Altitude Long Endurance / Orta İrtifa - Uzun Havada Kalış) serisi insansız hava araçları, genellikle en fazla 9 ila 10 kilometre irtifa tavanında uçmakta ve 24 saati aşan sürelerde havada kalabilmektedir. Bu serinin en bilinen örnekleri arasında ABD yapımı MQ-9, Siyonist rejim üretimi Hermes 900 ve Türkiye yapımı TB2 yer almaktadır.

Bu insansız hava araçları, komuta merkezlerine canlı görüntü aktarmanın yanı sıra çoğunlukla silahlandırılmış durumdadır ve gerektiğinde çeşitli hedefleri imha edebilmektedir. Bazı durumlarda ise bu İHA'lar dinleme, elektronik harp veya elektronik sinyal toplama (ELINT) operasyonları yürütmek üzere farklı sistemlerle donatılmaktadır.

Dolayısıyla, bu hava araçlarının en önemli kabiliyeti eş zamanlı keşif ve taarruz gerçekleştirebilmeleridir. Bu doğrultuda, söz konusu İHA’ların imha edilmesi, karşı tarafın hedeflediği operasyonel gücün önemli bir bölümünün felç edilmesi veya ciddi şekilde zayıflatılması anlamına gelmektedir.

Mecid: Mutlak Sessizlik ve Yüksek Hareket Kabiliyetinin Kombinasyonu

İran hava savunmasının son dönemdeki parlayan yıldızı olan Mecid sistemine odaklanacak olursak; adını Suriye'de şehit düşen vatan savunucusu "Mecid Kurbanhani"den alan bu kısa menzilli hava savunma sistemi, asimetrik bir hava savunma harbi için gerekli tüm nitelikleri bünyesinde barındırmaktadır.

Keşif sistemi boyutuna bakıldığında, Mecid sisteminin 15 kilometre menzile sahip optik ve termal bir keşif altyapısı üzerine geliştirildiği görülmektedir. Bu sistem "pasif" (passive) bir sistem olarak çalıştığından, tespit edilmesine yol açacak herhangi bir radyasyon veya sinyal yaymamaktadır. Söz konusu optik sistem, tam bir kamuflaj altında, yerini ve varlığını açık edecek hiçbir iz bırakmadan, hedef bulmak amacıyla gökyüzünü tarayarak bir bölgede saatlerce pusuda bekleyebilir.

Hareket kabiliyeti (mobilite) açısından ise optik sistem ve füzeleri içeren tüm platform, genellikle yerli üretim bir Aras-2 taktik aracı üzerine entegre edilmektedir. Tüm sistemin tek bir şasi üzerine kurulması, sistemi operasyonel hale getirmek için birden fazla araç veya çekicinin bir araya getirilmesi ihtiyacını ortadan kaldırır. Böylece tek bir araç, hem keşif hem de angajman görevini tek başına icra edebilir. Radar emisyonunun olmaması ve yüksek mobilite, sistemin muharebe sahasındaki beka kabiliyetini doğrudan artırmaktadır.

Silah yükü kısmında ise sistem genellikle 4 adet AD-08 tipi füze ile donatılmaktadır. Bu füze, bağımsız bir kızılötesi görüntüleyici arayıcı başlığa (IIR) sahip olup, hedefleri tespit etmede ve düşmanın karşı tedbirlerini (elektronik karşı önlemler) bertaraf etmede yüksek kabiliyete sahiptir. Mevcut verilere göre bu füze; 75 kilogram toplam ağırlığa, 14 kilogram harp başlığına, 8 kilometre maksimum menzile, 6 kilometre imha irtifasına ve yaklaşık 2 Mach (ses hızının iki katı) hıza sahiptir.

12 Günlük Savaş ve Ramazan Savaşı’nın Hava Savunma Kahramanı

Mecid sistemi, ilk kez 17 Nisan 2021 (29 Fervardin 1400) tarihinde İran İslam Cumhuriyeti Ordusu'nun düzenlediği askeri geçit töreninde kamuoyuna sergilenmiştir. İlk kez görülmesinin ve silahlı kuvvetlerin bazı tatbikatlarına katılmasının üzerinden kısa bir süre geçtikten sonra sistem, ülkenin alçak irtifa hava savunma ağının merkezinde yer alarak 12 Günlük Savaş ve Ramazan Savaşı'nda sıcak çatışma alanlarına sevk edilmiştir.

Görsel olarak doğrulanabilir belgelere göre, bu iki savaşta Siyonist rejime ve ABD’ye ait 70 ila 80’den fazla insansız hava aracı tespit edilerek düşürülmüş, bu avların önemli bir kısmı ise Mecid sistemi tarafından gerçekleştirilmiştir.

İran savunma sanayii ürünü olan Mecid sistemi, hem İran İslam Cumhuriyeti Ordusu hem de Devrim Muhafızları Ordusu (Sepah) bünyesinde hizmete alınmıştır. Sistem, pasif keşif ile yüksek mobilitenin birleşimi sayesinde karşı tarafın en kritik unsurlarından biri olan "24 saat kesintisiz keşif ve hedefleme" kabiliyetini çökertmede son derece stratejik bir rol oynayabileceğini kanıtlamıştır.

Bununla birlikte, Mecid hava savunma sistemiyle ilgili en çok dikkat çeken konulardan biri de ABD yapımı modern F-35 savaş uçağının hedef alınması hadisesidir. Muharebe koşullarında dünyanın en gelişmiş savaş uçağına ciddi hasar veren bu hamle, askeri tarihe "büyük bir ilk" olarak geçmiştir. F-35’in önlenmesi ve vurulma anına ilişkin yayınlanan görüntüler, Mecid sisteminin karakteristik önleme ve vuruş profiliyle çok büyük oranda örtüşmektedir. Bu durum, savaş uçaklarının alçak irtifada uçması halinde Mecid'in yetenekli bir savunma sistemi olarak onlara karşı da etkili bir şekilde koyabileceğini açıkça ortaya koymaktadır.

Ermenistan’ın Büyük Sorununa İran Çözümü

Ermenistan'da yakın zamanda düzenlenen askeri geçit töreninde, Mecid hava savunma sistemi de dahil olmak üzere İran yapımı birkaç savunma sisteminin sergilendiği görülmüştür. Mecid sistemi, bu ülkenin 2020 yılındaki İkinci Dağlık Karabağ Savaşı'nda Azerbaycan Cumhuriyeti karşısında uğradığı yenilginin en büyük nedenlerinden biri olan hava savunma zafiyetine doğrudan bir yanıt niteliğindedir.

O dönem Türkiye yapımı TB2 serisi ve Siyonist rejim üretimi Hermes serisi İHA'lar Ermenistan ordusuna ağır darbeler vurmuş, bu tehditlere karşı uygun bir savunma geliştirilememesi Ermenistan’ın yenilgiyi kabul etmesine yol açmıştı.

Ermeniler son yıllarda bu eksikliği gidermek adına Hindistan ve Fransa gibi ülkelerden geniş çaplı askeri alımlar gerçekleştirmektedir. Ancak Mecid sisteminin İHA'lara karşı sahadaki net ve kanıtlanmış operasyonel tecrübesini göz önünde bulunduran Ermenistan, 2020 yılındaki senaryonun tekrarlanmasını önlemek amacıyla bu sistemi de envanterine katmıştır.

Erivan'daki geçit töreninde, Ermenistan için üretilen Mecid sisteminin Avrupa menşeili bir Iveco çekici üzerine monte edildiği görülmüştür. Ayrıca, orijinal optik sistemin yanı sıra, müşterinin talebi doğrultusunda füzelerin arasına küçük bir radarın da entegre edildiği dikkat çekmiştir.

Sonuç olarak; arkasında onlarca İHA avı barındıran ve siciline bir F-35 uçağını hedef alma başarısını ekleyen Mecid, bugün dünyanın en başarılı hava savunma sistemlerinden biri olarak rüştünü ispatlamış ve İran için önemli bir ihracat ile gelir kapısı olma yolunda ilerlemektedir.