Tesnim Haber Ajansı'nın uluslararası servisinin haberine göre, İran ile Tacikistan arasındaki ikili ticaret hacmi, 2026 yılının ilk çeyreğinde şaşırtıcı bir sıçrama ve büyüme ile karşı karşıya kaldı; bu zaman dilimi, tam olarak ABD ve Siyonist rejimin İran'a karşı askeri çatışmalarının başlamasıyla aynı döneme denk gelmiştir.
Ticaret hacmindeki bu ani ve dikkat çekici artış, Batılı medya ve siyasi çevrelerde, Tahran'ın Tacikistan toprakları üzerinden bir iletişim ve transit kanalı oluşturarak ve bundan faydalanarak yeni teknolojilere ve çift kullanımlı (sivil ve askeri) mallara ulaşmaya çalışıp çalışmadığı veya bu mübadelelerin amacının temel mallar ile kamu ihtiyaçları için gerekli malzemelerin sivil kullanım ve genel ihtiyaçlar için tedarik edilmesi ve ithal edilmesi mi olduğu konusunda çok sayıda soru ve spekülasyona yol açmıştır.
Duşanbe ve Tahran'ın Ticareti Geliştirmek İçin Diplomatik İstişareleri
Bu doğrultuda, İran'ın Duşanbe Büyükelçisi Alirıza Hakikiyan geçtiğimiz hafta Tacikistan Ulaştırma Bakanlığı'nın üst düzey yetkilileriyle bir araya gelerek görüşmelerde bulundu.
Bu diplomatik müzakerelerin ana ekseni, iki ülke arasındaki kara ticaretini genişletme, geliştirme ve hızlandırma yollarını incelemekti; derin kültürel, tarihi ve dilsel bağları olmasına rağmen birbirleriyle ortak ve doğrudan kara sınırı bulunmayan iki devlet.
Tacikistan resmi devlet haber ajansı (Khovar) tarafından yayınlanan ayrıntılı bir rapora göre, cari yılın ilk çeyreğindeki ikili ticaret hacmi, Basra Körfezi bölgesi genelinde savaş ve çatışma ateşinin alevlenmesine rağmen, 2025 yılının aynı dönemine kıyasla dikkat çekici bir şekilde yüzde 50 oranında büyüme göstermiştir.
Khovar haber ajansının raporu ayrıca, 2025 yılının tamamında İran ile Tacikistan arasındaki ticaret hacminin, bir önceki yıla kıyasla yüzde 28 oranında önemli bir artış yaşadığını belirtmektedir.
Bu yükseliş eğilimini doğrulayan Tacikistan Cumhuriyeti Gümrük Hizmetleri İdaresi de resmi istatistikler yayınlayarak, 2026 yılının ilk çeyreğinde ikili ticaret hacminin yaklaşık 120 milyon dolar olarak tahmin edildiğini, bu miktarın içinde Tacikistan'ın İran'a ihracatının payının 24 milyon doların biraz üzerinde olduğunu açıkladı.
Belirtmek gerekir ki, bu Orta Asya ülkesi 2025 yılının tamamında toplam dış ticaret hacmini yaklaşık 10,7 milyar dolar olarak kaydetmiştir; bu rakam, bir önceki yılın toplam ticaretine kıyasla yüzde 20'lik bir artışı göstermektedir.
Bu büyük miktardan, 2025 yılında ithalatın payı sadece yaklaşık 2,4 milyar dolar olmuştur ki bu istatistikler, geçen yıl bu ülke için ithalatın ihracata oranının yaklaşık bire üç (1'e 3) olduğunu açıkça göstermektedir.
İnsani Yardım Konvoyu
Tacikistan Cumhuriyeti, Mart ayının ortalarında İran'a 107 kamyondan oluşan büyük ve benzeri görülmemiş bir konvoy göndererek birçok uluslararası gözlemcinin şaşkınlığına ve hayretine neden oldu. Duşanbe'li yetkililerin resmi açıklamasına göre, bu konvoy 3600 tonun üzerinde insani yardım ve acil durum malzemesi taşıyordu; bölgedeki diğer ülkeler tarafından sağlanan yardım seviyelerine kıyasla çok büyük ve dikkate değer olarak değerlendirildi.
Bu arada, kamu diplomasisi ve medya alanında, İran'ın Duşanbe Büyükelçiliği de dikkat çekici bir adım atarak X sosyal medya platformunda (eski Twitter) ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarına tepki gösterdi.
İran Büyükelçiliği, sosyal medyada hızla popüler olan ve viral hale gelen bir gönderi yayınlayarak, Trump'ın sosyal medyadaki tartışmalı ve eleştirilen mesajını - kendisini Hz. İsa (a.s) gibi hastaların şifacısı ve kurtarıcısı olarak tasvir ettiği mesajı - alaycı bir dille şiddetle hicvetti ve onun asılsız iddialarıyla mücadele etti.