Tesnim Haber Ajansı'nın uluslararası servisinin haberine göre, Ermenistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Vahan Kostanyan, Antalya Diplomasi Forumu marjında düzenlenen "Güney Kafkasya: Yükselen Stratejik Kutup" başlıklı uzman toplantısına katılarak Erivan ile Bakü arasındaki ilişkilerin geleceğine dair önemli açıklamalarda bulundu.
Kostanyan, bu uzman panelinde bölgesel istikrarın önemini vurgulayarak, Erivan ile Bakü arasında kalıcı barışın tesisi edilmesinin her iki ülkenin (Ermenistan ve Azerbaycan Cumhuriyeti) ulusal bağımsızlığını ve egemenliğini koruması için en önemli ve temel güvence olduğunu açıkça belirtti.
Ermenistan diplomasi aygıtının başkan yardımcısı konuşmasının devamında son diplomatik gelişmelere işaret ederek, "8 Ağustos'ta Washington'da meydana gelen tarihi olay, sadece Ermenistan ve Azerbaycan Cumhuriyeti için değil, Gürcistan ve Türkiye'nin de aralarında bulunduğu tüm stratejik Güney Kafkasya bölgesi için bir dönüm noktası ve köklü bir dönüşüm haline gelecektir." ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, Erivanlı yetkililerin uluslararası arabuluculukla sağlanan ve Kafkasya'nın güvenlik ve siyasi yapısını yeni bir aşamaya taşıyabilecek anlaşmaları tesis etme konusundaki umutlarını göstermektedir. İlişkilerin normalleşmesi için bir temel olarak tanıtılan 8 Ağustos Washington Anlaşması, aylar süren yoğun diplomatik müzakerelerin ürünüdür; bu sürecin bu coğrafyada on yıllardır süren düşmanlıklara son vermesi beklenmektedir.
Ulaşım Güzergahlarının Açılması; Avrupa ile Asya'yı Birleştiren Halka
Kostanyan, barış sürecinin önündeki zorluklara işaret ederek şunları kaydetti: "Barış anlaşmasına ulaşmak siyasi cesaret ve zorlu, kader belirleyici kararlar almayı gerektirdiği gibi, şimdi de bölgedeki ulaşım ve iletişim hatlarını açmak için kararlı bir iradeyle yeni ve son derece önemli siyasi kararlar alma yolunda ilerlemeliyiz."
Kostanyan, bölgenin transit vizyonunu anlatırken, "Ülkelerimiz arasında karşılıklı bağımlılık ve tamamlayıcı bağlar oluşturarak, Kafkasya'yı Avrupa, Orta Asya ve Uzak Doğu'yu birbirine bağlamak için sağlam bir köprü ve engelsiz bir transit güzergahı haline getirebiliriz." ifadelerini kullandı.
Ermenistanlı üst düzey diplomatın doğu ile batı arasında bir köprü haline gelmeye ilişkin açıklamaları, aslında Erivan hükümetinin "Barışın Kavşağı" adlı ana planının bir yansımasıdır. Ermenistan hükümeti, bu girişimi sunarak ve karayolu ve demiryolu altyapılarını komşularının hizmetine sunarak, ulusal egemenliğini korurken jeopolitik çıkmazdan kurtulmayı ve bölgesel transit ağında aktif bir oyuncu haline gelmeyi amaçlamaktadır.
Ticari Mübadelelerin Başlaması ve Azerbaycan Cumhuriyeti Pazarına Giriş
Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı'nın konuşmasının dikkat çeken bölümlerinden biri, eski düşman iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geleceğine dair açık atıftı.
Kostanyan panelde umut dolu bir dille, "Yakın gelecekte, Ermenistan Cumhuriyeti menşeli bazı mal ve ürünlerin Azerbaycan Cumhuriyeti pazarlarına ihracat sürecini başlatmayı umuyoruz." açıklamasında bulundu.
Bu tavır, Erivan hükümetinin barış anlaşmalarından ekonomik olarak yararlanma ve Ermenistan'ın bölgedeki ticari izolasyonunu kırma konusundaki ciddi isteğini göstermektedir.
Ermenistan'dan Azerbaycan Cumhuriyeti'ne mal ihracatının başlaması, iki ülke arasındaki sosyal ve ekonomik ilişkilerin normalleşmesi yolunda atılmış çok büyük bir adım olarak kabul edilmektedir. On yıllarca süren kanlı çatışma ve ticari ilişkilerin tamamen kesilmesinin ardından, ticari mübadelelerin yeniden tesis edilmesi, yeni askeri çatışmaların önünde caydırıcı bir faktör olarak işlev görebilir ve karşılıklı çıkarları birbirine bağlayabilir.
Bununla birlikte, bu vaadin gerçekleşmesi, psikolojik engellerin kaldırılmasını, ortak gümrük mekanizmalarının oluşturulmasını ve iki ülke arasındaki kapsamlı barış paktının tam olarak uygulanmasını gerektirmektedir.
Enerji Güvenliği ve ABD'nin Kafkasya Denklemine Girişi
Kostanyan, konuşmasının bir bölümünde enerji güvenliğini bölgesel etkileşimlerin hayati unsurlarından biri olarak değerlendirdi ve "Enerji güvenliği, olası gelecek işbirliklerinin en hayati ve en önemli bileşenlerinden biridir; bu sadece ikili düzeyde değil, büyük bölgesel düzeyde de geçerlidir." dedi.
Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı, bölge dışı aktörlerin ülkesinin enerji altyapılarındaki varlığını doğrulayarak şunları ekledi: "Doğru bir şekilde belirtildiği gibi, bu konu stratejik 'TRIPP' projesini de içermektedir; Ermenistan Cumhuriyeti'nin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ortaklarının katılımı ve yatırımıyla hayata geçirmeyi planladığı büyük bir proje."
Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı'nın ABD'nin ülkesinin enerji projelerine katılımına dair açık atfı, Güney Kafkasya'da bölge dışı aktörlerin varlığının ve nüfuzunun artması konusunda hassasiyetleri artırmıştır. TRIPP projesi, Ermenistan'ın geleneksel enerji kaynaklarına bağımlılığını azaltma ve ülkenin enerji sepetini çeşitlendirme hedefiyle gündeme getirilmiştir. Bununla birlikte, Batı'nın ve özellikle ABD'nin Kafkas ülkelerinin hayati altyapılarına girmesi, "krizlerin bölgesel platformlar çerçevesinde çözülmesi" fikriyle fiilen çelişmekte ve şekillenmekte olan güvenlik mimarisini yeni zorluklarla karşı karşıya bırakabilir.
Antalya'daki Uzman Panelinde Kapsamlı Diplomasi
Belirtmek gerekir ki, Antalya Diplomasi Forumu'nda düzenlenen bu stratejik ve uzman panelinde, bölge ülkelerinin kilit diplomasi figürleri hazır bulunmuştur. Ermenistan adına Vahan Kostanyan'ın yanı sıra, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Dış Politika Danışmanı Hikmet Hacıyev, Gürcistan Hükümeti Başbakanlık Ofisi Başkanı Levan Jorjoliani ve Türkiye Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışanı Akif Çağatay Kılıç da bu toplantıda Kafkasya'nın geleceği üzerine fikir alışverişinde bulundu.
Antalya Diplomasi Forumu, Kafkas ülkeleri için önemli bir kamu diplomasisi platformu haline gelmiştir. Ermenistan, Azerbaycan Cumhuriyeti, Türkiye ve Gürcistan'dan üst düzey yetkililerin aynı panelde bir araya gelmesi, tek başına siyasi gerilimlerin azaltılması için olumlu sonuçlar doğurmaktadır. Ancak, bu diplomatik iradelerin pratikte sınırların açılmasına ve Güney Kafkasya'da kalıcı barışın sağlanmasına yol açıp açmayacağını görmek gerekecektir.