Tesnim Haber Ajansı'nın uluslararası servisinin haberine göre; ABD ve Siyonist rejimin İran İslam Cumhuriyeti'ne karşı 40 gün süren ortak askeri operasyonu, Siyonist rejimin ekonomisine etkileri yavaş yavaş ortaya çıkan büyük zararlar verdi.

Bu savaş, İsrail'e genel olarak iki önemli ekonomik sonuç getirdi: İlk sonuç, bu rejimin askeri bütçesini ilgilendiriyordu. Savaşın başlangıcında bazı İsrailli uzmanlar arasında söz konusu savaşın tehditleri ortadan kaldırarak savunma harcamalarını azaltabileceği yönünde bir kanaat mevcuttu; ancak şimdi İran'la savaşın askeri bütçeyi artıracağı ihtimali güçlenmektedir, çünkü Tel Aviv her zaman bu türden sonraki savaş turlarına hazır olmalıdır. Son savaş turu, 12 günlük savaştan üç kat daha uzun süren 40 gün sürdü. Bu son iki savaş, İsrail ekonomisine ağır bir maliyet yükledi, zira ilk adımda bu rejimin Savunma Bakanlığı, İran'daki operasyonlar nedeniyle bütçe güncellemesinin bir parçası olarak 32 milyar şekel (10,17 milyar dolar) talep etti ve bu da bakanlığın toplam bütçesini 142 milyar şekele (46 milyar doların üzerinde) çıkardı.[1]

İkinci sonuç ise sivil sektörde ortaya çıktı. Bu doğrultuda Siyonist rejimin Gelir İdaresi, şu ana kadar yaklaşık 26 bin tazminat başvurusu kaydedildiğini ve bunların ödeme tutarının yaklaşık 1,5 ila 1 milyar şekel (yaklaşık 500 milyon dolar) olduğunu duyurdu. Bu bağlamda ekonomik internet sitesi Kalkalist, "Sivil maliyetleri topladığınızda, mevcut kabine bütçesine dahil edilmesi gereken 8 milyar şekelin (2,5 milyar dolar) üzerine çıkıyorsunuz. Bu temelde, savaşın yeniden başlaması İsrail'in bu yılki bütçesinin yeniden tanımlanmasını gerektirebilir." diye yazdı.[2]

Bu büyük zarar nedeniyle, Netanyahu kabinesinin Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, ateşkesin kabul edildiği günlerde, savaşın başlangıcından bu yana ekonominin tamamen durmasının dayanılmaz bir hasara yol açtığı uyarısında bulundu. Smotrich, Netanyahu'ya gönderdiği bir mektupta, "Ekonominin tamamen durmasının her haftası için tahmini ekonomik maliyet yaklaşık 9,5 milyar şekeldir (3,02 milyar dolar)." yazdı. Smotrich, sürekli durmanın işletme sahipleri için yüksek finansal maliyetler getireceğini ve bunun doğrudan savaş maliyetlerinin ötesinde kabine bütçesine baskı yapacağını belirtti.[3]

Bu temelde, İran'la savaşın ekonomik zararlarına ilişkin değerlendirmeler henüz tamamlanmamış olsa da, Maariv internet sitesi bir haberde, "Bu savaştan önce kabinenin borcunun gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYİH) oranı yüzde 68'di ve bu rakam 2030 yılında yüzde 72'ye yükselebilir. Savaşı ve tazminatları finanse etmek için borcun artması, kabine tarafından sermaye seferberliğinin artırılması veya Siyonist yerleşimcilerin sırtında daha ağır bir vergi yükü anlamına geliyor." diye yazdı.[4] Bu bağlamda İsrail Maliye Bakanlığı da, bu yılın ilk çeyreğinde (2026) GSYİH'nın 2025'in son çeyreğine göre yüzde 2,5 oranında düşmesinin beklendiğini ve bunun cari yılda GSYİH büyümesini yüzde 3 ila 3,8 arasında gerçekleştireceğini açıkladı.

Ayrıca bakanlığın tahmini, bu rejimin bu yılki ekonomik büyümesinin muhtemelen yüzde 3,5 olacağını, oysa İran'la savaş başlamadan önceki önceki tahminlerde bu rakamın yüzde 5,2 olduğunu göstermektedir. Bu rakamlar, Siyonistlere bu yıl vergi artışları, enflasyon ve hizmet sunumunda azalma şeklinde ekonomik baskı uygulanması anlamına gelmektedir.

Bu doğrultuda, Ynet internet sitesinin haberinde yayınlanan rakama dikkat edersek, İsrail'deki ekonomik sorunların derinliğini anlayacağız. Bu medya kuruluşu bir haberinde, "İran İslam Cumhuriyeti ve Hizbullah'a karşı son operasyonun askeri ve sivil maliyetinin (büyüme düşüşü, enflasyon artışı, yatırım kaybı ve inşaat ile altyapı projelerinin ertelenmesinden kaynaklanan ekonomik zararlar hesaplanmadan) en az 65 milyar şekele (21 milyar doların üzerinde) ulaşması bekleniyor." diye yazdı.

Önemli nokta şu ki, 12 günlük savaş İsrail ordusuna ve ekonomisine yaklaşık 22 milyar şekele (7 milyar doların biraz üzerinde) mal oldu. Oysa önceki savaşın tüm tazminatları ve füze hasarları henüz ödenmemiştir ve maliyetlerin nihayetinde yaklaşık 25 milyar şekele (8 milyar dolar) ulaşacağı tahmin edilmektedir.

Böyle bir ortamda, Siyonist rejimin ordusu hâlâ savaş davulunu çalmakta ve son zamanlarda tam teçhizatlı olduğunu ve Trump'ın yeşil ışığı vermesi halinde İran'a karşı savaşı yeniden başlatacağını duyurmuştur. Oysa İsrail Ordusu Genelkurmay Başkanı'nın mali danışmanlık ofisi tarafından yapılan hesaplamalara göre, İran'la her bir savaş gününün ortalama maliyeti yaklaşık 1 milyar şekele (330 bin dolar) ulaşmıştı ve hatta ilk iki haftada İran'ın yoğun saldırıları ve şiddetli füze yağmuru nedeniyle bu rakam günde 1,8 milyar şekele (600 milyon dolar) kadar yükselmişti.

Ynet internet sitesi, Netanyahu'nun Maliye ve Savunma Bakanlarının katılımıyla son savaşın ardından savunma sistemine aktarılması gereken bütçe artış miktarını belirlemek için bir toplantı düzenlemesinin beklendiğini yazdı. Ordu en az 15 milyar şekel (4,8 milyar dolar) daha talep etti. Bu miktarın aktarılması, iki seçenekten birini veya bunların bir kombinasyonunu gerektirmektedir: kabinenin bütçe yasa tasarısında öngörülen yüzde 4,9'luk bütçe açığını yüzde 5,6'ya çıkarmak veya bakanlıkların bütçesini yaklaşık yüzde 2 ila 3 oranında azaltmak. Buna ek olarak, metro, Kudüs'te yeni idari ofislerin inşası ve yollar ile demiryolu hatlarına yatırım da dahil olmak üzere bazı projelerin uygulanmasının ertelenmesi beklenmektedir.[5]

Son nokta olarak, İsrail Merkez Bankası'nın raporuna göre 7 Ekim 2023'te başlayan savaşın 2023-2026 yıllarındaki finansal maliyetinin 350 milyar şekel (yaklaşık 112 milyar dolar) olduğu tahmin edilmektedir. Bu tutar, İran'a karşı son savaşın başlangıcından bu yana alınan kararları içermemektedir. Bu ağır maliyet göz önüne alındığında, Siyonist rejimin merkez bankası, "Harcamaları karşılamak için 2027 yılında vergi gelirlerinde önemli bir artışa ihtiyaç vardır, çünkü bu gelir kaynağı olmadan kabinenin borcunu düşüş trendine sokamayız ve ekonomik büyüme oranını koruyamayız." öngörüsünde bulunmuştur.[6]