El Cezire: İran'ın Dondurulan Varlıkları 100 Milyar Dolar

Tesnim Haber Ajansı'nın El Cezire'den aktardığı habere göre; bu varlıkların kesin rakamı net olmasa da, İran'ın resmi raporları ve uzmanlar, ülkenin yurt dışındaki dondurulan varlıklarının toplamının 100 milyar doları aştığını belirtiyor.

Küresel İşlerde Ortadoğu Konseyi'nde kıdemli araştırmacı Frederik Şnayder, El Cezire'ye yaptığı açıklamada, bu varlıkların İran'ın hidrokarbon satışlarından elde ettiği yıllık gelirin yaklaşık üç katı olduğunu söyledi.

Şnayder bu konuda, "Bu rakam, özellikle on yıllardır ABD öncülüğündeki yaptırımlara maruz kalan bir toplum için oldukça dikkat çekicidir" ifadelerini kullandı. Bununla birlikte, Şnayder, bu varlıkların serbest bırakılması durumunda bile ABD'nin bunların kullanımına ilişkin şartlar getirip getirmeyeceğinin belirsiz olduğunu ekledi. Şnayder'e göre, "İran'ın bu varlıklara kesinlikle acil ihtiyacı var; ancak yaptırımların son derece karmaşık geçmişi ve Amerikan tarafında detayları müzakere edecek uzman eksikliği nedeniyle Tahran, konuya temkinli yaklaşıyor."

Barak Obama döneminde Hazine Bakanlığı görevini yürüten Ceykob Lu, 2016 yılında, tüm yaptırımların kaldırılması durumunda bile İran'ın yurt dışındaki dondurulan varlıklarının tamamına erişemeyeceğini belirtmişti. O dönemde İran, nükleer programını sınırlama karşılığında yaptırımların hafifletildiği önemli bir anlaşmaya ABD ve diğer ülkelerle imza atmıştı. Lu, Kongre'ye yaptığı açıklamada, gerçekte İran'ın en iyi ihtimalle bu varlıkların yalnızca yaklaşık yarısına erişebileceğini, çünkü geri kalan kısmın daha önce taahhüt edilen yatırımlar veya kredi geri ödemeleri için ayrıldığını ifade etmişti.

İran'ın milyarlarca dolarlık dondurulan varlıkları, dünya genelinde karmaşık bir ağ içinde dağılmış durumda. Çin, 20 milyar dolarla bu varlıkların en büyük tutucusu konumunda bulunuyor. Çin'i sırasıyla Hindistan (7 milyar dolar), Irak (6 milyar dolar), ABD (2 milyar dolar) ve Japonya (1,5 milyar dolar) takip ediyor.

Bu varlıkların Tahran tarafından geri alınması, döviz kurlarındaki dalgalanmaları kontrol etme ve ekonomik şokları önleme kapasitesi sağlayacak. Ayrıca, Tahran'ın savaşın tahrip ettiği altyapının yeniden inşası için de bu likiditeye ihtiyacı bulunuyor.