Tesnim Haber Ajansı _ ABD Hazine Bakanı Scott Bessent son açıklamalarında, ABD'nin önümüzdeki günlerde İran petrolüne yönelik yaptırımları kaldırmanın yollarını aradığını belirterek şu iddiada bulundu: "Önümüzdeki 10 veya 14 gün boyunca fiyatları düşük tutmak ve bu arada kampanyamıza devam etmek için İran'ın petrol varillerini bizzat İranlılara karşı kullanacağız."
Denizlerde bulunan ve ağırlıklı olarak Çin'e giden 140 milyon varil İran petrolünün varlığına işaret eden ABD Hazine Bakanı, bu miktarın İran tarafından gönderilen 10 gün ila iki haftalık arza eşdeğer olduğunu ve yaptırımların kalkmasıyla bu kargoların Malezya, Singapur, Endonezya, Japonya ve Hindistan gibi diğer destinasyonlara akabileceğini sözlerine ekledi.
İran'ın Sahasında Oyun
ABD Hazine Bakanı bu eylemi İran'a yönelik baskı kampanyasının bir parçası olarak sunarken, ekonomi analistleri bu kararın aslında Tahran'ın sahasında oynamak olduğuna inanıyor. İran İslam Cumhuriyeti yıllardır petrol yaptırımlarının kaldırılmasını ve küresel enerji piyasalarına geri dönmeyi talep etmektedir ve bu tutum, ekonomik diplomasi alanında her zaman İran'ın haklı taleplerinden biri olarak öne sürülmüştür. Böylelikle Washington, kendisinin ve müttefiklerinin ekonomik çöküşünü önlemek için İran'ın taleplerinin bir kısmını kabul etmek zorunda kalmıştır.
Batı'nın Önceki Stratejilerinin Başarısızlığı
Dikkate değer bir diğer nokta ise, ABD ve müttefiklerinin petrol fiyatlarını kontrol etmeye yönelik önceki stratejilerinin işlevsizliğidir. Daha önce G7 ülkeleri ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), stratejik rezervlerinden 400 milyon varilin serbest bırakılmasını onaylamıştı ki bu, söz konusu kurumların tarihindeki en büyük müdahale sayılıyordu.
Ayrıca G7 üyesi ülkelerin ve ABD'nin 600 milyon varillik rezervlerinin serbest bırakılması da gündemdeydi; ancak bu adımlar fiyatları düşürmek bir yana, Brent petrolünü 100 dolar ve üzeri bandında sabitledi.
Petrol Piyasasına Sıfır Etki
Bessent'in 140 milyon varil İran petrolünün küresel piyasalara enjekte edilmesine dair açıklamaları, tecrübelerin bundan çok daha büyük hacimlerin bile fiyatların yükseliş eğilimini tersine çeviremediğini kanıtladığı bir dönemde gündeme gelmektedir.
Uluslararası Enerji Ajansı mevcut krizi petrol piyasası tarihinde benzeri görülmemiş bir durum olarak nitelendirdi; zira Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması nedeniyle günde 20 milyon varilden fazla petrol devre dışı kalmış durumdadır.
Böyle bir ortamda Batılı uzmanlar bile 140 milyon varil İran petrolünün en iyi ihtimalle kesintiye uğrayan talebin sadece birkaç günlük kısmını karşılayabileceğine inanıyor. ABD Hazine Bakanı'nın açıklamalarının ardından petrol fiyatları düşmek şöyle dursun, varil başına 112 dolar seviyesinde sabit kaldı ve hiçbir hareketlilik göstermedi. Oysa savaş başlamadan önce petrolün varil fiyatı 72 dolar civarındaydı ve son haftalarda yüzde 40'lık bir artış yaşadı.
Tesnim'in haberine göre bu gelişmeler, ne Batı'nın stratejik rezervlerinin (600 milyon varile eşdeğer) piyasaya sürülmesinin ne de İran'a yönelik petrol yaptırımlarının kaldırılmasının (140 milyon varil), hiçbirinin tek başına bölgedeki jeopolitik şok karşısında fiyat dalgasını dizginlemeye yetmediğini gösteriyor; ayrıca Washington, tek taraflı yaptırımlarını kaldırmanın siyasi bedelini ödemesine rağmen, ana hedefi olan fiyatları düşürme amacına fiilen ulaşamamıştır.