طرح جدید نان در استان مرکزی؛ 280 هزار کد ملی زیر ذرهبین رفتند
- اخبار استانها
- اخبار مرکزی
- 01 آذر 1405 - 11:31
به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، محمدرضا گودرزی، مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی، پیش از ظهر امروز در نشست خبری با موضوع آرد و نان که در استانداری مرکزی برگزار شد، با اشاره به اجرای طرح هوشمندسازی یارانه آرد و نان و ضرورت جلوگیری از انحراف منابع حمایتی دولت گفت: از سال 1401 و با هدایت و مدیریت وزارت اقتصاد، طرح هوشمندسازی یارانه آرد و نان در کشور آغاز شد؛ زیرا یکی از کالاهایی که دولت هر ساله یارانه سنگینی برای آن پرداخت میکند، آرد و نان است و اعتبارات این بخش در قانون بودجه رقم قابلتوجهی را به خود اختصاص میدهد.
وی افزود: میزان یارانه پیشبینیشده برای حوزه آرد و نان در سال 1405 به حدود 504 همت رسیده و برآوردها برای سال آینده نیز از رقمی بیش از 900 همت حکایت دارد که اعداد بسیار بزرگی محسوب میشوند. از سوی دیگر، فاصله قابلتوجهی میان قیمت آرد یارانهای و قیمت تمامشده آن برای دولت وجود دارد؛ بهگونهای که با در نظر گرفتن قیمت خرید، حمل، ذخیرهسازی و سایر هزینهها، شکاف قیمتی قابلتوجهی میان آرد یارانهای و آزاد ایجاد شده است.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با تشریح دلایل ورود دولت به موضوع مدیریت یارانه آرد و نان بیان کرد: با توجه به حجم بالای یارانه پرداختی و گزارشهایی مبنی بر انحراف بخشی از این منابع از مسیر مصرف واقعی، مدیریت این حوزه در دستور کار قرار گرفت. در مرحله نخست، نانواییها به سامانه هوشمند متصل شدند و مقرر شد خرید و فروش نان از طریق این سامانه ثبت و رصد شود.
گودرزی ادامه داد: پس از اجرای این مرحله، قواعدی در سمت عرضه نان تعریف شد تا عملکرد نانوایان بهصورت مستمر مورد بررسی قرار گیرد؛ از جمله تعداد روزهای تعطیلی، تعطیلیهای مجاز، میزان فروش نامتعارف و استفاده مکرر از کارتهای بانکی. هدف این بود که عملکرد نانواییها مدیریت شود و زمینه نشت یارانه و سوءاستفاده از منابع عمومی به حداقل برسد؛ با این حال، بررسیها نشان داد که با وجود همه این ضوابط، همچنان انحرافها و سوءاستفادههای جدی در این حوزه وجود دارد.
چگونه یارانه آرد از مسیر مصرف واقعی منحرف میشد؟
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با بیان نمونهای از شیوههای سوءاستفاده از یارانه آرد و نان اظهار کرد: حدود دو سال پیش گزارشی درباره استفاده مکرر برخی کارتهای بانکی از نانواییهای مختلف و خرید نامتعارف نان به دست ما رسید. در یکی از این موارد، فردی که خود صاحب نانوایی لواش بود، حجم زیادی نان از سایر نانواییها خریداری میکرد و این موضوع برای ما سؤالبرانگیز شد.
وی اضافه کرد: پس از بررسی موضوع و با همکاری دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی، مشخص شد این فرد با استفاده از کارتهای بانکی متعدد، از نانواییهای دیگر نان خریداری و سپس همان نان را در نانوایی خود عرضه میکرد؛ در حالی که آرد مربوط به آن نان در سهمیه و عملکرد نانوایی خودش ثبت نشده بود. به این ترتیب، بخشی از آرد سهمیهای باقی میماند، اما فروش نان در سامانه بهگونهای ثبت میشد که تخلف بهراحتی قابل شناسایی نبود.
گودرزی خاطرنشان کرد: در بررسیهای بیشتر مشخص شد بخشی از کارتهای مورد استفاده متعلق به اعضای خانواده این فرد بوده است. ابتدا موضوع از سوی صاحب نانوایی انکار شد، اما پس از احضار و بررسی اظهارات افراد، مشخص شد خرید نان از نانواییهای دیگر با استفاده از کارتهای متعدد انجام شده و نان خریداریشده پس از خشک شدن و آمادهسازی، مجدداً به چرخه فروش بازمیگشته است. در آن مقطع، کارتهای مورد استفاده مسدود و به افراد تذکر داده شد.
وی با اشاره به تکرار این رفتار پس از گذشت حدود یک سال اظهار کرد: در بررسی مجدد پلیس امنیت اقتصادی مشخص شد این فعالیت همچنان ادامه دارد، اما شیوه کار تغییر کرده بود. فردی که در مرحله نخست در شرایط نامناسبی قرار داشت و بهتازگی از کمپ خارج شده بود، پس از مدتی انبار بزرگی اجاره کرده، وسیله نقلیه تهیه کرده و به شکل سازمانیافتهتری اقدام به جمعآوری و خرید نان میکرد. این نمونه نشان میدهد که صرفاً با کنترل عملکرد نانواییها نمیتوان همه انحرافهای موجود در زنجیره آرد و نان را شناسایی کرد و بخشی از سوءاستفادهها در سمت تقاضا و از طریق کارتهای بانکی متعدد صورت میگیرد.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به فراخوان وزارت کشور برای اجرای طرح جدید در استان مرکزی گفت: حدود شانزدهم یا هفدهم آبانماه، وزارت کشور از استان مرکزی بهعنوان یکی از استانهای منتخب برای اجرای آزمایشی طرح مدیریت سمت تقاضای نان دعوت کرد. در آن جلسه، جزئیات طرح برای ما تشریح شد و مشخص شد سامانه موجود نانواییها به سامانه رفاهی وزارت تعاون و همچنین سامانه بانک مرکزی متصل شده است؛ بنابراین اطلاعات خانوارها و کارتهای بانکی اعضای خانواده امکان تطبیق و بررسی دقیقتری پیدا میکند.
گودرزی افزود: بر اساس اطلاعات ارائهشده در وزارت کشور، حدود یک درصد جمعیت کشور نزدیک به 15 درصد آرد کشور را مصرف میکنند. از همین رو، از استان مرکزی خواسته شد اجرای آزمایشی طرح را برعهده بگیرد. نکته مهم این است که مخاطب این طرح عموم مردم نیستند، بلکه گروه محدودی هستند که با استفاده از روشهای مختلف از یارانه آرد و نان سوءاستفاده میکنند. هدف آن است که برای این گروه، ضوابطی تعریف شود تا هزینه تخلف افزایش پیدا کند و زمینه سوءاستفاده از منابع عمومی از بین برود.
وی با تشریح علت انتخاب استان مرکزی بهعنوان استان پایلوت بیان کرد: در توضیحاتی که به ما ارائه شد، عنوان کردند میزان انحراف در مصرف آرد در استان مرکزی حدود 10 درصد بوده، در حالی که این رقم در برخی استانها از 15 درصد نیز فراتر میرفت. به همین دلیل، استان مرکزی بهعنوان استانی با میزان انحراف کمتر و جمعیت محدودترِ مشمول طرح انتخاب شد. از سوی دیگر، تجربه و اقداماتی که پیش از این در استان برای ساماندهی حوزه آرد و نان انجام شده بود، در انتخاب استان مرکزی مؤثر بود.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی ادامه داد: پس از تشریح طرح، وارد مرحله اجرا شدیم و حدود یک هفته تا 10 روز بعد، سایر استانها نیز بهتدریج به این طرح پیوستند. در مدتی که استان مرکزی مسئول اجرای آزمایشی طرح بود، با چالش خاصی مواجه نشدیم؛ اما پس از آن، بهدلیل حجم سوءاستفادههایی که در این حوزه وجود داشت و منافعی که با اجرای طرح برای برخی افراد محدود میشد، حواشی و برداشتهای نادرستی درباره سهمیهبندی نان و محدودیت مصرف مردم مطرح شد.
گودرزی با اشاره به مبانی شرعی و ملی صیانت از نان خاطرنشان کرد: رهبر شهید انقلاب در بیانات خود بر ضرورت اصلاح اقتصاد نان و جلوگیری از هدررفت این محصول ارزشمند تأکید داشتند و بر این موضوع تصریح کرده بودند که همه باید نسبت به جلوگیری از اتلاف نان احساس مسئولیت کنند. نان صرفاً یک کالای اقتصادی نیست، بلکه در فرهنگ و نگاه دینی ما نیز جایگاه ویژهای دارد و صیانت از آن، علاوه بر تکلیف ملی، مسئولیتی شرعی محسوب میشود.
وی افزود: رئیسجمهور نیز بر ضرورت توجه به سفره محرومان و صیانت از منابع عمومی تأکید داشتهاند. بر همین اساس، اگر افرادی از یارانهای که برای تأمین نان مردم در نظر گرفته شده سوءاستفاده کنند، در واقع از منابعی استفاده میکنند که باید به مصرفکننده واقعی برسد؛ بنابراین جلوگیری از این انحراف، حمایت از سفره مردم و بهویژه اقشار محروم است.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با تشریح اهداف طرح مدیریت سمت تقاضای نان اظهار کرد: ایجاد انضباط در نظام توزیع، شناسایی زمینههای فساد و انحراف، جلوگیری از اتلاف منابع یارانهای و تبدیل اصلاحات ساختاری به برنامههای اجرایی از اهداف این طرح است. در کنار آن، موضوعاتی مانند اصلاح درصد سبوس آرد با هدف ارتقای سلامت مردم، بازنگری در دستهبندی انواع آرد و حذف کارتهای هدیه از چرخه خرید نان نیز در دستور کار قرار گرفته است.
گودرزی تصریح کرد: به دلیل حجم سوءاستفادههایی که با کارتهای هدیه انجام میشد و امکان ردیابی دقیق آنها وجود نداشت، استفاده از این کارتها برای خرید نان حذف شده است. طرح مدیریت سمت تقاضا نیز با هدف استقرار نظامی شفاف، منضبط و قابل نظارت در زنجیره آرد و نان اجرا میشود تا ضمن کاهش فساد و اتلاف منابع، اطمینان حاصل شود یارانه دولت به مصرفکننده واقعی اختصاص پیدا میکند.
یک درصد جمعیت، 15 درصد آرد کشور را مصرف میکنند
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به آمارهای ارائهشده از سوی وزارت کشور اظهار کرد: بر اساس اطلاعاتی که در قالب گزارش و مستندات وزارت کشور تهیه شده و در اختیار نمایندگان مجلس و هیئت وزیران نیز قرار گرفته است، متوسط سرانه مصرف آرد هر فرد در کشور حدود هشت کیلوگرم در ماه است؛ این رقم در استان مرکزی حدود هفت کیلو و 300 گرم برآورد شده است. با این حال، بررسیها نشان میدهد برخی افراد بهجای سرانه متعارف، بیش از 100 کیلوگرم آرد در ماه مصرف کردهاند.
وی افزود: بر اساس همین آمار، 66 هزار و 888 نفر در کشور بیش از 100 کیلوگرم آرد در ماه مصرف داشتهاند که میزان مصرف مازاد ثبتشده برای این افراد حدود 17 هزار و 183 تن برآورد شده است. این ارقام نشان میدهد با وجود محدود بودن تعداد افراد دارای مصرف نامتعارف، حجم آردی که خارج از الگوی معمول مصرف میشود، بسیار قابلتوجه است.
گودرزی با ارائه نمونههایی از مصرف نامتعارف آرد در برخی استانها عنوان کرد: در یکی از موارد، یک خانوار هفتنفره در استان فارس طی 10 ماه، مجموعاً حدود 12 هزار و 439 کیلوگرم آرد دریافت کرده است. همچنین یک خانوار ششنفره در استان سیستان و بلوچستان در همین بازه زمانی حدود 10 هزار و 512 کیلوگرم آرد مصرف کرده است. این اعداد با الگوی معمول مصرف خانوار تناسبی ندارد و ضرورت بررسی دقیق چنین مواردی را نشان میدهد.
وی اضافه کرد: در استان زنجان نیز تعداد محدودی از افراد در مجموع حدود 924 تن آرد دریافت کردهاند که معادل 8.8 درصد سهم ماهانه استان بوده است. در استان خوزستان نیز گروه محدودی حدود 387 تن آرد دریافت کردهاند که سهم قابلتوجهی از سهمیه ماهانه استان را به خود اختصاص داده است. این نمونهها نشان میدهد بخش قابلتوجهی از انحراف در مصرف آرد، مربوط به تعداد محدودی از افراد و خانوارهاست.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به پیگیری موضوع در سطح استان مرکزی اظهار کرد: در مردادماه امسال، استاندار مرکزی با توجه به ضرورت صیانت از یارانه اختصاصیافته به آرد و نان، طی مکاتبهای فهرست سرپرستان خانواری را که در بازه زمانی 10ماهه، مصرف آرد اعضای خانوار آنها بیش از 100 کیلوگرم بوده است، برای بررسی و پیگیری به دستگاههای مربوطه ارسال کرد.
گودرزی ادامه داد: در فهرست ارسالی، اطلاعات خانوارها، تعداد اعضای خانواده و کارتهای بانکی مورد استفاده مشخص شده بود. برای نمونه، در یکی از موارد مربوط به شهرستان ساوه، یک خانوار تکنفره در یک ماه حدود 288 کیلوگرم آرد خریداری کرده بود. در نمونهای دیگر در اراک، خانواری چهارنفره در فهرست مصرفکنندگان نامتعارف قرار داشت و میزان مصرف ثبتشده آن بهمراتب بیشتر از سرانه معمول بود.
وی با اشاره به یکی دیگر از موارد ثبتشده در این فهرست بیان کرد: یک خانوار پنجنفره در اراک حدود 7 هزار و 901 کیلوگرم آرد دریافت کرده بود. بررسی فاصله میان میزان مصرف متعارف و میزان آرد دریافتشده از سوی این خانوار نشان میدهد ارزش یارانهای که از این طریق میتوانسته مورد سوءاستفاده قرار گیرد، رقم بسیار بزرگی است؛ بهطوری که برآورد ما از اختلاف قیمت آرد یارانهای و آزاد در این نمونه، بیش از 6 میلیارد ریال در ماه بوده است.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی افزود: پس از شناسایی این موارد، موضوع در جلساتی با حضور تعزیرات حکومتی و پلیس امنیت اقتصادی مطرح شد و از این دستگاهها خواستیم با بررسی دقیق اطلاعات و احضار افراد، ابعاد موضوع را مشخص کنند. در برخی موارد، افراد پس از احضار اذعان کرده بودند که آرد یا نان را با اهدافی غیر از مصرف معمول خانوار دریافت میکردند؛ از جمله اینکه دام داشتند یا نان خریداریشده را پس از خشک کردن به فروش میرساندند.
گودرزی با اشاره به محدودیتهای قانونی برای برخورد با این تخلفات تصریح کرد: با وجود بررسیهای انجامشده و ارائه مستندات، در یکی از پروندهها که مربوط به خانواری با مصرف حدود هشت تن آرد بود، پس از ارجاع پرونده به تعزیرات حکومتی، رأی برائت صادر شد. استدلال مطرحشده این بود که رفتار موردنظر بهصورت مشخص جرمانگاری نشده و صرف مشاهده آرد در محلی، بدون وجود مستند قانونی کافی، امکان برخورد با عنوان قاچاق آرد را فراهم نمیکند.
وی خاطرنشان کرد: در واقع، با وجود آنکه مصرف ثبتشده برای برخی خانوارها بههیچوجه با الگوی متعارف تناسب نداشت و حتی برخی افراد به خرید و فروش نان اعتراف کرده بودند، بهدلیل نبود عنوان مجرمانه مشخص، مسیر قضایی مؤثری برای برخورد با این موارد وجود نداشت. همین مسئله ضرورت اصلاح سازوکار توزیع یارانه و طراحی روشی برای جلوگیری از تکرار چنین رفتارهایی را بیشتر کرد.
جزئیات طرح مدیریت تقاضای نان؛ خرید مازاد با نرخ تمامشده محاسبه میشود
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با تشریح سازوکار طرح جدید مدیریت سمت تقاضای نان اظهار کرد: بر اساس توضیحاتی که در وزارت کشور ارائه شد، اگر مجموع خرید نان یک خانوار در دوره ماهانه از آستانه مصرف متعارف خانوار در همان منطقه عبور کند، میزان مازاد بهعنوان مصرف تجاری نان محاسبه میشود. پس از مراجعه هر یک از اعضای خانوار به نانوایی و انتخاب نوع نان، در صورت عبور مصرف خانوار از حد متعارف، هزینه مربوط به میزان مازاد بر اساس نرخ تمامشده و بدون دخالت نانوا به صورتحساب خرید اضافه خواهد شد.
گودرزی افزود: مردم میتوانند با مراجعه به برنامه کاربردی «نظر» به نشانی اینترنتی nans.ir، جزئیات خرید نان خود را مشاهده کنند. بنابراین قرار نیست برای همه مردم محدودیت یا سهمیهبندی جدیدی ایجاد شود، بلکه سازوکار طراحیشده بهگونهای است که مصرف متعارف خانوارها با همان روال گذشته ادامه پیدا کند و فقط خریدهای فراتر از آستانه تعیینشده مشمول محاسبه قیمت تمامشده شود.
وی با بیان اینکه دولت گزینه آزادسازی کامل قیمت آرد و نان و پرداخت مستقیم یارانه به مردم را نیز بررسی کرده است، عنوان کرد: یکی از پیشنهادهایی که در جلسات کارشناسی مطرح میشد، آزادسازی قیمت آرد و نان و پرداخت یارانه بهصورت مستقیم به خانوارها بود؛ زیرا با حذف یارانه از ابتدای زنجیره، امکان سوءاستفاده از این منابع نیز کاهش پیدا میکرد. با این حال، دولت پس از بررسی ابعاد مختلف این پیشنهاد، تصمیم گرفت به سمت آزادسازی کامل و پرداخت مستقیم یارانه حرکت نکند.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی بیان کرد: یکی از دلایل این تصمیم، تفاوت شرایط اقتصادی، فرهنگی و الگوی مصرف در مناطق مختلف کشور بود. نمیتوان بدون در نظر گرفتن تفاوتهای میان شهرها، روستاها و استانها، یک الگوی یکسان برای پرداخت یارانه در نظر گرفت. از سوی دیگر، تجربههای گذشته نشان داده است که پرداخت مستقیم یارانه ممکن است در ابتدا ساده به نظر برسد، اما در صورت افزایش هزینههای خانوار و عدم افزایش متناسب مبلغ یارانه در سالهای بعد، فشار اقتصادی آن متوجه مردم خواهد شد.
گودرزی ادامه داد: برآوردها نشان میداد در صورت پرداخت مستقیم، به ازای هر عضو خانوار ماهانه حدود 400 هزار تومان یارانه در نظر گرفته شود؛ اما با وجود بزرگی این رقم، دولت و بسیاری از نمایندگان مجلس، آزادسازی کامل را انتخاب مناسبی نمیدانستند. به همین دلیل، تصمیم بر این شد که بهجای تغییر کامل نظام پرداخت یارانه، با استفاده از ابزارهای هوشمند، مسیر سوءاستفاده افراد محدود مسدود شود و حمایت دولت از مصرفکننده واقعی ادامه پیدا کند.
وی با اشاره به انتقادهایی درباره اطلاعرسانی طرح در استان مرکزی خاطرنشان کرد: بلافاصله پس از دریافت توضیحات وزارت کشور، اعضای کارگروه استانی در جریان طرح قرار گرفتند؛ اما از وزارت کشور درخواست کردیم با توجه به اینکه موضوع برای مردم حساسیت دارد، فرصت کوتاهی برای اطلاعرسانی و تبیین ابعاد طرح در استان در اختیار ما قرار دهد. حدود یک هفته برای این موضوع فرصت گرفتیم تا پیش از اجرای طرح، جلسات لازم با دستگاهها و اتحادیههای مربوطه برگزار شود.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی افزود: نخستین جلسه تبیینی در شهرستان محلات و با حضور فرمانداران، اعضای کارگروه آرد و نان شهرستانها و مسئولان اتحادیههای نانوایان برگزار شد. در این نشست، جزئیات طرح تشریح و تأکید شد که مخاطب آن عموم مردم نیستند، بلکه هدف جلوگیری از سوءاستفاده تعداد محدودی از افراد از یارانه اختصاصیافته به آرد و نان است.
گودرزی اضافه کرد: پس از جلسه محلات، موضوع از طریق گروههای مرتبط با نانوایان و اتحادیهها نیز اطلاعرسانی شد و جلسه دیگری در فرمانداری اراک با حضور رؤسای ادارات صنعت، معدن و تجارت، جهاد کشاورزی، معاونان فرمانداران مسئول حوزه آرد و نان و رؤسای اتحادیههای نانوایان شهرستانها برگزار شد. در این جلسه نیز ابعاد مختلف طرح بهصورت کامل تشریح شد تا مسئولان و فعالان این حوزه در جریان شیوه اجرا و اهداف آن قرار بگیرند.
وی با اشاره به آغاز اجرای طرح در استان مرکزی بیان کرد: طرح در استان از روز شنبه یا یکشنبه آغاز شد و جلسه تبیینی فرمانداری اراک نیز در فاصله کوتاهی پس از شروع اجرا برگزار شد. پیش از آن، خودم از چند نانوایی بازدید کردم تا روند اجرای طرح را از نزدیک بررسی کنم. در همان روزهای نخست، نمونهای از خرید نان با عنوان مصرف تجاری مشاهده شد که درباره علت خرید و شرایط فرد خریدار از نانوا پرسوجو کردیم.
گودرزی خاطرنشان کرد: اجرای طرح مدیریت سمت تقاضای نان با هدف محدود کردن مصرف مردم یا ایجاد اختلال در دسترسی خانوارها به نان انجام نمیشود، بلکه هدف اصلی آن جلوگیری از انحراف یارانههای سنگین دولتی، شناسایی مصرفهای نامتعارف و اطمینان از رسیدن حمایتها به مصرفکننده واقعی است؛ موضوعی که با توجه به حجم منابع عمومی اختصاصیافته به این بخش، ضرورت جدی دارد.
280 هزار کد ملی مشمول محاسبه خرید مازاد نان با نرخ تمامشده هستند
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به جزئیات اعلامشده از سوی سخنگوی طرح مدیریت تقاضای نان در وزارت کشور اظهار کرد: یکی از پیشنهادهای مطرحشده از سوی ما این بود که برای تبیین دقیقتر ابعاد طرح و جلوگیری از انتشار برداشتهای نادرست، یک سخنگوی مشخص از سوی وزارت کشور معرفی شود که خوشبختانه این پیشنهاد در نشست خبری روز گذشته وزارت کشور مورد توجه قرار گرفت و آقای دکتر ظفری، مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی وزارت کشور، بهعنوان سخنگوی این طرح معرفی شد.
وی افزود: آقای ظفری در توضیحات خود، دقیقترین تصویر از دامنه اجرای طرح و گروههای مشمول آن ارائه کرد و اعلام کرد حدود 280 تا 290 هزار کد ملی در کشور شناسایی شدهاند که در صورت تداوم خرید نامتعارف نان در طول ماه، خرید مازاد آنها با نرخ تمامشده محاسبه خواهد شد.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی تصریح کرد: بیش از 90 میلیون نفر از جمعیت کشور، یعنی عموم مردم، هیچ تغییری در شیوه خرید نان خود نخواهند داشت و میتوانند همانند گذشته، هر میزان نانی را که برای مصرف شخصی، خانوادگی و پذیرایی از مهمانان نیاز دارند، خریداری کنند. برای مصرفکنندگان واقعی نه سهمیهبندی جدیدی در نظر گرفته شده و نه افزایش قیمتی اتفاق افتاده است؛ تنها گروه محدودی که رفتار نامتعارف در خرید نان دارند، تا زمان اصلاح این رفتار مشمول محاسبه نرخ تمامشده برای خرید مازاد خواهند بود.
گودرزی ادامه داد: از میان افراد شناساییشده، اطلاعات حدود 67 هزار نفر که خریدهای بیش از 100 کیلوگرم داشتهاند، استخراج و کدهای ملی آنها به تفکیک استان در اختیار دستگاه قضایی و سازمان تعزیرات حکومتی قرار گرفته است تا موضوع از مسیرهای قانونی پیگیری شود. بنابراین تأکید سخنگوی طرح نیز بر این بود که عموم مردم تحت تأثیر این تصمیم قرار نمیگیرند و هیچ محدودیتی برای خرید نان مورد نیاز خانوارها ایجاد نشده است.
وی با اشاره به برخی شایعات منتشرشده درباره سهمیهبندی نان و کاهش سهمیه نانواییها بیان کرد: در این طرح نه نان سهمیهبندی شده، نه قیمت نان یارانهای برای مصرفکننده واقعی تغییر کرده و نه سهمیه آرد نانواییها کاهش یافته است. اگر نانوایی اعلام کند سهمیه آرد آن کاهش پیدا کرده، این ادعا صحت ندارد و چنین تصمیمی در چارچوب این طرح اتخاذ نشده است.
گودرزی اضافه کرد: به نظر میرسد انتشار برخی شایعات درباره سهمیهبندی و محدودیت خرید نان، موجب نگرانی بخشی از مردم و تشکیل صف در برخی نانواییها شده است؛ در حالی که اساساً چنین محدودیتی برای مردم عادی وجود ندارد. بار دیگر تأکید میکنم تنها حدود 280 تا 290 هزار کد ملی شناساییشده در کشور، آن هم تا زمانی که رفتار نامتعارف خود را اصلاح نکنند، مشمول محاسبه خرید مازاد با نرخ تمامشده خواهند بود و بیش از 90 میلیون نفر از مردم هیچ تغییری در شرایط خرید نان خود احساس نخواهند کرد.
بازدید میدانی از نانواییها؛ مردم و نانوایان تغییری در روند خرید نان احساس نکردهاند
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به بازدیدهای میدانی انجامشده از نانواییهای استان مرکزی اظهار کرد: روز گذشته با همکاری صداوسیمای استان مرکزی و حضور خبرنگاران، از چند نانوایی بازدید شد و گزارش این بازدید نیز از شبکه استانی پخش شد. در جریان این بازدیدها، هم نانوایان و هم شهروندان اعلام کردند که در روند عادی خرید و فروش نان هیچ مشکلی ایجاد نشده و اساساً با موضوعی به نام نان تجاری یا محدودیت جدید در خرید نان مواجه نشدهاند.
وی افزود: نانوایان و شهروندان در این گزارش تأکید داشتند که مانند گذشته فعالیت میکنند و خرید نان نیز بدون تغییر انجام میشود. پس از پخش این گزارش، تعدادی از اعضای گروههای مرتبط با نانوایان نیز پیامهایی برای ما ارسال کردند که مؤید نبود مشکل در روند عادی فعالیت نانواییها و خرید مردم بود.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به نمونههایی از تخلفات شناساییشده در سایر استانها عنوان کرد: برای نمونه، خبری درباره کشف دو تن آرد و 206 کارت بانکی از یک نانوایی متخلف در استان یزد منتشر شده بود. چنین مواردی نشان میدهد برخی افراد با جمعآوری تعداد زیادی کارت بانکی از اعضای خانواده و بستگان، اقدام به خرید حجم زیادی نان میکنند؛ بهطوری که ممکن است در یک نوبت حدود 30 قرص نان خریداری، بستهبندی و با قیمت آزاد عرضه کنند یا از آن برای مصارف دیگری مانند خوراک دام و طیور استفاده کنند.
گودرزی ادامه داد: این موارد نشان میدهد موضوع سوءاستفاده از یارانه آرد و نان محدود به یک شیوه خاص نیست و روشهای مختلفی برای انحراف این منابع به کار گرفته میشود. تلاش کردم روند شکلگیری طرح، استدلالهای پشت آن، اهداف و گروههای مشمول را بهصورت دقیق توضیح دهم تا مشخص شود تصمیم دولت نه برای محدود کردن مردم، بلکه برای مقابله با همین رفتارهای نامتعارف اتخاذ شده است.
شایعهسازی درباره نان؛ تلاش برای بهرهبرداری از نگرانی مردم
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به نحوه بازتاب اخبار طرح در رسانههای استان مرکزی اظهار کرد: در مدتی که اجرای آزمایشی طرح در استان مرکزی انجام میشد، خوشبختانه رسانهها و خبرنگاران استان با نگاه حرفهای و مسئولانه موضوع را دنبال کردند. تا جایی که من اطلاع دارم، هیچیک از رسانههای مستقل استان وارد فضاسازی و ایجاد هیاهو درباره این طرح نشدند و اگر اخباری نیز منتشر شد، عمدتاً بر اساس نقلقول از خبرگزاریهای دیگر بود؛ اما متأسفانه در برخی استانها اخبار غیرواقعی درباره سهمیهبندی نان، محدودیت خرید روزانه و کاهش سهمیهها منتشر شد و موضوع از مسیر اصلی خود به حاشیه رفت.
وی افزود: به نظر میرسد با برگزاری جلسات تبیینی، توضیحات ارائهشده در وزارت کشور و مصاحبههای مسئولان، ابعاد طرح تا حد زیادی برای افکار عمومی روشن شده است. مردم باید بدانند شایعات مربوط به محدودیت خرید نان و سهمیهبندی آن صحت ندارد و هیچ محدودیتی برای تأمین نان مورد نیاز خانوارها ایجاد نشده است.
گودرزی با اشاره به منافع اقتصادی حاصل از سوءاستفاده از یارانه آرد خاطرنشان کرد: وقتی در یک نمونه، اختلاف قیمت آرد یارانهای و آزاد میتواند منفعتی بیش از 600 میلیون تومان در ماه برای یک فرد ایجاد کند، طبیعی است که با اجرای طرح و مسدود شدن مسیر این سوءاستفادهها، عدهای متضرر شوند؛ اما این افراد نمیآیند اعلام کنند که پیش از این چه میزان از منابع یارانهای سوءاستفاده میکردند، بلکه ممکن است تلاش کنند با بهرهگیری از احساسات و نگرانیهای مردم، اجرای طرح را بهعنوان محدودیت برای عموم جامعه جلوه دهند.
وی بیان کرد: طرح موضوعات غیرواقعی درباره سهمیهبندی نان و ایجاد نگرانی در جامعه، بهویژه در شرایط حساس کشور، اقدام درستی نیست و میتواند مصداق تشویش اذهان عمومی باشد. انتظار میرود همه فعالان رسانهای و کسانی که درباره این موضوع اظهارنظر میکنند، پیش از انتشار اخبار و مطالب، ابعاد دقیق طرح را بررسی کنند تا زمینه سوءاستفاده از نگرانی مردم فراهم نشود.
ضرورت تبیین طرح مدیریت آرد و نان و رفع ابهام از نحوه اجرای آن
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به وضعیت تخصیص آرد یارانهای به واحدهای صنفی و کسبوکارهایی مانند کبابیها و غذاخوریها اظهار کرد: یکی از گروههایی که پیش از اجرای این طرح از نان یارانهای استفاده میکردند، کسبوکارها بودند که در سازوکار قبلی ثبتنام میکردند، فرمانداریها درخواست آنها را تأیید میکردند و با معرفی کارت، امکان خرید نان به میزان موردنیاز برایشان فراهم میشد؛ اما اکنون باید مشخص شود تکلیف این واحدها در سازوکار جدید چیست و برنامهریزی کشور برای تأمین نان موردنیاز آنها چگونه است.
وی با اشاره به منطق پیشبینیشده برای تأمین نان واحدهای پذیرایی افزود: در این سازوکار باید میان میزان هزینهای که مشتری برای دریافت یک وعده غذا پرداخت میکند و یارانهای که دولت برای تأمین نان اختصاص میدهد، تناسب وجود داشته باشد؛ برای مثال، وقتی قیمت یک پرس غذا حدود 600 هزار تومان است، نمیتوان انتظار داشت نان موردنیاز چنین واحدی همچنان با یارانهای تأمین شود که برای مصرف عمومی مردم در نظر گرفته شده است.
گودرزی تصریح کرد: دولت در این زمینه معتقد است یارانه نان باید به مصرفکننده واقعی تعلق بگیرد و واحدی که بابت هر پرس غذا هزینه قابلتوجهی از مشتری دریافت میکند، نباید از همان سازوکار یارانهای مصرف خانوار استفاده کند. با این حال، لازم است برای تأمین نیاز این واحدها نیز راهکار مشخصی پیشبینی شود تا فعالیت کسبوکارها با مشکل مواجه نشود.
وی با اشاره به ضرورت پیشبینی مسیرهای جایگزین برای تأمین نان کسبوکارها بیان کرد: باید سازوکاری در نظر گرفته شود که این واحدها بتوانند نان موردنیاز خود را از طریق واحدهای آزادپز یا نیمهآزادپز تأمین کنند و در این زمینه نیز راهکار عملیاتی وجود داشته باشد؛ چراکه اگر برای این بخش تدبیری اندیشیده نشود، ممکن است تبعات و حواشی بیشتری ایجاد شود.
گودرزی با اشاره به ضرورت پیوست رسانهای برای اجرای طرحهای ملی خاطرنشان کرد: اجرای طرحی در سطح کشور، بهویژه در موضوعی که مستقیماً با معیشت و زندگی روزمره مردم ارتباط دارد، نیازمند اطلاعرسانی دقیق، مستمر و اقناع افکار عمومی است و نمیتوان انتظار داشت صرفاً به دلیل اینکه در استان مرکزی مشکل خاصی ایجاد نشده است، در سایر نقاط کشور نیز هیچ ابهامی شکل نگیرد.
وی افزود: حتی برخی افراد متدین و انقلابی نیز ممکن است بر اثر شنیدهها تصور کنند مصرف نان آنها سهمیهبندی شده و نمیتوانند بیش از دو قرص نان در روز خریداری کنند؛ در حالی که چنین برداشتی ناشی از نبود اطلاعرسانی و تبیین کافی درباره ابعاد طرح است. وقتی در طول روز چند نفر چنین موضوعی را مطرح میکنند، نشان میدهد باید برای آگاهیبخشی به مردم برنامهریزی جدیتری صورت گیرد.
گودرزی با بیان اینکه اقناع افکار عمومی باید از طریق ظرفیتهای مختلف رسانهای و اجتماعی دنبال شود، تصریح کرد: ائمه جمعه، تریبونهای اثرگذار، رسانههای ملی و خبرگزاریها باید پیش از اجرای چنین طرحهایی در جریان جزئیات قرار بگیرند تا بتوانند آن را برای مردم تبیین کنند. حتی رسانههایی که ممکن است در برخی موضوعات با دولت زاویه داشته باشند، در موضوعات مرتبط با منافع و مصالح کشور میتوانند نقش مؤثری در اطلاعرسانی داشته باشند.
وی با اشاره به شرایط حساس کشور و ضرورت جلوگیری از شکلگیری حاشیههای اجتماعی بیان کرد: در شرایطی که هر لحظه امکان بروز تنش و بحران وجود دارد، ضعف پیوست رسانهای میتواند زمینه سوءبرداشت و فضاسازی را فراهم کند. انتشار مطالب طنزآمیز و روایتهای نادرست از طرح در برخی رسانههای معاند نیز نشان میدهد که باید برای تبیین ابعاد واقعی آن اقدام بیشتری صورت گیرد؛ البته هنوز هم برای جبران این خلأ و اطلاعرسانی درست دیر نشده است.
ضرورت آگاهی رسانهها از ابعاد واقعی طرح
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با طرح پرسشهایی درباره زمانبندی اجرای طرح در استان مرکزی اظهار کرد: اگر اجرای طرح در استان از حدود هفدهم ماه آغاز شده، چرا اثر آن در سامانهها از ابتدای ماه محاسبه شده است؟ این موضوع میتواند برای افرادی که نسبت به طرح حساس شدهاند، ابهام ایجاد کند؛ در حالی که اگر زمان اعمال تغییرات در سامانه با زمان واقعی اجرای طرح هماهنگ بود، احتمال شکلگیری بخشی از این حواشی کاهش مییافت.
وی با اشاره به ضرورت آگاهی رسانهها از ابعاد واقعی طرح افزود: اطلاعاتی که درباره میزان مصرف و نحوه تخصیص آرد ارائه شده، نشان میدهد ابعاد مسئله برای بسیاری از فعالان رسانهای نیز بهدرستی روشن نشده است؛ در حالی که اگر رسانهها از جزئیات و عمق موضوع اطلاع داشته باشند، میتوانند در مسیر اطلاعرسانی و همراهی با اجرای طرح نقش مؤثری ایفا کنند. از این رو، لازم است توضیحات مسئولان در قالب گفتوگوهای کوتاه و قابل انتشار، علاوه بر رسانههای رسمی، در بسترهایی مانند اینستاگرام و سایر شبکههای اجتماعی نیز در اختیار مردم قرار گیرد.
گودرزی با اشاره به موضوع کارتهای کسبوکارها خاطرنشان کرد: بر اساس اطلاعاتی که در اختیار دارم، کارتهای کسبوکار در مقطعی ابطال شده بود، اما پس از اتفاقات اخیر، موضوع راهاندازی مجدد این کارتها مطرح شده و بخشهایی از فرمانداریها نیز در این زمینه همراهی میکنند. اگر چنین سازوکاری بدون بررسی و پیشبینی ضوابط لازم دوباره فعال شود، ممکن است زمینه دور زدن مجدد اهداف طرح را فراهم کند؛ بنابراین باید این موضوع نیز مورد توجه قرار گیرد.
هیچ سهمیهای برای خرید نان خانوارها تعیین نشده است
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با تأکید بر اینکه هیچ سهمیه مشخصی برای خرید نان خانوارها تعیین نشده است، اظهار کرد: از ابتدا نیز اعلام نشده که هر شهروند مجاز به خرید هفت یا هشت کیلوگرم نان است یا پس از عبور از میزان مشخصی با محدودیت مواجه میشود؛ اساساً چنین سهمیهای برای مردم تعریف نشده است.
وی افزود: شهروندان استان مرکزی نباید درباره میزان خرید نان یا قیمت آن نگرانی داشته باشند و میتوانند همانند گذشته و بر اساس نیاز خود خرید کنند. رفتار مصرفی خانوارها قرار نیست با اجرای این طرح تغییر کند و قرار نیست محدودیتی برای خرید روزانه یا هفتگی مردم ایجاد شود.
گودرزی با اشاره به تفاوت الگوی مصرف خانوارها و شرایط زندگی گروههای مختلف از جمله عشایر تصریح کرد: سبک زندگی و الگوی غذایی همه مردم یکسان نیست و نمیتوان برای همه خانوارها یک میزان مصرف ثابت در نظر گرفت؛ بنابراین مبنای اجرای طرح، تعیین سهمیه برای شهروندان نیست، بلکه جلوگیری از سوءاستفاده از نان یارانهای و ساماندهی نحوه تخصیص یارانه است.
وی با بیان اینکه هدف اصلی طرح، جلوگیری از سوءاستفاده از یارانه اختصاصیافته به نان است، خاطرنشان کرد: چند روز پیش مدیرکل امور اجتماعی استانداری نیز در تماس با من از وضعیت اجرای طرح در استان سؤال کرد؛ چراکه از وزارت کشور درباره شرایط استان مرکزی پیگیری شده بود. در پاسخ اعلام کردم که اجرای طرح در استان انجام شده و مردم در زندگی روزمره خود تغییری احساس نمیکنند؛ حتی از ایشان پرسیدم آیا در این مدت برای خرید نان به نانوایی مراجعه کردهاند و پاسخ مثبت بود، اما متوجه تغییری در روند عادی خرید نشده بودند.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به اینکه شهروندان مخاطب مستقیم این طرح نیستند، بیان کرد: مردم همانند گذشته به نانوایی مراجعه میکنند و نان موردنیاز خود را میخرند؛ بنابراین نه سهمیهای برای آنها تعیین شده و نه قرار است میزان خریدشان محدود شود. مسئله اصلی این است که یارانهای که برای تأمین نان مردم اختصاص یافته، در مسیر مصرف واقعی خانوارها هزینه شود و امکان سوءاستفاده از آن وجود نداشته باشد.
وی با اشاره به مطالبه عمومی برای جلوگیری از سوءاستفاده از یارانه نان اظهار کرد: اگر ابعاد طرح بهدرستی برای مردم تبیین شود، بهجای نگرانی درباره محدودیت خرید، این مطالبه شکل میگیرد که چرا پیش از این با سوءاستفاده از یارانه نان برخورد نشده و چرا اجازه داده شده بود منابعی که باید به مصرفکننده واقعی برسد، در مسیرهای دیگری استفاده شود.
گودرزی در پاسخ به شایعات مطرحشده درباره آزادسازی قیمت نان نیز تصریح کرد: برخی نانوایان یا افراد در مواجهه با مردم این موضوع را مطرح میکنند که اجرای طرح مقدمه آزادسازی قیمت نان است و شرایط بهتدریج تغییر خواهد کرد؛ اما بر اساس اطلاعاتی که در اختیار دارم و گفتوگوهایی که با مسئولان کشوری داشتهام، چنین ارادهای برای آزادسازی قیمت یا وارد کردن فشار به مردم وجود ندارد و هدف طرح نیز ایجاد محدودیت یا تحمیل هزینه جدید به خانوارها نیست.
توصیه ما به شهروندان این است که به شایعات توجه نکنند
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به برخی برداشتهای نادرست درباره محدودیت خرید نان اظهار کرد: توصیه ما به شهروندان این است که به شایعات توجه نکنند؛ چراکه اساساً موضوعی به نام محدودیت خرید دو قرص نان در روز واقعیت ندارد و چنین تصمیمی اتخاذ نشده است. تجربه نشان میدهد حتی پس از توضیح ابعاد طرح برای افراد، ممکن است همچنان در گفتوگوهای روزمره مردم برداشتهای نادرستی مطرح شود.
وی با اشاره به نمونهای از شکلگیری این شایعات افزود: یکی از مدیران سابق استان پس از شنیدن توضیحات طرح، نقل میکرد که در مراجعه به یک واحد تعویض روغنی، میان استادکار و شاگردش درباره این موضوع بحث شده بود که از روز بعد مردم نمیتوانند بیش از دو قرص نان خریداری کنند؛ در حالی که چنین برداشتی هیچ مبنایی ندارد و نباید نگرانیهای بیاساس در جامعه ایجاد شود.
گودرزی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از سوءاستفاده از کارتهای بانکی شهروندان تصریح کرد: بخشی از مصرف غیرمتعارف نان یارانهای در گذشته از طریق کارتهای اجارهای انجام میشد و برخی افراد، از جمله اتباع فاقد مجوز اقامت، با استفاده از این کارتها نان موردنیاز خود را تهیه میکردند؛ در حالی که میزان مصرف آنها در برخی موارد چند برابر مصرف معمول خانوارها بود.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی ادامه داد: به همین دلیل توصیه میکنیم شهروندان مراقب باشند کارت بانکی خود را در اختیار دیگران قرار ندهند تا ناخواسته درگیر مسائل و مشکلات احتمالی نشوند. استفاده از کارت بانکی اعضای خانواده نیز از نظر شفافیت و ثبت دقیق سرانه مصرف، بهتر است با دقت و متناسب با ضوابط سامانه انجام شود.
وی با اشاره به پرسشی درباره امکان استفاده از کارت بانکی اعضای خانواده خاطرنشان کرد: استفاده از کارت بانکی اعضای خانواده بهخودیخود به معنای ایجاد مشکل نیست و برای نمونه، خرید نان با کارت بانکی خودم یا مادرم موضوعی نیست که بهطور خودکار موجب بروز مسئله شود؛ با این حال، برای ثبت دقیق اطلاعات و شفافیت بیشتر، ترجیح این است که هر فرد از کارت بانکی خود استفاده کند.
شهروندان با نصب اپلیکیشن «نظر من» در ارزیابی نانواییها مشارکت کنند
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به ظرفیتهای سامانه و اپلیکیشن «نظر من» اظهار کرد: از شهروندان درخواست میکنیم این اپلیکیشن را نصب و از امکانات آن استفاده کنند؛ چراکه این سامانه چند قابلیت کاربردی دارد و میتواند هم به تسهیل دسترسی مردم به نانواییها و هم به ارتقای نظارت بر عملکرد واحدهای نانوایی کمک کند.
وی افزود: شهروندان از طریق این اپلیکیشن میتوانند موقعیت نانواییهای اطراف خود را مشاهده کنند و از محل فعالیت آنها مطلع شوند؛ برای مثال، فردی که به شهری دیگر سفر کرده و با محیط آن آشنایی ندارد، میتواند با استفاده از این سامانه نزدیکترین نانواییها را شناسایی کند و برای تهیه نان به واحدی مراجعه کند که در آن زمان فعال است.
گودرزی بیان کرد: امکان مشاهده وضعیت فعالیت نانواییها، نوع نان قابل عرضه و قیمت آن نیز در این سامانه پیشبینی شده است؛ بنابراین شهروندان پیش از مراجعه میتوانند اطلاعات موردنیاز خود را بررسی کنند و از وضعیت فعالیت واحد موردنظر مطلع شوند.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با اشاره به امکان مشاهده جزئیات تراکنشهای خرید نان در این اپلیکیشن تصریح کرد: یکی دیگر از قابلیتهای مهم سامانه، ثبت و نمایش سابقه خرید شهروندان است؛ بهگونهای که فرد میتواند مشاهده کند در چه زمانی، از کدام نانوایی و چه تعداد نان خریداری کرده و جزئیات تراکنش او چگونه ثبت شده است. این قابلیت به مردم کمک میکند عملکرد خرید خود را بررسی کنند و در صورت وجود مغایرت، موضوع را پیگیری کنند.
گودرزی با بیان اینکه مشارکت مردم در ارزیابی عملکرد نانواییها اهمیت دارد، خاطرنشان کرد: یکی از معیارهای مورد توجه در تعیین و بازنگری سهمیه آرد نانواییها، میزان رضایت مردم از عملکرد آن واحدهاست. شهروندان میتوانند از طریق این سامانه درباره کیفیت نان، رعایت بهداشت، نحوه عرضه و عملکرد نانواییها نظر بدهند و تجربه خرید خود را ثبت کنند.
وی ادامه داد: نانواییهایی که عملکرد مطلوبتری دارند و رضایت مردم را جلب میکنند، باید در فرآیند ارزیابی مورد توجه قرار گیرند و متناسب با عملکردشان از سهمیه آرد بیشتری برخوردار شوند؛ در مقابل، اگر مردم از کیفیت و خدمات یک واحد رضایت نداشته باشند، این موضوع در ارزیابی آن نانوایی اثرگذار خواهد بود و میتواند در بازنگری سهمیه آن مورد توجه قرار گیرد.
مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری مرکزی با دعوت از شهروندان برای نصب و استفاده از اپلیکیشن «نظر من» اضافه کرد: این سامانه با حجم کم و امکانات کاربردی در دسترس مردم قرار دارد و استفاده از آن علاوه بر تسهیل دسترسی به اطلاعات نانواییها، امکان مشارکت مستقیم شهروندان در نظارت و ارزیابی عملکرد این واحدها را فراهم میکند. هرچه مشارکت مردم در ثبت نظر و ارزیابی نانواییها بیشتر باشد، تصمیمگیری درباره نحوه تخصیص سهمیه آرد نیز میتواند دقیقتر و بر مبنای رضایت عمومی انجام شود.
انتهای پیام/711/