فرهنگ کتاب‌خوانی در سیستان و بلوچستان قربانی مراسم تشریفاتی شده است؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از زاهدان، نخستین مرحله در کتاب‌نویسی، پژوهش است. نویسندگی صرفاً کنار هم قرار دادن واژه‌ها و آراستن جملات نیست؛ بلکه هنری است که در آن، جملات، بندها، بخش‌ها و فصل‌ها باید چنان به یکدیگر پیوند بخورند که گویی آب‌باریکه‌هایی هستند که از قله یک کوهستان سرچشمه می‌گیرند، آرام‌آرام به هم می‌پیوندند، رودخانه‌ای را شکل می‌دهند و سرانجام به دریای مقصود می‌رسند. این مسیر بدون پژوهش، مطالعه، تأمل و شناخت، به سرانجام مطلوب نخواهد رسید.

استان سیستان‌وبلوچستان، با وجود همه محدودیت‌ها و محرومیت‌های موجود، ظرفیت‌های ارزشمندی در عرصه فرهنگ و کتاب دارد. وجود علاقمندان به مطالعه، کتابخانه‌های شخصی بزرگ و مجموعه‌های ارزشمند کتاب در مناطق مختلف استان روستاهای زیاد دوست‌دار کتاب. این ظرفیت فرهنگی را باید شناخت، تقویت و به سرمایه‌ای اجتماعی برای توسعه استان تبدیل کرد.

در اهمیت مطالعه، کافی است به سیره علمی و فرهنگی رهبر فقید انقلاب، شهید آیت‌الله سید علی خامنه‌ای(ره)، توجه کنیم. ایشان در دوران طلبگی، افزون بر مطالعات حوزوی، به مطالعه صدها رمان‌ و آثار ادبی و فکری نویسندگان ایرانی و خارجی می‌پرداختند. در مجموعه یادداشت‌های ایشان درباره کتاب‌ها، آثاری از حوزه‌های داستان، رمان، تاریخ، فلسفه، فقه، اقتصاد، شعر، ترجمه و سیاست دیده می‌شود. این تنوع مطالعاتی نشان می‌دهد که پرورش اندیشه و قدرت تحلیل، در گرو محدود نماندن به یک رشته و بهره‌گیری از گستره وسیع دانش بشری است.

اما پرسش اینجاست: با چنین پیشینه و ظرفیتی در فرهنگ مطالعه، چرا برنامه‌های رسمی هفته کتاب در استان نمی‌توانند به رویدادهایی فراگیر، مردمی و اثرگذار تبدیل شوند؟

در زاهدان، مراسمی به مناسبت هفته کتاب و کتاب‌خوانی در سالن اشراق اداره‌کل فرهنگ‌وارشاد اسلامی برگزار شد؛ مراسمی با حضور شمار محدودی از افراد که بخش عمده آنان را نویسندگان و تقدیرشدگان همان برنامه تشکیل می‌دادند.

آیا هدف از هفته کتاب، صرفاً برگزاری یک مراسم، تقدیر از چند نویسنده و ثبت چند قاب عکس یادگاری است؟ اگر چنین باشد، باید پذیرفت که میان برگزاری مراسم و ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی فاصله‌ای جدی وجود دارد.

ترویج کتاب‌خوانی یعنی حضور کتاب در مدرسه، دانشگاه، مسجد، روستا و خانواده؛ یعنی شناسایی و حمایت از کتابخانه‌های شخصی، ایجاد شبکه ارتباطی میان نویسندگان و خوانندگان، برگزاری نشست‌های نقد و معرفی کتاب، دسترسی آسان‌تر مردم به منابع مطالعاتی و مهم‌تر از همه، تبدیل مطالعه به عادتی پایدار در زندگی روزمره.

استانی با این گستردگی جغرافیایی و تنوع فرهنگی، نمی‌تواند با چند برنامه محدود و تشریفاتی به توسعه فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی دست یابد. متولیان فرهنگی باید به جای تمرکز بر برگزاری مراسم و تولید تصاویر خبری، به دنبال شناسایی ظرفیت‌های مردمی و طراحی برنامه‌هایی باشند که آثار آن در زندگی فرهنگی جامعه قابل مشاهده و ارزیابی باشد.

نویسنده: عباس نورزائی، کارشناس پژوهشی بنیاد ایران‌شناسی

انتهای پیام/