یادداشت | واگرایی شاخص‌های بورس؛ رشد بازار بدون همراهی پول حقیقی

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بازار سهام در آبان ماه امسال تصویری متفاوت از روند ماه‌های گذشته خود به نمایش گذاشت؛ شاخص کل همچنان در مسیر صعودی باقی ماند، اما از شتاب رشد آن کاسته شد. در مقابل، شاخص هم‌وزن عملکرد بهتری ثبت کرد و فاصله بازدهی دو نماگر اصلی بازار از ابتدای سال به 35 واحد درصد رسید. هم‌زمانی این واگرایی با خروج نقدینگی حقیقی، یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های بازار سهام در هشتمین ماه سال بود.

همچنین شاخص کل بورس تهران در پایان آبان با رشد یک‌درصدی به سطح 8 میلیون و 262 هزار واحد رسید. این در حالی است که بازدهی ماهانه این شاخص در مرداد 24 درصد، در شهریور 18 درصد و در مهر 14 درصد بود. بنابراین، اگرچه شاخص کل برای چهارمین ماه متوالی بازدهی مثبت ثبت کرد، سرعت رشد ماهانه آن در این دوره کاهش یافت.

در سوی دیگر بازار سهام، شاخص هم‌وزن در آبان 8 درصد افزایش یافت. این شاخص از ابتدای سال نیز عملکرد بهتری نسبت به شاخص کل داشته است؛ به‌طوری‌که بازدهی شاخص کل از ابتدای سال تا پایان آبان به 122 درصد و بازدهی شاخص هم‌وزن به 157 درصد رسید. به این ترتیب، اختلاف بازدهی دو شاخص به 35 واحد درصد افزایش یافت.

این تفاوت عملکرد را می‌توان از منظر ترکیب شرکت‌های حاضر در هر شاخص بررسی کرد. شاخص کل به دلیل وزن بیشتر شرکت‌های بزرگ و دارای ارزش بازار بالاتر، از تغییرات قیمت سهام این شرکت‌ها تاثیر بیشتری می‌پذیرد؛ در حالی که شاخص هم‌وزن تغییرات قیمت شرکت‌ها را با وزن یکسان‌تری منعکس می‌کند. از این منظر، بازدهی بالاتر شاخص هم‌وزن نشان می‌دهد که در دوره مورد بررسی، عملکرد بخش قابل‌توجهی از شرکت‌های کوچک و متوسط بهتر از شرکت‌های بزرگ بوده است.

البته این وضعیت تنها به آبان ماه بازار سرمایه محدود نبوده است؛ و در دو ماه نخست پاییز، شاخص کل 15 درصد و شاخص هم‌وزن 27 درصد رشد کرده‌اند. همچنین شاخص هم‌وزن در تمامی ماه‌های سال 1405 بازدهی مثبت داشته است؛ حتی در تیرماه که شاخص کل با افت مواجه شد، این نماگر افزایش یافت.

با وجود رشد شاخص‌ها، جریان نقدینگی حقیقی در آبان در جهت خروج از بازار قرار داشت. بر اساس آمار منتشرشده، سرمایه‌گذاران حقیقی در مجموع این ماه 8 هزار و 300 میلیارد تومان از بازار سهام خارج کردند. این موضوع نشان می‌دهد افزایش شاخص‌ها الزاماً به معنای ورود منابع جدید از سوی سرمایه‌گذاران حقیقی نیست و تغییرات قیمت سهام و جریان مالکیت نقدینگی می‌توانند مسیرهای متفاوتی داشته باشند.

از سوی دیگر، عملکرد بازارهای دارایی در آبان نیز قابل توجه بود؛ به طوری که بازدهی طلا، سکه و صندوق‌های طلای بورسی در این ماه در محدوده منفی 11 تا منفی 15 درصد قرار گرفت؛ در حالی که دلار بازار آزاد نوسان محدودی داشت و شاخص کل بورس حدود یک درصد رشد کرد. صندوق‌های درآمد ثابت و سپرده‌های بانکی نیز در گزارش منتشرشده در گروه گزینه‌های دارای بازدهی بهتر قرار گرفتند.

در کنار متغیرهای اقتصادی، ریسک‌های سیاسی و تحولات ژئوپلیتیک نیز در ارزیابی چشم‌انداز بازار سهام اهمیت دارند. به گفته کارشناسان اخبار مرتبط با تنش‌های منطقه‌ای و روابط ایران و آمریکا در هفته‌های اخیر از عوامل اثرگذار بر نوسانات روزانه معاملات بوده‌اند؛ و انتشار اخبار مثبت و منفی درباره تحولات سیاسی، بر جهت معاملات و میزان تقاضا در بازار اثر گذاشته است. این در شرایطی است که تفاوت میزان عرضه سهام در شرکت‌های بزرگ و کوچک از عوامل موثر بر اختلاف بازدهی آنها است؛ و برخی می‌گویند در برخی نمادهای کوچک و متوسط، احتمال عرضه از سوی سهامداران عمده و بازیگران بزرگ کمتر بوده و همین مسئله می‌تواند در افزایش تقاضا و رشد قیمت این سهام نقش داشته باشد. در مقابل، سهام شرکت‌های بزرگ به دلیل حضور سهامداران عمده و پرتفوی‌های بزرگ‌تر، ممکن است با عرضه بیشتری مواجه شوند.

در مجموع، داده‌های آبان ماه سه ویژگی مهم بورس تهران را شامل کاهش شتاب رشد ماهانه شاخص کل، تداوم برتری شاخص هم‌وزن و خروج قابل‌توجه پول حقیقی در تالار شیشه‌ای نشان می‌دهد؛ جایی که فاصله 35 واحد درصدی بازدهی دو شاخص از ابتدای سال نیز بیانگر تفاوت محسوس عملکرد شرکت‌های بزرگ و سایر شرکت‌های بازار سهام است؛ و در ادامه مسیر، میزان اثرگذاری تحولات سیاسی، وضعیت بنیادی شرکت‌ها و تغییر جریان نقدینگی از جمله متغیرهایی هستند که می‌توانند بر روند معاملات و ترکیب بازدهی سهام اثر بگذارند.

انتهای پیام/