مطالبه باکو از ایروان درباره اطلاعات 200 گور جمعی و نقشه‌های مین ریزی

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، «حکمت حاجی‌اف» دستیار رئیس‌جمهور آذربایجان و رئیس بخش امور سیاست خارجی نهاد ریاست‌جمهوری این کشور اعلام کرد که باکو همچنان منتظر ارائه اطلاعات از سوی ارمنستان درباره مکان قرار گرفتن گورهای دسته‌جمعی است.

به گفته این مقام ارشد دولت باکو، طرف آذربایجانی از طرف ارمنی انتظار دارد اطلاعات مربوط به موقعیت بیش از 200 گور دسته‌جمعی را در اختیار جمهوری آذربایجان قرار دهد.

بر اساس اظهارات حاجی‌اف، در باکو همچنین منتظر دریافت نقشه‌های میدان‌های مین از ایروان هستند؛ میدان‌هایی که نیروهای نظامی ارمنستان در سال‌های 2020 تا 2023 میلادی در امتداد خط تماس پیشین ایجاد کرده بودند.

طبق اعلام وی، طول این میدان‌های مین از 440 کیلومتر فراتر می‌رود و عمق آن‌ها دو کیلومتر است. دستیار رئیس‌جمهور آذربایجان در همین ارتباط هشدار داد: «این مین‌ها همچنان به کشته و زخمی شدن غیرنظامیان منجر می‌شوند و همچنین مانع بازگشت آوارگان اجباری پیشین می‌شوند.»

سرنوشت 4010 مفقودالاثر و نقش عدالت انتقالی در صلح قفقاز جنوبی

حکمت حاجی‌اف در ادامه سخنان خود تاکید کرد که در کنار تهدید ناشی از مین‌ها، یکی از هولناک‌ترین پیامدهای جنگ قره‌باغ در حوزه بشردوستانه، مسئله افراد مفقودالاثر است.

وی با اشاره به آمار رسمی شهروندان ناپدیدشده تصریح کرد: «تا به امروز، چهار هزار و 10 شهروند جمهوری آذربایجان در فهرست مفقودالاثرها قرار دارند و پس از آزادسازی سرزمین‌های ما، 32 گور جمعی کشف شده است.»

دستیار رئیس‌جمهور آذربایجان خاطرنشان کرد که فرآیند جست‌وجوی بقایای پیکرها و شناسایی هویت آن‌ها همچنان ادامه دارد.

حاجی‌اف همچنین بر این نکته تاکید کرد که ارائه اطلاعات یادشده از سوی طرف ارمنی کمک بزرگی به تحکیم اعتماد خواهد کرد، به عنصری مهم در عدالت دوره انتقالی تبدیل می‌شود و سهمی واقعی در تضمین صلح پایدار در منطقه قفقاز جنوبی ایفا می‌کند.

وی با اشاره به حق انسانی بازماندگان افزود: «خانواده‌ها حق دارند از سرنوشت نزدیکان خود آگاه شوند.»

اعلام آمادگی پاشینیان برای همکاری دوجانبه و نهادمندسازی جست‌وجو

این اظهارات مقام ارشد باکو در شرایطی مطرح می‌شود که ساعاتی پیش‌ در روز جاری، «نیکول پاشینیان» نخست‌وزیر ارمنستان از آمادگی رسمی ایروان برای فعالیت مشترک با باکو در زمینه جست‌وجوی مفقودالاثرها خبر داد.

رئیس دولت ارمنستان تاکید کرد که دو طرف در حال بررسی ظرفیت‌ها و امکان‌های موجود برای ایجاد سازوکارهای همکاری دوجانبه در این حوزه بشردوستانه هستند.

نخست‌وزیر ارمنستان چنین همکاری مستقیمی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان را کارآمدترین راه برای حل‌وفصل این مسئله توصیف کرد و یادآور شد که در جریان دیدار اخیر در شهر دوبلین نیز امکان نهادمند کردن این روند و فعالیت مشترک مورد بررسی قرار گرفته است.

جایگاه کلیدی پرونده مفقودالاثرها در تماس‌های باکو و ایروان

در همین رابطه، «روشن ابراهیم‌اف» کارشناس مسائل سیاسی در گفت‌وگو با خبرنگاران خاطرنشان کرد که وظیفه روشن کردن سرنوشت و جست‌وجوی پیکر شهروندان دارای وضعیت مفقودالاثر، از اهمیتی کلیدی در بُعد اجتماعی و بشردوستانه روند عادی‌سازی روابط ارمنستان و جمهوری آذربایجان برخوردار است.

این تحلیلگر سیاسی در ابتدای ارزیابی خود اظهار داشت: «اینکه مقامات ارمنستان سرانجام تمایل خود را برای همکاری با جمهوری آذربایجان در جست‌وجوی مفقودالاثرها نشان دادند، خود رویدادی مهم در چهارچوب حل‌وفصل مناسبات پس از جنگ است. همان‌گونه که مشخص است، حدود چهار هزار شهروند آذربایجانی پس از جنگ قره‌باغ مفقودالاثر مانده‌اند که بیشتر آن‌ها در سال‌های نخست مناقشه در اوایل دهه 1990 ناپدید شدند و اهمیت روشن کردن سرنوشت آن‌ها برای عادی‌سازی تماس‌های دو کشور قابل وصف نیست.»

ابراهیم‌اف در ادامه افزود: «در اراضی آزادشده تاکنون 32 گور دسته‌جمعی کشف شده است، اما این تنها آغاز کار بزرگ جست‌وجوی پیکر مفقودالاثرهاست که مقامات ارمنستان می‌توانستند با افشای داده‌های موجود نزد خود درباره محل کشتارهای جمعی و تدفین‌های انجام‌شده در مناطق اشغالی قره‌باغ و زنگه‌زور شرقی طی سال‌های جنگ، آن را به شکل چشمگیری تسریع و تسهیل کنند.»

اسرای دوره آتش‌بس 1994، تطبیق آزمایش‌های ژنتیکی و چشم‌انداز همگرایی

این کارشناس سیاسی در ادامه به اسناد نهادهای بین‌المللی اشاره کرد و گفت: «در عین حال باید یادآور شد که بر اساس اطلاعات صلیب سرخ که پس از برقراری رژیم آتش‌بس در سال 1994 ارائه شد، شمار مشخصی از شهروندان آذربایجانی به اسارت گرفته شده و به ارمنستان منتقل شده بودند که در آن زمان هنوز زنده بودند و از آن‌ها برای کار اجباری و بیگاری استفاده می‌شد.

پس از آن هیچ‌یک از آن‌ها به جمهوری آذربایجان تحویل داده نشدند و احتمال اینکه تا امروز زنده مانده باشند، بسیار اندک است. نه باکو و نه سازمان‌های بین‌المللی موفق به آزادسازی این اسیرانی که در دوران آتش‌بس در قلمرو ارمنستان از حق حیات محروم شدند، نشدند و مقامات کنونی ارمنستان می‌توانند داده‌های مربوط به محل تدفین آن‌ها را نیز فاش کنند.»

روشن ابراهیم‌اف درباره اقدامات عملی باکو توضیح داد: «برای جمهوری آذربایجان حفظ یاد و احترام به قربانیان جنگ قره‌باغ اهمیت ویژه‌ای دارد و سرنوشت هر یک از جان‌باختگان باید مشخص شود. کار بزرگی انجام گرفته و به‌ویژه، نمونه‌های ژنتیکی خویشاوندان مفقودالاثرها برای تطبیق با دی‌ان‌ای بقایای کشف‌شده از گورهای دسته‌جمعی جمع‌آوری شده است.

بدین ترتیب می‌توان نام جان‌باختگان مناقشه ارمنستان و جمهوری آذربایجان را به شکل موثری بازیابی کرد. این روندی نمادین نیست، بلکه از نظر عملی برای جمهوری آذربایجان بسیار مهم است؛ زیرا به شهروندان امکان می‌دهد بستگان مفقودشده خود در سال‌های جنگ قره‌باغ را بیابند.»

وی در پایان نتیجه‌گیری کرد: «هرگونه همکاری عملی میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان گامی به سوی نزدیکی دو کشور است. بی‌تردید جمهوری آذربایجان در چشم‌انداز آینده از ارمنستان انتظار اظهار ندامت بابت جنایت‌هایی را دارد که علیه شهروندان آذربایجانی انجام شده است. همین واقعیت که مقامات ارمنستان برای نخستین بار از زمان مناقشه از همکاری در موضوع مفقودالاثرها سخن گفته‌اند، بسیار مهم است و باید یادآور شد که پس از جنگ 44 روزه، باکو پیکر تمامی نظامیان ارمنی را به طرف ارمنی تحویل داد.»

انتهای پیام/