حدادعادل: اندیشه اقبال سهم بسزایی در شکلگیری تفکر انقلابی ایران دارد
- اخبار فرهنگی
- اخبار ادبیات و نشر
- 28 آبان 1405 - 14:06
به گزارش خبرنگار خبرگزاری تسنیم، همایش بینالمللی و جشنواره هنری «اقبال» با حضور جمعی از مقامات داخلی و خارجی، اندیشمندان و پژوهشگران برجسته از جمله دکتر غلامعلی حدادعادل، در حوزه هنری تهران برگزار شد. در این رویداد علمی و فرهنگی، ابعاد گوناگون اندیشههای فلسفی، اجتماعی و ضداستعماری علامه محمد اقبال لاهوری و نقش بیبدلیل او در بیداری جهان اسلام و وحدت امت اسلامی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این همایش با اشاره به آثار گرانسنگ اقبال از جمله «اسرار خودی»، هدف این اندیشمند را به حرکت درآوردن ملتها و وحدت امت اسلامی دانست و خاطرنشان کرد که اقبال با پیامهای بیدارگرانه خود، مسلمانان را از «خواب گران» فراخوانده است.
وی با تأکید بر اینکه ایران در اندیشه اقبال، آسمانی الهامبخش با ادبیات عرفانی عمیق بوده، یادآور شد که در دوران پهلوی اول و خفقان ناشی از استبداد، این اقبال بود که اندیشه اسلامی را به زبان فارسی به گوش ایرانیان رساند و نقش بزرگی در شکلگیری تفکر انقلابی متفکران معاصر ایفا کرد.
حدادعادل همچنین با اشاره به حضور و سخنران یرهبر شهید انقلاب در یکی از همایشهای پیشین اقبال در زمان ریاست جمهوریشان، گفت: جاوید اقبال فرزند اقبال لاهوری که در کنار ایشان نشسته بود، از عمقِ شناخت و تسلطِ رهبر شهید بر اندیشهها و اشعار اقبال به شدت شگفتزده شده و تمجید کرد. فرزند اقبال گفت «اگر رؤسای جمهور کشورهای دیگر نیز به اندازه رهبر انقلاب، با اندیشههای اقبال و مفاهیمِ بیداریِ ایشان آشنا بودند، جهان به سمت صلح و عدالت حرکت میکرد.»
وی تأکید کرد که ایستادگی امروز ملت ایران در برابر قدرتهای سلطهگر و رژیم صهیونیستی و دفاع شجاعانه از استقلال و هویت اسلامی، دقیقاً تحقق آرزوی دیرین اقبال برای نجات ملتها از خودبیگانگی است.
حدادعادل با تأکید بر جایگاه استثنایی علامه اقبال لاهوری، وی را فراتر از یک شاعر و در مقام یک مصلح اجتماعی معرفی کرد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به نقش تاریخی زبان فارسی در شبهقاره، تصریح کرد که اقبال در دوران استعمار انگلیس که زبان فارسی در حال خاموش شدن بود، با سرودن هزاران بیت به این زبان، نفس تازهای به جرقه حیات آن دمید و نقش بزرگی در حفظ هویت فرهنگی منطقه ایفا کرد.
حدادعادل با تحلیل سبک شعری اقبال، او را از قالبهای مرسوم «سبک هندی» متمایز دانست و افزود که او برخلاف شاعران پیشین، شعر را ابزاری برای «بیداری» و «مشعل آگاهی» قرار داد.
وی تأکید کرد که اقبال برخلاف دیگران که وقت خود را صرف آرایههای پیچیده و تمثیلهای دور از ذهن میکردند، از شعر به عنوان وسیلهای برای انتقال پیامهای عمیق استفاده کرد تا بتواند جوامع را از خواب غفلت بیدار کند.
رئیس فرهنگستان هنر و زبان همچنین با اشاره به استعمار انگلیس در هند، بر ضرورت درک پیوند میان استعمار هند و ایران تأکید کرد و گفت که اقبال با درک درست از این شرایط، تلاش کرد تا از طریق بیداری فردی، جامعه را به حرکت درآورد.
وی خاطرنشان کرد که استراتژی اصلی اقبال، ایجاد تحول از طریق مفهوم «خودی» و احیای هویت فردی بود تا از این مسیر، امکان احیای جوامع و مبارزه با استعمار فراهم شود.
حدادعادل با یادآوری نقش حیاتی اندیشههای اقبال در مقاومت ملتها، خاطرنشان کرد که فلسفه «خودی» او، ریشه در نیاز به بازیافتن عزت و استقلال دارد. وی با اشاره به اهمیت مطالعه آثار اقبال، بر این نکته تأکید کرد که درک درست از اشعار او، کلید فهم تحولات تاریخی و مسیر دستیابی به بیداری در جهان اسلام است.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی سخنان خود را با اشاره به پیشگوییهای شاعرانه اقبال درباره ظهور مردی از دیار ایران برای گسستن زنجیر غلامان به پایان برد:
میرسد مردی که زنجیر غلامان بشکند
دیدهام از روزن دیوار زندان شما
انتهایپیام/