گرانی کتاب زنگ خطر برای صنعت نشر و فرهنگ مطالعه است

به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، همزمان با گرامیداشت روز کتابخوانی و کتابدار، شب گذشته برترین‌های حوزه کتاب و کتابخوانی خراسان جنوبی تجلیل شدند؛ مراسمی که در آن مسئولان فرهنگی استان ضمن تأکید بر ضرورت تحول در کارکرد کتابخانه‌های عمومی، از چالش‌های اقتصادی صنعت نشر، دشواری دسترسی بخشی از مردم به کتاب و ضرورت گسترش عدالت فرهنگی سخن گفتند.

مهدی نیازی، سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی، در این مراسم با قدردانی از فعالان عرصه نشر و ترویج دانایی اظهار داشت: افرادی که برای گسترش آگاهی، دانایی و رشد جوامع انسانی تلاش می‌کنند، شایسته تقدیر و قدردانی هستند.

وی با اشاره به تأثیر توسعه فناوری‌های نوین بر وضعیت کتابخانه‌های عمومی افزود: در سال‌های اخیر، با گسترش فناوری‌های ارتباطی و استقبال مردم از ابزارهای دیجیتال، این تصور شکل گرفته است که کتاب و کتابخانه‌ها به‌تدریج رونق خود را از دست می‌دهند و به سمت فراموشی حرکت می‌کنند.

کتابخانه دیگر فقط محل امانت کتاب نیست

سرپرست اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی خراسان جنوبی با بیان اینکه چنین برداشتی ناشی از نگاه محدود به کارکرد کتابخانه‌هاست، تصریح کرد: اگر کتابخانه را صرفاً مکانی برای امانت گرفتن و بازگرداندن کتاب بدانیم، شاید تصور کاهش اهمیت آن چندان دور از ذهن نباشد؛ اما کتابخانه از گذشته نیز تنها محل امانت کتاب نبوده و امروز کارکردهای گسترده‌تری پیدا کرده است.

نیازی با اشاره به تغییر رویکرد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در حدود یک دهه اخیر گفت: سیاست‌گذاری‌ها به سمتی حرکت کرده است که کتابخانه به محلی برای هم‌اندیشی، پژوهش، آموزش و پرورش استعدادها و اندیشه‌ها تبدیل شود.

وی نقش کتابداران را نیز در این رویکرد فراتر از امانت‌دهی کتاب دانست و افزود: کتابدار امروز می‌تواند به‌عنوان مشاور کتاب و منبع‌شناس، مراجعه‌کنندگان را در انتخاب منابع و انجام مطالعات و پژوهش‌های تخصصی راهنمایی کند.

به گفته وی، منابع مورد نیاز پژوهشگران نیز محدود به مجموعه یک کتابخانه نیست و کتابداران می‌توانند منابع ارزشمند موجود در سایر کتابخانه‌ها را به مخاطبان معرفی کنند.

نیازی همچنین با اشاره به تداوم استقبال از منابع چاپی تأکید کرد: کتاب‌های کاغذی همچنان در میان مخاطبان جایگاه قابل توجهی دارند و حتی در صورت کاهش استفاده از منابع چاپی، فعالیت کتابخانه‌ها به پایان نخواهد رسید؛ چراکه هویت این مراکز فراتر از کتاب‌های کاغذی است.

وی در همین زمینه به کتابخانه آینده در شرق تهران و محدوده پارک دانشجو اشاره کرد و گفت: این کتابخانه که نمونه‌ای از کتابخانه‌های بدون منابع کاغذی در ایران به شمار می‌رود، حدود سه سال است فعالیت می‌کند و توانسته مخاطبان قابل توجهی جذب کند.

عدالت فرهنگی نباید به مناطق برخوردار محدود بماند

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان جنوبی نیز در این مراسم، کتاب را فراتر از کاغذ و واژگان و تجلی خرد، اندیشه و حافظه تاریخی یک ملت دانست و اظهار داشت: ملت‌هایی که پیوند خود را با کتاب و کتابخوانی حفظ کرده‌اند، علاوه بر پاسداشت گذشته، توانسته‌اند آینده خود را آگاهانه‌تر و خردمندانه‌تر بسازند.

علی رمضانی با اشاره به پیشینه علمی، ادبی و فرهنگی خراسان جنوبی افزود: پیوند عمیق فرهنگ ایرانی با شعر، حکمت، فلسفه و اندیشه، مسئولیت فعالان فرهنگی استان را در پاسداشت و ترویج کتابخوانی سنگین‌تر می‌کند.

وی با بیان اینکه توسعه فضای مجازی و فناوری‌های ارتباطی نباید به تضعیف جایگاه کتاب منجر شود، تصریح کرد: باید میان ظرفیت‌های فضای مجازی و اصالت فرهنگ مکتوب، پیوندی هوشمندانه برقرار کنیم؛ چراکه جامعه‌ای که کتاب در آن جایگاه شایسته‌ای نداشته باشد، نمی‌تواند به پیشرفت پایدار دست پیدا کند.

رمضانی توسعه عدالت فرهنگی را از اولویت‌های سیاست‌گذاری در حوزه کتاب و کتابخوانی دانست و گفت: در برنامه‌ریزی برای توسعه کتابخانه‌ها باید همه شهرها، مناطق روستایی و نقاط کمتر برخوردار مورد توجه قرار گیرند تا دسترسی به کتاب و امکانات مطالعه محدود به مناطق خاص نباشد.

وی استفاده از ظرفیت کتابخانه‌های عمومی، آستان قدس رضوی، کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، دانشگاه‌ها و مدارس را برای گسترش فرهنگ مطالعه ضروری دانست.

گرانی کاغذ و چاپ؛ چالش جدی فعالان حوزه نشر

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان جنوبی با اشاره به مشکلات اقتصادی فعالان حوزه کتاب اظهار داشت: حمایت از زنجیره تولید و عرضه کتاب، از نویسندگان و مؤلفان گرفته تا پژوهشگران، کتابداران و کتاب‌فروشان، باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

رمضانی افزایش هزینه‌های کاغذ و چاپ و دشواری‌های اقتصادی در تهیه و عرضه کتاب را از مشکلات مهم فعالان این حوزه برشمرد و افزود: از نویسنده‌ای که برای انتشار اثر خود با مشکل مواجه است تا کتابداری که با وجود محدودیت‌ها به فعالیت ادامه می‌دهد و کتاب‌فروشی که تلاش می‌کند کتاب را به دست مخاطب برساند، همگی نیازمند حمایت هستند.

وی با اشاره به دشوارتر شدن خرید کتاب برای بخشی از مخاطبان به دلیل شرایط اقتصادی تأکید کرد: دستگاه‌های متولی فرهنگ و کتاب باید با هم‌افزایی و همکاری، برای حمایت از همه حلقه‌های زنجیره تولید، عرضه و مصرف کتاب برنامه‌ریزی کنند.

اجرای 600 برنامه کتابخوانی در خراسان جنوبی

رمضانی با تأکید بر اینکه ترویج فرهنگ مطالعه باید از خانواده آغاز شود، گفت: مدارس، دانشگاه‌ها و سایر نهادهای اجتماعی نیز در این زمینه مسئولیت دارند و باید با برنامه‌های مستمر، زمینه انس بیشتر نسل جوان با کتاب را فراهم کنند.

وی تقویت فرهنگ بومی و استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی استان را از دیگر راهکارهای مؤثر در ترویج کتابخوانی دانست و افزود: اگر جوانان باور کنند که آینده و پیشرفت آنان با کتاب و کتابخوانی پیوند خورده است، با انگیزه بیشتری به سمت مطالعه خواهند رفت.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان جنوبی در ادامه از اجرای حدود 600 برنامه به مناسبت هفته کتاب در سطح استان خبر داد و اظهار داشت: امسال ستاد بزرگداشت هفته کتاب تشکیل شد و برنامه‌های متنوعی با همکاری دستگاه‌های فرهنگی و فعالان حوزه کتاب در حال اجراست.

رمضانی با قدردانی از همراهی مجموعه‌های مختلف فرهنگی گفت: اتفاق ارزشمند امسال، هم‌افزایی دستگاه‌ها و کنار گذاشتن منیت‌ها و حرکت از «من» به «ما» برای اجرای برنامه‌های متنوع فرهنگی بوده است.

پایان پیام/257