«مهمان مامان» و «سلطان» به داد آخر هفته تلویزیون می‌رسند؟

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، جدول پخش فیلم‌های آخر هفته تلویزیون در روزهای پنج‌شنبه و جمعه 28 و 29 آبان، ترکیبی از سینمای ایران، آثار خارجی، فیلم‌های حادثه‌ای و پلیسی، درام‌های اجتماعی و انیمیشن‌های خانوادگی را پیش روی مخاطبان قرار داده است؛ ترکیبی که در میان آن هم می‌توان سراغ چند انتخاب قابل اعتنا و خاطره‌انگیز رفت و هم درباره تناسب برخی فیلم‌ها با مخاطب و ترکیب کلی جدول پخش پرسش‌هایی مطرح کرد.

نگاهی به این جدول نشان می‌دهد تلویزیون در این هفته تلاش کرده است با تقسیم فیلم‌ها میان شبکه‌های مختلف، گروه‌های متنوعی از مخاطبان را پوشش دهد؛ از علاقه‌مندان سینمای کلاسیک و آثار اجتماعی گرفته تا دوستداران فیلم‌های اکشن، ماجراجویانه و انیمیشن. با این حال، ارزش یک جدول پخش فقط به تعداد فیلم‌ها یا تنوع ملیت و ژانر آنها نیست؛ بلکه تناسب انتخاب‌ها با هویت هر شبکه، زمان پخش و نیاز مخاطب نیز اهمیت دارد.

«مهمان مامان» و «سلطان»؛ بازگشت به انتخاب‌های آشنا و ماندگار

یکی از انتخاب‌های قابل توجه این هفته، پخش فیلم سینمایی «مهمان مامان» ساخته زنده‌یاد داریوش مهرجویی است که جمعه ساعت 20:30 از شبکه چهار روی آنتن می‌رود. این فیلم با بازی گلاب آدینه، حسن پورشیرازی، پارسا پیروزفر، امین حیایی و فریده سپاه منصور، از جمله آثاری است که با تکیه بر روابط همسایگی، مناسبات خانوادگی و فرهنگ مهمان‌نوازی ایرانی، روایتی اجتماعی و در عین حال شیرین از زندگی طبقه متوسط ارائه می‌کند.

انتخاب «مهمان مامان» برای شب جمعه از این جهت قابل توجه است که تلویزیون به جای اتکا به آثار صرفاً حادثه‌ای و سرگرم‌کننده، فرصتی برای تماشای فیلمی فراهم کرده که هنوز هم می‌تواند با روابط انسانی و فضای صمیمی خود با مخاطب ارتباط برقرار کند.

در شبکه نمایش نیز فیلم «سلطان» ساخته مسعود کیمیایی، پنج‌شنبه ساعت 21 پخش می‌شود. این فیلم با بازی فریبرز عرب‌نیا، هدیه تهرانی، رضا کیانیان و جمعی دیگر از بازیگران، از انتخاب‌های شاخص سینمای ایران در جدول این هفته است. «سلطان» با فضای شهری، شخصیت‌های معترض و مناسبات اجتماعی خاص سینمای کیمیایی، می‌تواند برای علاقه‌مندان به سینمای مؤلف و آثار دهه‌های گذشته جذاب باشد.

قرار گرفتن این دو فیلم در جدول پخش، یک امتیاز مهم دارد: تلویزیون همچنان می‌تواند از ظرفیت گنجینه سینمای ایران برای جذب مخاطب استفاده کند؛ ظرفیتی که نباید در میان انبوه فیلم‌های خارجی و آثار حادثه‌ای به حاشیه برود.

از «تیل» تا «حکومت نظامی»؛ انتخاب‌هایی فراتر از سرگرمی

در میان فیلم‌های خارجی این هفته، چند اثر با موضوعات اجتماعی و تاریخی نیز دیده می‌شود که ظرفیت بیشتری برای تأمل و گفت‌وگو دارند.

فیلم سینمایی «تیل» به کارگردانی چینونیه چوکو، جمعه ساعت 19 از شبکه نمایش پخش می‌شود. این فیلم با روایت زندگی امت تیل و تلاش مادرش برای پیگیری عدالت پس از قتل فرزندش، به یکی از فصل‌های تلخ تاریخ نژادپرستی در آمریکا می‌پردازد. اهمیت این انتخاب در آن است که مخاطب را با روایتی درباره تبعیض نژادی، عدالت‌خواهی و نقش یک مادر در تبدیل سوگ شخصی به مطالبه‌ای اجتماعی مواجه می‌کند.

همچنین فیلم «حکومت نظامی» ساخته کوستا گاوراس، جمعه ساعت 10 از شبکه افق پخش خواهد شد. این اثر با موضوع گروگان‌گیری یک مقام برزیلی و یک کارشناس آمریکایی در اروگوئه و طرح اتهاماتی درباره آموزش نیروهای سرکوبگر، از جمله آثار سیاسی و اجتماعی متفاوت جدول این هفته است.

این دو انتخاب از آن جهت اهمیت دارند که فیلم تلویزیونی را صرفاً به ابزاری برای پر کردن اوقات فراغت تقلیل نمی‌دهند و امکان مواجهه مخاطب با موضوعاتی همچون قدرت، عدالت، خشونت سیاسی و حقوق انسانی را فراهم می‌کنند.

شبکه افق همچنین جمعه ساعت 17 فیلم «به وقت شام» ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا را پخش می‌کند؛ اثری با محوریت عملیات نجات مردم گرفتار در مناطق تحت سلطه داعش که با بازی بابک حمیدیان و هادی حجازی‌فر ساخته شده است. در کنار آن، فیلم «حماسه قهرمانان» ساخته جمشید حیدری نیز جمعه ساعت 21 از شبکه نمایش روی آنتن می‌رود که به موضوع یک عملیات نفوذی در خاک عراق می‌پردازد.

سهم فیلم‌های حادثه‌ای و پلیسی؛ تنوع یا تکرار یک الگو؟

در کنار آثار اجتماعی و تاریخی، بخش قابل توجهی از جدول شبکه‌های سه و نمایش به فیلم‌های اکشن، جنایی و پلیسی اختصاص دارد.

شبکه سه پنج‌شنبه ساعت 15 فیلم «او را برایم بیاور» و جمعه ساعت 14 فیلم «یگان ویژه» را پخش می‌کند. همچنین فیلم «سارقان اتومبیل‌سوار» جمعه ساعت 00:30 بامداد از همین شبکه روی آنتن می‌رود. این آثار با محوریت سرقت، تعقیب‌وگریز، درگیری با گروه‌های خلافکار و عملیات پلیسی، مخاطب علاقه‌مند به سینمای حادثه‌ای را هدف قرار می‌دهند.

در شبکه نمایش نیز فیلم‌هایی همچون «بکت» پنج‌شنبه ساعت 17، «عملیات بی‌نقص» ساعت 19 و «در بروژ» جمعه ساعت 17 در همین طیف موضوعی قرار می‌گیرند.

نقطه قوت این بخش، تنوع جغرافیایی و روایی آثار است؛ از سینمای کره و چین تا فیلم‌های اروپایی و آمریکایی. با این حال، وقتی چند شبکه در یک بازه زمانی نزدیک به هم سراغ داستان‌های تعقیب، سرقت، گروگان‌گیری و مقابله با خلافکاران می‌روند، این پرسش مطرح می‌شود که آیا تلویزیون به اندازه کافی در انتخاب ژانرها تنوع ایجاد کرده است؟

البته وجود فیلم‌های اکشن در جدول پخش به‌خودی‌خود نقطه ضعف نیست؛ مسئله این است که این ژانر نباید به انتخاب غالب و تکراری شبکه‌ها تبدیل شود. سینمای کمدی، خانوادگی، زندگی‌نامه‌ای و درام‌های انسانی نیز ظرفیت بالایی برای جذب مخاطب دارند و بهتر است سهم متوازن‌تری در جدول آخر هفته داشته باشند.

شبکه تهران؛ از رؤیای سینما تا سفر یک سامورایی در زمان

شبکه تهران پنج‌شنبه ساعت 13:30 فیلم «آخرین نمایش فیلم» ساخته پان نالین را پخش می‌کند؛ اثری درباره پسری علاقه‌مند به سینما که برای تماشای فیلم با آپاراتچی یک سینما توافق می‌کند. این فیلم از جمله انتخاب‌هایی است که موضوع عشق به سینما و تغییرات فناوری در شیوه نمایش فیلم را به تصویر می‌کشد.

جمعه ساعت 9 نیز فیلم «والدی قهرمان» درباره نوجوانی لوس و وابسته به بازی‌های رایانه‌ای پخش می‌شود که با بیماری مادرش و حضور خاله‌ای سخت‌گیر، ناچار به پذیرش مسئولیت‌های تازه‌ای در زندگی می‌شود.

اما انتخاب متفاوت‌تر شبکه تهران، فیلم «سامورایی در زمان» است که جمعه ساعت 13:30 روی آنتن می‌رود. داستان این فیلم درباره سامورایی‌ای است که بر اثر حادثه‌ای از گذشته به زمان معاصر منتقل می‌شود و سر از پشت صحنه تولید فیلم‌های تاریخی درمی‌آورد. این ایده ظرفیت خلق موقعیت‌های طنزآمیز و متفاوتی دارد و می‌تواند برای مخاطبانی که به قصه‌های خیال‌پردازانه علاقه دارند، جذاب باشد.

«قله برودپیک» و «اورست»؛ رقابت انسان با طبیعت

در میان آثار این هفته، فیلم‌های کوهنوردی و ماجراجویانه نیز جایگاه قابل توجهی دارند. فیلم «قله برودپیک» جمعه ساعت 9 از شبکه سه و فیلم «اورست» جمعه ساعت 13 از شبکه فراتر پخش می‌شوند.

هر دو اثر به دشواری‌های صعود به ارتفاعات بلند و مواجهه انسان با شرایط سخت طبیعت می‌پردازند؛ با این تفاوت که «قله برودپیک» علاوه بر روایت یک صعود دشوار، موضوع حقیقت‌گویی و مسئولیت‌پذیری در برابر یک ادعای بزرگ را نیز مطرح می‌کند. «اورست» هم با تمرکز بر حادثه‌ای در جریان صعود گروهی از کوهنوردان، مخاطب را با خطرات پیش‌بینی‌ناپذیر طبیعت روبه‌رو می‌کند.

قرار گرفتن این دو فیلم در جدول پخش، به‌ویژه برای مخاطبان علاقه‌مند به روایت‌های واقعی و ماجراجویانه، انتخاب مناسبی به شمار می‌رود؛ هرچند نزدیکی موضوعی آنها نشان می‌دهد شبکه‌ها می‌توانستند در کنار این آثار، سراغ گونه‌های متفاوت‌تری از سینمای ماجراجویانه نیز بروند.

سهم کودکان و نوجوانان؛ از انیمیشن تا مسئولیت‌پذیری

شبکه کودک پنج‌شنبه انیمیشن «وروجک‌های بامزه: ماجراجویی در شهر» را ساعت 14 و جمعه انیمیشن «چارلی قهرمان» را در همین ساعت پخش می‌کند. اولی داستان خانواده‌ای از پرندگان را روایت می‌کند که پس از تخریب جنگل محل زندگی‌شان راهی شهر می‌شوند و دومی درباره دو برادری است که باید اختلاف‌هایشان را کنار بگذارند و برای نجات شهر با یکدیگر همکاری کنند.

شبکه امید نیز پنج‌شنبه ساعت 19 فیلم «نماینده کلاس» و جمعه ساعت 18 فیلم «حمله به اچ 3» ساخته شهریار بحرانی را روی آنتن می‌برد.

«نماینده کلاس» با روایت رقابت سه دانش‌آموز برای انتخاب مسئول کلاس، فرصتی برای آشنایی مخاطب نوجوان با مفهوم انتخابات، رقابت و مسئولیت‌پذیری فراهم می‌کند. «حمله به اچ 3» نیز از آثار شناخته‌شده سینمای دفاع مقدس است که عملیات پیچیده نیروی هوایی ایران در جریان جنگ تحمیلی را به تصویر می‌کشد.

در این بخش، تنوع موضوعی و توجه به گروه‌های سنی مختلف از نقاط قوت جدول پخش است؛ به‌ویژه آنکه شبکه امید در کنار یک فیلم متناسب با فضای مدرسه و نوجوانان، اثری درباره تاریخ دفاع مقدس را نیز در نظر گرفته است.

چند انتخاب متفاوت در میان فیلم‌های آخر هفته

در شبکه چهار، علاوه بر «مهمان مامان»، فیلم «در محل کار» ساخته والری دونزلی پنج‌شنبه ساعت 20:30 پخش می‌شود؛ اثری درباره مردی که پس از ناکامی در انتشار کتابش، تصمیم می‌گیرد زندگی متفاوتی را تجربه کند و به سراغ کارهای موقت و روزمره می‌رود. این فیلم با موضوع هویت شغلی، شکست و بازنگری در مسیر زندگی، انتخابی متفاوت در میان آثار این هفته است.

شبکه نمایش نیز فیلم «فراموشی» را پنج‌شنبه ساعت 23 پخش می‌کند که به زندگی زنی مبتلا به آلزایمر و تلاش پدرش برای همراهی او و دخترش می‌پردازد. همچنین فیلم «سه ماهی» ساخته حمیدرضا قربانی جمعه ساعت 10 با زیرنویس ویژه ناشنوایان از شبکه سلامت پخش خواهد شد.

در شبکه فراتر نیز انیمیشن «عصر یخبندان: دوره برخورد» پنج‌شنبه ساعت 13 و فیلم «اورست» جمعه در همین ساعت برای مخاطبان علاقه‌مند به کیفیت تصویر 4K در نظر گرفته شده‌اند.

جدول پخش متنوع است، اما جای خالی انتخاب‌های تازه‌تر احساس می‌شود

در مجموع، جدول فیلم‌های آخر هفته تلویزیون از نظر تنوع شبکه‌ای و پوشش گروه‌های مختلف مخاطبان، ترکیب قابل توجهی دارد. حضور آثاری مانند «مهمان مامان»، «سلطان»، «تیل»، «حکومت نظامی»، «قله برودپیک» و «به وقت شام» نشان می‌دهد که در کنار فیلم‌های سرگرم‌کننده، ظرفیت‌هایی برای تماشای آثار اجتماعی، تاریخی و تأمل‌برانگیز نیز در نظر گرفته شده است.

با این حال، یکی از نکاتی که در ارزیابی این جدول باید مورد توجه قرار گیرد، ضرورت ایجاد تعادل میان آثار حادثه‌ای و دیگر گونه‌های سینمایی است. تعدد فیلم‌های پلیسی و جنایی در چند شبکه، در کنار کم‌رنگ بودن برخی ژانرها، نشان می‌دهد که صرفاً کنار هم قرار دادن فیلم‌های متعدد نمی‌تواند به معنای تنوع واقعی باشد.

از سوی دیگر، تلویزیون برای حفظ مخاطبان خود به انتخاب‌های شاخص‌تر و کمتر تکرارشده نیز نیاز دارد؛ آثاری که علاوه بر سرگرم کردن، امکان گفت‌وگو درباره مسائل انسانی، اجتماعی و فرهنگی را فراهم کنند.

نکته مهم‌تر آنکه جدول پخش آخر هفته می‌تواند به فرصتی برای معرفی دوباره آثار ارزشمند سینمای ایران و جهان تبدیل شود؛ آثاری که شاید در اکران اولیه یا نمایش‌های قبلی، آن‌طور که باید دیده نشده‌اند. در این میان، پخش فیلم‌هایی مانند «مهمان مامان» و «سلطان» یادآور این ظرفیت است که تلویزیون برای جذب مخاطب، همیشه به دنبال آثار پرهیاهو و تازه نیست و گاهی یک انتخاب درست از گنجینه سینما می‌تواند به همان اندازه اثرگذار باشد.

انتهای پیام/