پیشمرگان مسلمان کرد؛ روایت ایستادگی مردمی در برابر ناامنی+فیلم

به گزارش خبرگزاری تسنیم از سنندج، امنیت پایدار در کردستان، تنها محصول استقرار نیروهای نظامی و انتظامی در مرزها و شهرها نیست؛ این امنیت ریشه در روزهایی دارد که در نخستین سال‌های پیروزی انقلاب اسلامی، گروه‌های مسلح ضدانقلاب با بهره‌گیری از خلأهای امنیتی، تلاش می‌کردند حاکمیت ملی را در بخش‌هایی از غرب کشور با چالش مواجه کنند؛ روزهایی که مردم این سرزمین، در کنار نیروهای مدافع انقلاب، برای حفظ خانه، شهر، هویت و تمامیت ارضی ایران ایستادند.

کردستان در سال‌های آغازین انقلاب، یکی از حساس‌ترین عرصه‌های رویارویی با تحرکات مسلحانه گروهک‌های ضدانقلاب بود. در شرایطی که ساختارهای اجرایی و امنیتی کشور هنوز در حال شکل‌گیری بود، برخی گروه‌های مسلح با اشغال مراکز حساس، ایجاد ناامنی، تهدید مردم، درگیری‌های مسلحانه و تلاش برای جدا کردن بخش‌هایی از کشور، فضای دشواری را بر زندگی مردم تحمیل کردند.

در آن مقطع، مردم کردستان تنها نظاره‌گر حوادث نبودند. بسیاری از مردم، به‌ویژه نیروهای مسلمان و انقلابی کرد، با شناختی که از جغرافیا، فرهنگ، مناسبات اجتماعی و ظرفیت‌های محلی داشتند، در برابر تحرکات مسلحانه ایستادند و با حضور در کنار نیروهای مدافع انقلاب، سهمی تعیین‌کننده در مقابله با ناامنی ایفا کردند. شکل‌گیری و فعالیت پیشمرگان مسلمان کرد را باید در همین بستر تاریخی و در چارچوب مشارکت مردم بومی در دفاع از امنیت و تمامیت ارضی کشور بررسی کرد.

آنچه این تجربه را از یک رویداد صرفاً نظامی فراتر می‌برد، پیوند میان دفاع از سرزمین و اعتماد مردم است؛ پیوندی که نشان داد امنیت در مناطق مرزی، زمانی ماندگار می‌شود که مردم خود را نه تماشاگر، بلکه صاحبان و حافظان امنیت بدانند. پیشمرگان مسلمان کرد، نمادی از همین ظرفیت مردمی بودند؛ ظرفیتی که در روزهای دشوار، در کنار مقابله با تهدیدات مسلحانه، به حفظ پیوندهای اجتماعی و تقویت وحدت در منطقه نیز کمک کرد.

اکنون، با گذشت دهه‌ها از آن حوادث، بازخوانی این تجربه تاریخی صرفاً برای یادآوری گذشته نیست؛ بلکه می‌تواند در شناخت تهدیدات جدید، از جنگ شناختی و عملیات روانی تا فشارهای اقتصادی و تلاش برای تضعیف انسجام اجتماعی، مورد توجه قرار گیرد. به همین مناسبت، همایش «نقش پیشمرگان مسلمان کرد در امنیت پایدار شمال‌غرب» با حضور سرلشکر مصطفی ایزدی، جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نماینده ولی‌فقیه در استان، فرماندهان سپاه، انتظامی، ارتش و مرزبانی، مسئولان استانی و شهرستانی و خانواده‌های معظم شهدا در اردوگاه قار سنندج برگزار شد.

این همایش فرصتی برای بازخوانی نقش تاریخی پیشمرگان مسلمان کرد، تبیین تجربه مشارکت مردمی در تأمین امنیت و بررسی ظرفیت‌های این الگو برای مواجهه با تهدیدات پیچیده امروز بود.

بازخوانی تجربه تاریخی پیشمرگان مسلمان کرد؛ از دفاع نظامی تا سرمایه اجتماعی

در بخش پژوهشی این همایش، با ارائه مقاله‌ای با عنوان «بازخوانی راهبردی نقش پیشمرگان مسلمان کرد در امنیت پایدار شمال‌غرب»، ابعاد تاریخی، امنیتی و اجتماعی شکل‌گیری این سازمان و ظرفیت‌های آن برای شرایط امروز مورد بررسی قرار گرفت.

در این ارائه با اشاره به پیام راهبردی امام خمینی(ره) در 21 تیرماه سال 1359 خطاب به جمعی از مسلمانان کرد، بر ضرورت بازخوانی اندیشه و بیانات امامین انقلاب درباره جایگاه مردم مسلمان کرد و نقش آنان در دفاع از انقلاب و امنیت منطقه تأکید شد؛ موضوعی که به گفته ارائه‌ دهنده، همچنان می‌تواند در مطالعات راهبردی و شناخت مأموریت‌های امنیتی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.

در تبیین ضرورت این پژوهش عنوان شد که تجربه سازمان‌دهی نیروهای مردمی در مقابله با تهدیدات، صرفاً یک تجربه تاریخی نیست، بلکه می‌تواند الگویی برای مواجهه با شرایط پیچیده امنیتی امروز باشد؛ به‌ویژه در شرایطی که تهدیدات از شکل نظامی صرف خارج شده و ابعاد شناختی، روانی، اقتصادی و اجتماعی پیدا کرده‌اند.

در ادامه، خلأ قدرت و ضعف ساختارهای امنیتی در سال‌های نخست پیروزی انقلاب اسلامی و حضور گروه‌های مسلح ضدانقلاب به‌عنوان زمینه‌های شکل‌گیری هسته‌های اولیه پیشمرگان مسلمان کرد تشریح شد.

بر اساس این تحلیل، سازمان پیشمرگان مسلمان کرد از ابتدا تنها یک ساختار نظامی و امنیتی نبود، بلکه در کنار مأموریت‌های دفاعی، ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی نیز داشت؛ از جمله تقویت اعتماد عمومی، روشنگری در برابر جریان‌های انحرافی، مقابله با جنگ روانی، حفظ وحدت اقوام و مذاهب و تحکیم ارتباط میان نیروهای مدافع امنیت و جامعه محلی.

ارائه‌دهنده با تأکید بر اینکه ماهیت تهدیدات امروز با سال‌های نخست انقلاب تفاوت‌هایی اساسی پیدا کرده است، اظهار کرد: اکنون جامعه با جنگی ترکیبی مواجه است و تهدیدات صرفاً در میدان نظامی تعریف نمی‌شوند، بلکه جنگ شناختی و ادراکی، تضعیف اعتماد عمومی و ایجاد شکاف‌های اجتماعی نیز در زمره ابزارهای فشار قرار گرفته‌اند.

وی در ادامه، سه مؤلفه دفاع، اعتماد اجتماعی و فناوری محلی را از محورهای اهمیت راهبردی این موضوع برشمرد و بر ضرورت پیوند توان دفاعی با ظرفیت‌های اجتماعی تأکید کرد.

پیشمرگان مسلمان کرد؛ حلقه اتصال امنیت و اعتماد عمومی

در بخش دیگری از این ارائه، مفهوم سرمایه اجتماعی و لنگر اجتماعی به‌عنوان دو چارچوب مهم برای تحلیل نقش پیشمرگان مسلمان کرد مطرح شد.

بر این اساس، شناخت بومی، ارتباط نزدیک با مردم، مشارکت اجتماعی، هویت مشترک و پیوند میان اقوام و مذاهب از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌تواند به تقویت امنیت پایدار در مناطق مرزی کمک کند.

در این تحلیل تأکید شد که سازمان پیشمرگان مسلمان کرد به دلیل برخورداری از شناخت محیط محلی و ارتباط با جامعه منطقه، ظرفیت‌هایی فراتر از مأموریت‌های نظامی داشته و می‌تواند در شرایط کنونی نیز در تقویت تاب‌آوری اجتماعی، افزایش اعتماد عمومی و مقابله با جنگ شناختی نقش‌آفرین باشد.

همچنین فشارهای اقتصادی، تحرکات شناختی در مناطق مرزی و تلاش برای تضعیف انسجام ملی از جمله موضوعاتی عنوان شد که ضرورت بازتعریف و بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی و بومی را دوچندان می‌کند.

در جمع‌بندی این پژوهش، پیامدهای بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها در چهار محور اعتماد عمومی، همبستگی اجتماعی، تاب‌آوری محلی و انسجام ملی مورد تأکید قرار گرفت.

بر این اساس بازتعریف نقش پیشمرگان مسلمان کرد به معنای بازگشت صرف به مأموریت‌های رزمی گذشته نیست، بلکه باید ظرفیت‌های این مجموعه در جایگاه یک پشتوانه اجتماعی، عامل پیونددهنده مردم و حافظ انسجام اجتماعی نیز مورد توجه قرار گیرد. بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود، توجه به تجربه تاریخی و بازخوانی اندیشه‌های امامین انقلاب از الزامات احیای کارکردهای اجتماعی و راهبردی این مجموعه است.

پس از ارائه مباحث پژوهشی و تبیین ابعاد تاریخی و راهبردی نقش پیشمرگان مسلمان کرد، ادامه برنامه‌های همایش به سخنرانی سرلشکر مصطفی ایزدی، جانشین فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اختصاص یافت.

این بخش از همایش با حضور خانواده‌های معظم شهدا، پیشکسوتان عرصه دفاع و امنیت و فرماندهان نیروهای مسلح برگزار و در پایان از آنان تجلیل شد. 

انتهای پیام/