همداستانی کتاب و تکنولوژی
- اخبار فرهنگی
- اخبار اندیشه
- 28 آبان 1405 - 16:03
به گزارش خبرگزاری تسنیم، یکی از دلایل قابل دفاع از کتابخوانی وفرهنگ مطالعه که همچنان میبایست پایش ایستاد، کوشش در مسیر فهم و زدودن ابهامهاست. کتاب، همواره بیدارکننده و آگاهیبخش بوده که در سرزمین فرهنگمدار ما به مثابه رسانهای پویا و اثرگذار عمل کرده وحتی امروز با وجودرقبای قدرتمند با جذابیت ظاهری چشمگیر،کتاب همچنان راهنمایی مطمئن وآگاهکننده است و هیچ دانشور عاقل و نظریهپرداز محاط و محیطی در دنیا نمیتواند بر امر مطالعه، صحه نگذارد یا نسبت به آن ابراز بینیازی کند.
مدرنیزاسیون از آغاز پیدایش،همواره از توسعه حرف زده، تئوریهای توسعه یکی پس از دیگری آمدهاند و اتفاقا کتاب، در این مسیر هم تاثیرگذاری و اعتلابخشی داشته است. در جوامع صنعتی و سرزمینهای در حال توسعه، مستقیما درمناسبات اجتماعی و حتی اقتصادی مردم ورود کرده و ایده داده، چنان که امروز درهیچ صحنه وحوزهای، کتاب غایب نیست،حتی درخلوت انسان در محاصره مدرنیته که تنها، دلتنگ و بعضا منزوی میشود...!
این که تکنولوژی ومتعلقات آن راچماق کرده وبرسرکتاب بکوبیم ومنتقد باشیم که چرامردم اوقات خود را صرف مقولههاو موضوعاتی غیر از مطالعه میکنند، البته قابل بحث است اما واقعا همه ماجرا نیست، زیرا بخشهایی از همین دنیای جدید را در کمند زلف کتاب میتوانیم ببینیم! مثلا کجا؟ در داستان «کتابهای صوتی» این همداستانی جالب، مصداق پیدا میکند و حروف و کلمات آرام و خوابیده در اوراق مکتوب، زنده میشوند، اوج میگیرند و بر بال امواج الکترومغناطیسی رسانههای شنیداری - مشخصا رادیو - در پهنه ذهن مخاطب نقش میبندند، نمونه دیگرش کتابخوانی در دنیای دیجیتال یا همان کتابهای الکترونیکی، ابداع روشهای نوین مطالعه، همراه با فرمولهایی برای«تندخوانی همراه بادرک مطلب» که نشان میدهد انسان امروز از ساحت کتاب و معارف آن غافل نیست.
امروز مخاطب، به آسانی به اطلاعات کتاب مورد علاقهاش دروب دسترسی پیدا میکند ودرکنار بهرهگیری ازکتاب فیزیکی، جزئیات بیشتر در تلفن همراه، لپتاپ و تلویزیونهای هوشمند به او ارائه میشود. این خدمات که محصول فناوریهای دنیای جدید است، از محدوده دسترسی به کتابهای کمک آموزشی، آشپزی و سبک زندگی در کشورهای مختلف، سفر و ... فراتر رفته، مثلا با قرار دادن انگشت روی اسم یکی از شخصیتها، تمام حوادث و حواشی مربوط به شخص اول داستان در صفحه تلفن همراه مخاطب به نمایش درمیآید، به راستی آیا این اتفاق، کتاب را تخریب میکند یا تقویت؟ اینجاست که میتوانیم بگوییم تکنولوژی درتقابل با کتاب نیست.
ما باید این هنر بزرگ را داشته باشیم که مدیا و مدرنیته را در تعارض با کتاب نبینیم، به تعبیری دیگر پدیدههای نو را در خدمت محتوای عالی و تفکرات سازنده به کار بگیریم و راههای رسیدن به این نیاز عمیق و کتمانناپذیر را کشف کنیم، قدم اول شاید تغییر جهت دادن جدی به تحلیلهایی باشد که هیچ دستاوردی جز تضعیف فرهنگ مطالعه ودلسردی نسبت به کتاب ندارد! یادمان باشد که تاکید آموزههای دینی و فرهنگ دیرپای ایران بر آگاهیبخشی به انسانها با مطالعه است و تردید نداشته باشیم که نخبگان، دانشوران و فرهیختگانمان که هریک به سهم خودمنشأ رشد و تعالی درجوامع مختلف بوده وهستند،همگی ازدامن پرمهرکتاب و کلام برخاستهاند.
یادداشت از: حمید هنرجو
انتهای پیام/