تعظیم فاطمیه؛ میراث ماندگار آیت الله وحید

خبرگزاری تسنیم ـ قدرت الله غلمانی*؛ رحلت عالمان بزرگ، تنها پایان یک دوره از حیات فردی آنان نیست؛ گاه فرصتی است برای بازخوانی میراثی که در طول سالیان، با اندیشه، مجاهدت و اهتمام دینی آنان در حافظه تاریخی یک ملت ریشه دوانده است. در میان مراجع بزرگ شیعه، حضرت آیت الله العظمی وحید خراسانی رضوان الله تعالی علیه، افزون بر جایگاه رفیع علمی و فقاهتی، با اهتمام ویژه به احیای شعائر اهل بیت علیهم السلام، به ویژه عزاداری حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها، نقشی قابل تأمل در تقویت فرهنگ فاطمی و برجسته سازی جایگاه آن بانوی بزرگ در جامعه شیعه ایفا کردند.

یکی از جلوه های برجسته سیره دینی آیت الله العظمی وحید خراسانی رحمت الله علیه، توجه ویژه ایشان به ایام فاطمیه و ضرورت زنده نگه داشتن یاد و نام حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها بود. این اهتمام را نباید صرفاً در برگزاری مراسم عزاداری یا گسترش مجالس سوگواری خلاصه کرد؛ بلکه باید آن را تلاشی برای حفظ یک حقیقت بنیادین در هویت اعتقادی تشیع دانست.

فاطمیه، در نگاه عمیق تاریخی و اعتقادی، تنها یادآور یک مصیبت نیست؛ بلکه فرصتی برای بازخوانی حقیقت امامت، جایگاه ولایت، منزلت اهل بیت علیهم السلام و مسئولیت تاریخی امت اسلامی در قبال میراث پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله است. از این منظر، احیای فاطمیه، احیای یک منظومه معرفتی و اعتقادی است که نسل های متوالی شیعه را به سرچشمه های اصیل مکتب اهل بیت پیوند می دهد.

مرجعیت شیعه در طول تاریخ، تنها نهادی برای پاسخ گویی به مسائل فقهی و شرعی نبوده است. مرجعیت، در کنار مسئولیت علمی و اجتهادی، همواره در صیانت از هویت دینی، پاسداری از شعائر و انتقال معارف اهل بیت علیهم السلام به نسل های آینده نیز مسئولیت داشته است.

اهتمام آیت الله العظمی وحید خراسانی(ره) به تعظیم فاطمیه، جلوه ای از همین مسئولیت تاریخی بود. ایشان با جایگاه علمی و معنوی خود، توجه جامعه حوزوی و عموم مؤمنان را به اهمیت این مناسبت جلب کردند و نشان دادند که یک عالم دینی می تواند با تکیه بر جایگاه مرجعیت، در احیای یک شعیره و تقویت یک جریان فرهنگی و اعتقادی نقش آفرین باشد. در حقیقت، یکی از پیام های این سیره آن است که فقاهت و عاطفه دینی، معرفت و محبت اهل بیت، و درس و بحث حوزه با شعائر و مناسک مذهبی، دو عرصه جدا از یکدیگر نیستند؛ بلکه در منظومه حیات دینی، مکمل و پشتیبان یکدیگرند.

اکنون با رحلت این مرجع بزرگ، پرسش مهمی پیش روی حوزه‌های علمیه قرار دارد: چگونه می‌توان این میراث را از یک اهتمام فردی به یک جریان پایدار علمی، فرهنگی و اجتماعی تبدیل کرد؟

پاسخ به این پرسش، نیازمند برنامه ای فراتر از برگزاری مراسم سالانه است. حوزه های علمیه باید فاطمیه را به فرصتی برای تعمیق معرفت دینی تبدیل کنند؛ از طریق پژوهش های تاریخی و کلامی درباره سیره حضرت زهرا سلام الله علیها، تولید آثار علمی و تبلیغی متناسب با نیاز نسل جدید، تربیت مبلغان آشنا با معارف فاطمی و حضور فعال در عرصه های فرهنگی و اجتماعی.

همچنین ضروری است که شخصیت علمی و معنوی حضرت زهرا سلام الله علیها، به عنوان الگوی معرفت، بندگی، مسئولیت اجتماعی، دفاع از حق و پاسداری از حقیقت، در برنامه های آموزشی و تربیتی حوزه و جامعه برجسته شود.

آیت الله العظمی وحید خراسانی رضوان الله تعالی علیه از میان ما رفتند، اما آنچه از عالمان بزرگ باقی می ماند، تنها آثار مکتوب، شاگردان و خاطرات نیست؛ بلکه شعائر و سنت های دینی ای است که با همت آنان در جامعه ریشه می دواند و به سرمایه ای برای نسل های بعد تبدیل می شود. تعظیم فاطمیه، یکی از جلوه های برجسته این میراث است؛ میراثی که پاسداشت آن، صرفاً ادای احترام به یک مرجع فقید نیست، بلکه تجدید عهد با مکتب اهل بیت علیهم السلام و استمرار راهی است که عالمان شیعه برای صیانت از هویت دینی جامعه پیموده اند.

شاید بتوان پیام ماندگار این سیره را در یک جمله خلاصه کرد: مرجعیت زنده است، آنگاه که معارف اهل بیت علیهم السلام در متن زندگی مردم زنده بماند.

*پژوهشگر اندیشه سیاسی

انتهای پیام/