مرجعی که بر پاسداشت باشکوه فاطمیه تأکید داشت

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، مرحوم آیت‌الله العظمی حاج شیخ حسین وحید خراسانی، از مراجع تقلید شیعه و استادان برجسته فقه و اصول حوزه علمیه قم، اول فروردین 1300 شمسی در شهر نیشابور متولد شد.

ایشان تحصیلات علوم دینی را در مشهد آغاز کرد و پس از فراگیری مقدمات و سطوح حوزوی، از محضر استادانی همچون آیت‌الله میرزا مهدی اصفهانی و میرزا مهدی آشتیانی بهره برد. آیت الله وحید در جوانی به نجف اشرف رفت و سال‌ها در درس آیات عظام سید ابوالقاسم خویی، سید محسن حکیم و میرزا عبدالهادی شیرازی شرکت کرد.

این‌مرجع شیعه پس از بازگشت به ایران در سال 1349، مدتی در مشهد به تدریس پرداخت و سپس در قم مستقر شد. پس از درگذشت آیت‌الله محمدعلی اراکی در سال 1373، نام آیت الله وحید در شمار مراجع تقلید مورد تأیید جامعه مدرسین حوزه علمیه قم قرار گرفت.

ویژگی علمی ایشان، تسلط بر فقه استدلالی و اصول فقه و دقت در بررسی روایات و مبانی استنباط احکام بود. از جمله آثار تخصصی آن مرجع عالی‌قدر می‌توان به شرح بر شرایع‌الاسلام، حاشیه بر کفایة‌الاصول، حاشیه بر مکاسب محرّمه و حاشیه بر عروة‌الوثقی اشاره کرد، کنار این آثار حوزوی، کتاب‌هایی در زمینه عقاید، معارف اهل‌بیت علیهم السّلام و احکام شرعی نیز از او منتشر شده است؛ از جمله توضیح‌المسائل، آشنایی با اصول دین، مناسک حج، حلقه وصل رسالت و امامت، ریحانة‌رسول‌الله و به‌یاد آخرین خلیفه و حجت پروردگار.

آیت‌الله وحید خراسانی در طول فعالیت علمی خویش، علاوه بر تربیت شمار زیادی از طلاب و فضلای حوزه، در تبیین معارف حضرات اهل‌بیت علیهم السّلام و برگزاری شعائر دینی، به‌ویژه عزاداری حضرت فاطمه زهرا علیها السّلام، نقش برجسته‌ای داشتند. دفتر ایشان امروز، سه‌شنبه 26 آبان 1405، خبر درگذشت این مرجع تقلید را با صدور اطلاعیه‌ای رسمی اعلام کرد.

این مرجع علمی و فقهی شیعه، کنار دهه‌ها فعالیت علمی و تربیت شاگردان، به اهتمام ویژه به شعائر اهل‌بیت علیهم السّلام و برپایی باشکوه مراسم عزاداری شناخته می‌شد. میان مناسبت‌های مذهبی، ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا علیها السّلام و شهادت حضرت امام جعفر صادق علیه السّلام جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌ها و توصیه‌های ایشان داشت؛ مناسبت‌هایی که برای بزرگداشت آنها بارها از مردم و هیئت‌های مذهبی دعوت کردند و خود نیز در صف عزاداران حضور می‌یافتند.

آیت الله وحید در سال 1398 و در آستانه ایام فاطمیه، در درس خارج فقه خود بر ضرورت حضور عمومی هیئت‌های مذهبی در مراسم عزاداری تأکید کردند. ایشان با اشاره به مقام حضرت زهرا علیها السّلام و حدیث حضرت پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله که فرمودند؛ "فاطمه پاره تن من است."، روز شهادت آن حضرت را روز عزای پیامبر دانستند و از هیئت‌ها خواستند برای عرض تسلیت به حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام، ائمه اطهار علیهم السّلام و امام زمان عجّل اللّه تعالی فرجه، در معابر و خیابان‌ها به عزاداری بپردازند.

این تأکید تنها به توصیه‌های عمومی محدود نبود، در سال 1399 و هم‌زمان با شیوع کرونا، جمعی از خطبا و مسئولان هیئت‌های مذهبی درباره چگونگی برگزاری مراسم فاطمیه از ایشان سؤال کردند، پاسخ آیت‌الله وحید خراسانی صریح بود؛ "فاطمیه نباید تعطیل می‌شد و باید به بهترین وجه اقامه می‌شد، البته با رعایت دستورالعمل‌های بهداشتی و توصیه متخصصان."، این موضع نشان می‌داد که ایشان بر زنده نگه‌داشتن عزای آن حضرت در هر شرایطی تأکید داشتند.

شهادت امام جعفر صادق علیه السّلام نیز از مناسبت‌هایی بود که آیت‌الله وحید خراسانی برای بزرگداشت آن اهتمام ویژه‌ای داشتند. دفتر ایشان در اطلاعیه‌ای در سال 1396، از عموم مسلمانان خواست در روز شهادت رئیس مذهب جعفری، با برگزاری هیئت‌های عزاداری در کوچه‌ها و بازارها، عاشورایی دیگر برپا کنند. در این اطلاعیه، به غربت امام صادق علیه‌السلام و بارگاه ویران‌شده ایشان در بقیع نیز اشاره شده بود.

ایشان در سال 1399 نیز با تأکید بر اینکه مذهب شیعه به نام امام صادق علیه السّلام شناخته می‌شود،  بر ضرورت عزاداری عمومی تأکید کردند. آیت‌الله وحید خراسانی کنار این توصیه‌ها، با وجود کهولت سن، خود نیز در دسته‌های عزاداری شهادت امام صادق علیه السّلام شرکت می‌کردند و همراه طلاب، روحانیون و مردم قم از دفتر خود در خیابان صفائیه به‌سمت حرم حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها حرکت می‌کردند.

نکته قابل‌توجه در این حضورها، همراهی شخصی ایشان با عزاداران در سنین بالای عمرشان بود، حتی در سال‌های پایانی زندگی نیز این حضور را ترک نکردند، برای نمونه، طبق اطلاعیه دفتر ایشان، مراسم عزاداری فاطمیه در سال 1405 نیز طبق روال هر سال، ساعت 10 صبح جمعه 22 آبان برگزار شد و دسته عزاداری ساعت 11 از دفتر آیت‌الله وحید خراسانی به‌سمت حرم حضرت فاطمه معصومه سلام اللّه علیها حرکت کرد. ایشان با وجود کهولت سن، همچنان در این مراسم حضور می‌یافتند و کنار عزاداران به‌سمت حرم حرکت می‌کردند؛ حضوری که نشان‌دهنده اهمیت این شعائر در نگاه ایشان بود.

اکنون رحلت این مرجع تقلید در 26 آبان 1405، تنها چند روز پس از برگزاری مراسم فاطمیه، در حالی اتفاق افتاده است که هنوز فضای جامعه دینی متأثر از ایام شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها است. نام آیت‌الله وحید خراسانی کنار سال‌ها تلاش علمی و تربیت شاگردان، با اهتمام به برپایی عزای اهل‌بیت علیهم السّلام نیز به یاد خواهد ماند؛ مرجعی که فاطمیه را تعطیل‌پذیر نمی‌دانست، برای شهادت امام صادق علیه السّلام خواستار برپایی عاشورایی دیگر بود و با وجود کهولت سن، خود پیشاپیش یا کنار عزاداران در دسته‌های سوگواری شرکت می‌کرد.

انتهای پیام/+