حواشی حمله پلیس به مهمترین شبکه تلویزیونی خصوصی ترکیه

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، حمله نیروهای پلیس ترکیه در بامداد امروز سه شنبه به ساختمان یک شبکه تلویزیونی، مانند یک بمب خبری توجه رسانه‌ها و افکار عمومی را به سوی خود جلب کرد.

شبکه سوزجو تی‌وی (Sözcü TV) که تا دیروز به عنوان مهمترین شبکه تلویزیونی مستقل و منتقد دولت اردوغان شناخته می‌شد، حالا برنامه هایش متوقف شده و برای ادامه فعالیت سایت خبری این شبکه نیز، یک سرپرست از سوی وزارت کشور معرفی شده است.

روزنامه سوزجو که با چاپ چهارصد هزار نسخه در روز عنوان پرتیراژترین روزنامه ترکیه را یدک می‌کشد، چند سال پیش این شبکه تلویزیونی را ابتدا به شکل اینترنتی تاسیس کرد و سپس آن را روی ماهواره ترکسات برد.

با آن که شبکه مزبور صرفاً ماهیت خبری دارد و از امکانات مالی محدود و جاذبه‌های اندک بصری برخوردار است، در کوتاه مدت به مهمترین رقیب رسانه‌های نزدیک به آکپارتی تبدیل شد. اما حالا این شبکه نیز در تداوم زنجیره حمله به تله بیر تی.وی، هالک تی.وی و چند شبکه دیگر، از ادامه فعالیت رسانه‌ای بازمانده است.


شبکه سوزجو از مهمترین منتقدین اردوغان و آکپارتی بود و در دو ماه اخیر، بارها گزارش‌های ویژه و میزگردهای ویژه‌ای برای بررسی پس زمینه‌ها و دلایل رسوایی و فساد در 131 صندوق مالی بزرگ ترکیه ارائه داده بود. 

پلیس اعلام کرده که به دستور دادستان کل و با اتهام ارتباط با تروریسم، ساختمان سوزجو را بازرسی و چند مدیر این شبکه تلویزیونی را بازداشت کرده است.

نیروهای پلیس ساعت 4 و 57 دقیقه بامداد وارد ساختمان شده‌اند و همزمان با ورود، پخش زنده شبکه را متوقف کردند.

اسماعیل سایماز روزنامه‌نویس مشهور ترکیه که مدت‌هاست به عنوان ستون‌نویس سوزجو فعالیت می‌کند و به جرم افشاگری درباره فساد مالی در حبس خانگی به سر می‌برد، اعلام کرده که فوندا تونجر سدالی رئیس هیئت مدیره سوزجو در میان بازداشت شدگان است.

ارسان بارکین، وکیل گروه رسانه‌ای سوزجو نیز اعلام کرده که حمله به ساختمان این شبکه تلویزیونی به دستور دادستان استانبول و بر اساس اتهامات پرونده‌ای حاوی دعوای تروریستی علیه شبکه است که قبلاً توسط دادگاه عالی تجدیدنظر لغو شده بود، اما حالا دوباره به جریان افتاده است.


اوزگور اوزل رهبر حزب نو که حالا به عنوان مهمترین رهبر اپوزیسیون در ترکیه شناخته می‌شود؛ در بیانیه‌ای در حساب کاربری خود در شبکه‌های اجتماعی به این حمله واکنش نشان داده و نوشت: «ماموران پلیس، پس از حمله به هالک تی.وی، این بار به ساختمان سوزجو تی.وی حمله کردند. واقعیت این است که دولت، حتی کوچکترین انتقاد یا صرفاً اشاره به حقیقت را تحمل نمی‌کنند. آنها در گوشه‌ای گیر افتاده‌اند و در باتلاق فرو می‌روند. به همین دلیل است که سعی می‌کنند هر چیزی و هر کسی را که جزو آنها نیست، خفه کنند».

چرا سوزجو برای آکپارتی مهم است؟

ترکیه را باید سرزمین شبکه‌های تلویزیونی مستقل متعدد نامید. از دهه پایانی قرن بیستم در ترکیه، ده‌ها شبکه تلویزیونی تاسیس شدند و خیلی زود توانستند به درامدهای کلان چند میلیون دلاری دست پیدا کنند و به منبع مهم قدرت و نفوذ اجتماعی، سیاسی و اقتصادی تبدیل شوند.

در میان شبکه‌های تلویزیونی خصوصی ترکیه، کانال‌هایی مانند سی.ان.ان ترک و کانال دی متعلق به خانواده آیدین دوغان، کانال ان.تی.وی متعلق به خانواده شاهنگ و چندین کانال دیگر، نقش مهمی در فراز و فرودهای انتخاباتی و سیاسی ترکیه داشتند.

این رسانه‌ها در دهه نخست فعالیت آکپارتی نیز همچنان ابزارهای سیاسی مهمی بودند و با دیدگاه انتقادی خود، بارها اردوغان و حزب او را به چالش کشیدند.

اما پس از کودتای نافرجام شاگردان فتح الله گولن در 15 جولای سال 2016 میلادی، تحول مهمی در دنیای شبکه‌های تلویزیونی ترکیه روی داد که آن را می‌توان به شکل اجمالی به این شکل بیان کرد:

1.چندین خبرگزاری، شبکه تلویزیونی، استودیو، روزنامه، مجله، چاپخانه، امکانات پخش زنده و ادوات ماهواره‌ای متعلق به شاگردان گولن به دست دولت مصادره شد و عملاً همه‌ آن امکانات به ماشین تبلیغاتی حزب عدالت و توسعه و دولت اردوغان الصاق شد.

2.خانواده‌های نزدیک به اردوغان از جمله خانواده دمیر اورن، با کسب تسهیلات بانکی چند میلیارد دلاری، اغلب شبکه‌های تلویزیونی خصوصی متعلق به منتقدین اردوغان را با مبالغ کلان خریداری کردند و عملاً فیتیله شبکه تلویزیونی مستقل و منتقد در ترکیه پایین کشیده شد و ده‌ها شبکه تلویزیونی در ترکیه ادامه فعالیت دادند که تمام برنامه‌ها، میزگردها و بخش‌های خبری آنها، در مدح و ستایش اردوغان و آکپارتی بود.

با توجه به دو اقدام حزب عدالت و توسعه که به اختصار بدانها اشاره شد، تاسیس شبکه‌های مستقل تلویزیونی اینترنتی با امکانات محدود، فضا را تغییر داد و این شبکه‌ها با وجود آن که منابع انسانی، پول، زیرساخت و امکانات اندکی در اختیار داشتند، به مهمترین ارکان رسانه‌ای منتقد حزب حاکم تبدیل شدند و در یک مقطع زمانی کوتاه، گروه‌هایی مانند تله بیر تی.وی، هالک تی.وی، تی 24، قرار گازته، سوزجو تی.وی و چندین گروه رسانه‌ای فعال بر بستر یوتیوب، باز هم دولت اردوغان و حزب او را به چالش کشیدند و حملات جدید برای ساکت کردن این شبکه‌ها را باید در تداوم مسیر قبلی به منظور یکدست‌سازی فضای رسانه‌ای ترکیه ارزیابی کرد.


روزنامه سوزجو که فعالیت خود را در 27 ژوئن 2007 میلادی آغاز کرده، محور هویتی خود را بر سکولاریسم، جمهوریت، میراث آتاتورک، فسادستیزی و انتقاد از سیاست‌های دولت اردوغان قرار داده و در جذب مخاطبان کمالیست، ملی‌گرا و سکولار جایگاه قابل‌توجهی پیدا کرد.

اما در چند سال گذشته و همزمان با افزایش تورم و پیچیده شدن بحران اقتصادی در ترکیه، بخش مهمی از محافظه کاران نیز به این روزنامه و شبکه تلویزیونی آن روی آوردند.

سوزجو تی.وی که فعالیت خود را در مارس 2023 میلادی آغاز کرده بود، خیلی زود به برندی تبدیل شد که فضای خبری تلویزیون‌های ترکیه را تحت تاثیر قرار داد و میزگردها و گزارش‌های خبری سوزجو، عملاً بر امواج تحولات سیاسی روزمره و پایدار ترکیه اثرگذار شد.

گزارش مؤسسه رویترز در دانشگاه آکسفورد تحت عنوان (Digital News Report 2025) به این اشاره کرده که 20 درصد از شهروندان روزنامه‌خوان ترکیه هر روز روزنامه سوزجو می‌خرند، 21 درصد از شهروندان اعلام کرده‌اند که میزگردها و گزارش‌های شبکه تلویزیونی سوزجو را دنبال می‌کنند و 19 درصد از کل شهروندان نیز روزانه دست کم یک بار وب سایت خبری این گروه رسانه‌ای را بررسی می‌کنند.

این ارقام نشان می‌دهد که در سپهر رسانه‌ای ترکیه، سوزجو صاحب جایگاه اجتماعی ویژه‌ای است و به طور خاص، در شرایطی که مخالفین اردوغان و حزب نو به رهبری اوزگور اوزل، تریبون رسانه‌ای در اختیار ندارد، سوزجو و چند رسانه معدود دیگر، مهمترین موتورهای تغییر و تحول سیاسی در دنیای رقابت‌های حزبی ترکیه هستند. 

انتهای پیام/