معرفی کتاب| «تولید علم» از زبان امام شهید

به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، علی اصغر کاویانی از کارشناسان و استادان حوزه نویسندگی و ادبیات داستانی، کتابی به نام «به تولید علم فکر کنید» را گردآوری کرده است که شامل بیانات و رهنمودهای رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره تولید علم در سال‌های 68 تا 84 است.

دورنمای تحقیق و نهضت علم

کتاب در 5 بخش تدوین شده است. بخش اول با عنوان «دورنمای تحقیق و نهضت علم» به اهمیت علم و تحقیق می پردازد. بخشی از سرفصل های این عنوان عبارت است از: بیماری در عرصه علم و تحقیق؛ عشق به کار تحقیقی؛ جامعه علمی مطلوب اسلام؛ جبران عقب افتادگی علمی، امید، تحرک و جدیت، لازمه پیشرفت علمی؛ باید به علم و فناوری برتر دست پیدا کنیم؛ نوآوری و نواندیشی علمی یعنی انقلاب علمی؛ سرمایه گذاری و تلاش علمی یعنی فردایی روشن؛ تفاوت نوآوری علمی با مهمل گویی علمی؛ جنبش نرم افزاری، مسئله اصلی کشور؛ برخورد سالم افکار در محافل علمی و پژوهشی؛ حمایت از برخورد سالم افکار؛ پیشرفت علمی، لازمه تولید؛ ما می توانیم؛ غرب و قیام علیه دین تحریف شده؛ اسلام و تشویق محقق و دانشمند؛ توجه به تولید علم؛ آموزش بر مبنای پژوهش؛ آمارهای غیرواقعی از بودجه پژوهش؛ ترویج تحقیق و پرورش محقق؛ نهضت نرم افزاری یعنی چه؛ تولید و فرآوری علم؛ عاشقانه دنبال علم و تحقیق بروید؛ به تولید علم فکر کنید.

در فصل بیماری در عرصه علم و تحقیق، این بیان رهبر شهید آورده شده که فرمودند: اگر مشاهده می کنیم که افراد کارآمد فکری ما در دانشگاه ها و کارگاه ها و مراکز تحقیق، به نوآوری هایی که برای یک محقق، نان و آب و شهرتی ندارد، اما زحمت زیادی دارد، کمتر تن می دهند و به کارهای آسان تر و سهل تر تسلیم می شوند، یک بیماری فرهنگی است.

روحیه انقلابی در پژوهش

بخش دوم کتاب، روحیه انقلابی و جهادی در پژوهش و تحقیق را مد نظر قرار داده و شامل بیاناتی است که معطوف به این موضوع باشد.

تلاش علمی و تحقیقی همراه با روحیه انقلابی؛ انقلاب و احیا روح اعتماد به نفس علمی؛ جهاد بزرگ یعنی قوی شدن علمی و ایمانی؛ محقق انقلابی یا ضد انقلاب؛ علم تحقیق و پارسایی؛ مقابله با دشمنان؛ نگاه خوشبینانه به علم و تحقیق؛ اسلامی شدن محیط های علم و تحقیق؛ اموری هستند که در این فصل به آن ها اشاره شده است.

در بخش تلاش علمی و تحقیقی به همراه روحیه انقلابی، این نکته کلیدی از رهبر شهید بیان شده که فرمودند: «دانشگاه ها باید تلاش علمی و تحقیقی خود را با روحیه انقلابی و نشاط اسلامی دنبال کنند؛ وگرنه سرنوشت آن ها بهتر از دانشگاه های دوران طاغوت نخواهد بود که در آن، خودباختگی علمی در برابر بیگانگان و تحقیر ارزش های خودی، راه را بر جوشش استعدادها می بست و مغزهای مستعد را هم به گریز از مرز و بوم خود تشویق می کرد.»

دشمن شناسی

محور بخش سوم، دشمن شناسی است و با عنوان «دشمنان و کشورهای سلطه گر و نقش آنان در بازدارندگی ملت ها به سوی علم و تحقیق»، شامل این سرفصل ها می شود: میدان های علم و تحقیق، محل دشمن شناسی؛ فعالیت های تحقیقی ما و تحریکات دشمن؛ علم باید بومی شود؛ پرهیز از جزمی نگری در علوم وارداتی؛ علم در خدمت استعمار، استعمار در خدمت علم؛ عکس العمل غربی ها در برابر محققان ما؛ علم در اسارت حکومت های استکباری؛ علم، ابزار سلطه گران؛ همراهی دانش با معنویت؛ راه مقابله با دشمنان؛ سلطه گران عرصه علم و تحقیق.

در فصل «علم در خدمت استعمار، استعمار در خدمت علم» به این سخن رهبر شهید که در جمع استادان دانشگاه ها بیاناتی داشتند، اشاره شده که فرمودند: «استعمار، هم در پیشرفت علمی یک بخش از دنیا نقش داشت و هم توانایی اش بر استعمار، ناشی از میزان پیشرفت علمی اش بود که از آن پیشرفت، استفاده سیاسی کرد؛ مانند انگلیس که از کشتی بخار برای استعمار هند استفاده نمود و استعمار هند کمک کرد که کشتی بخار به کشتی های پیشرفته تری تبدیل شود و تسلط بر هند و نقاط دیگر را نیز بیشتر کند. به این ترتیب، علمی که محدود و محصور به خودشان بود، در خدمت استعمار قرار گرفت و استعمار در خدمت علم.»

نهضت تولید علم در حوزه و دانشگاه

موضوع بخش چهارم کتاب، حوزه و دانشگاه در نهضت تولید علم است. بخشی از زیرمجموعه هایی که مبتنی بر بیانات رهبر شهید در این فصل ذکر شده به این شرح است: تولید علم یعنی نوآوری علمی با جرات علمی؛ لزوم حلاجی علوم در کارگاه های تحقیقاتی؛ لزوم ارتباط و مذاکره علمی استاد و دانشجو؛ استفاده از شرافت ذاتی علم؛ مدیریت شایسته، لازمه نهضت تولید علم؛ پژوهشگران و لزوم توجه به نیاز جامعه؛ مدیریت سازمان یافته در عرصه علم و تحقیق؛ دانشگاه در قبل و بعد از انقلاب؛ مجهز شدن به علم حتی در دوران مبارزه؛ علم خالص صاف و پیراسته؛ نقش روحانیت در فرآیند پژوهش و علم آموزی؛ باید به اوج برسید؛ طلبه، درس و تحقیق؛ هماهنگی با شیوه های علمی نوین؛ اشتراک مساعی در فعالیت علمی پژوهشی؛ شناسایی استعدادهای علمی پژوهشی؛ لزوم تخصصی شدن رشته های درسی و پژوهشی.

در بحث علم خالص و پیراسته این بیان قائد شهید آورده شده که فرمودند: «حوزه های علمی، باید کانون علم بمانند. ما باید هرچه در توان داریم، علم را خالص تر و صاف تر و از زواید پیراسته تر کنیم. این حرکت به سمت ترتیب برنامه های علمی حوزه های علمیه، یک حرکت واجب است. اگر این نباشد، علم پیشرفت نخواهد کرد. علم، مثل درختی است که یکی از موجبات رشد آن، هرس کردن و چیدن زواید آن و اجازه ندادن به رشد شاخه های زیادی و بوته های مزاحم است.»

نقش دولت در جنبش نرم افزاری

بخش پنجم به نقش دولت و مسئولان در جنبش نرم افزاری اشاره دارد و بیاناتی که در این راستا بوده گردآوری شده است. مسئولیت در نهضت نرم افزاری؛ اولویت بودجه با تحقیقات علمی است؛ نگاه واقع بینانه به آموزش و پژوهش؛ کرسی های نوآوری را تلویزیونی کنید؛ مدیریت کارآمد، عامل پیشرفت علم و تحقیق؛ تحقیق و علم، اولین اولویت؛ مسئولان با مراکز علم و تحقیق انس بگیرند، از عناوینی است که در این بخش آورده شده است.

در بحث اولویت علم و تحقیق، این بیان از رهبر شهید آورده شده که فرمودند: «مطمئناً اگر تقسیم بودجه کشور یا اولویت های آن در اختیار رهبری بود، بدون شک بنده جزو اولین اولویت ها، اولویت تحقیق و علم را معین می کردم. … اعتقاد راسخ بنده این است که مشکلات کشور ما از این راه برای بلند مدت قابل حل است و لاغیر؛ یعنی ما باید در زمینه علم و تحقیق پیش برویم. برای روییدن علم و ارتقاء علمی هم حتماً تحقیق لازم است؛ بدون تحقیق امکان ندارد.»

گفتنی است، کتاب «به تولید علم فکر کنید»، در قطع پالتویی (شومیز) توسط نشر احسن به چاپ رسیده است.

خبرنگار: بابک شکورزاده

انتهای پیام/