13 اثرتاریخی مرکزی ثبت ملی شد/بازار تاریخی اراک درفهرست موقت ثبت جهانی

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، حسین محمودی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی، ظهر امروز در نشست خبری با اصحاب رسانه با تشریح اقدامات یک‌ساله این اداره‌کل در حوزه صیانت از میراث تاریخی و فرهنگی استان اظهار کرد: شناسایی آثار تاریخی، ثبت در فهرست آثار ملی، حفاظت از حریم آثار، تعیین عرصه و حریم و مرمت بناهای تاریخی از مهم‌ترین مأموریت‌های حوزه میراث فرهنگی است که با جدیت دنبال می‌شود.

وی افزود: طی یک سال گذشته 13 اثر تاریخی استان مرکزی در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده که در میان آن‌ها آثار شاخصی با ظرفیت قابل توجه برای توسعه گردشگری و معرفی پیشینه تاریخی شهرستان‌های استان قرار دارند.

محمودی با اشاره به ساماندهی دست‌کند تاریخی شهر خنجین بیان کرد: پس از اعلام شهرداری خنجین درباره وجود یک دست‌کند تاریخی که طی سال‌های گذشته در معرض حفاری و دستبرد قرار داشت، پرونده ثبتی این اثر به‌صورت اضطراری تهیه شد و پیش از جنگ رمضان در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.

وی ادامه داد: در ایام جنگ رمضان نیز مجوز کاوش این اثر صادر شد و اکنون عملیات کاوش و ساماندهی دست‌کند تاریخی خنجین با مشارکت و اهتمام شهرداری، تأمین اعتبار از سوی این مجموعه و نظارت اداره‌کل میراث فرهنگی در حال انجام است.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی با اشاره به شناسایی یک دست‌کند تاریخی جدید در شهرستان اراک تصریح کرد: پرونده ثبتی این اثر تهیه شده، ابلاغ مربوط به مالک آن انجام گرفته و پرونده برای بررسی به شورای ثبت ارسال شده است؛ با توجه به اینکه مراحل نهایی ثبت هنوز طی نشده، فعلاً از اعلام جزئیات و نام این اثر خودداری می‌کنیم تا پس از ثبت رسمی، اطلاع‌رسانی لازم انجام شود.

وی با اشاره به ظرفیت دست‌کندهای تاریخی در جذب گردشگران خاطرنشان کرد: این آثار به دلیل ویژگی‌های معماری و جذابیت‌های خاص، گردشگران ویژه‌ای را به خود جذب می‌کنند و می‌توانند نقش مؤثری در رونق گردشگری شهرستان‌ها و معرفی ظرفیت‌های تاریخی استان داشته باشند.

محمودی از پیگیری ثبت آثار تاریخی دیگر در شهرستان‌های استان خبر داد و گفت: پرونده تعدادی از قلعه‌های تاریخی شهرستان دلیجان و بناهای تاریخی در شهرهای اراک، تفرش و دلیجان در دست پیگیری است؛ همچنین محوطه سنگ‌نگاره‌های تاریخی چنارستان شهرستان دلیجان نیز در سال گذشته به ثبت ملی رسید.

تعیین عرصه و حریم 138 اثر تاریخی در یک قرارداد

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی با تشریح اقدامات انجام‌شده در زمینه تعیین عرصه و حریم آثار تاریخی استان اظهار کرد: تا پایان سال گذشته، عرصه و حریم 43 اثر شاخص و برجسته تاریخی استان مرکزی تعیین شده بود و با احتساب اقدامات انجام‌شده در سال‌های اخیر، تعداد قابل توجهی از این پرونده‌ها نیز در دوره‌های گذشته به سرانجام رسیده است.

وی افزود: در اقدامی کم‌سابقه و برای نخستین‌بار در تاریخ اداره‌کل میراث فرهنگی استان مرکزی، قراردادی برای تعیین عرصه و حریم 138 اثر تاریخی منعقد شد تا بخش قابل توجهی از آثار شاخص استان تحت پوشش مطالعات تخصصی و ضوابط حفاظتی قرار گیرند.

محمودی با بیان اینکه تاکنون بیش از 70 نقشه از این مجموعه تهیه شده است، گفت: این نقشه‌ها در کمیته‌های ثبت و حریم استان مورد بررسی قرار گرفته و پس از تکمیل مراحل کارشناسی، برای طرح در شورای حریم وزارت میراث فرهنگی ارسال خواهد شد.

وی بیان کرد: با توجه به حجم پرونده‌های موجود، هماهنگی‌های لازم انجام شده تا شورای حریم وزارت میراث فرهنگی برای نخستین‌بار در استان مرکزی تشکیل جلسه دهد و پرونده‌های مربوط به آثار تاریخی استان به‌صورت تخصصی مورد بررسی قرار گیرد.

محمودی با اشاره به ضرورت حفاظت اصولی از بناهای تاریخی و توجه هم‌زمان به حقوق شهروندان تصریح کرد: در برخی موارد، به دلیل تعیین نشدن عرصه و حریم آثار یا قدیمی و غیردقیق بودن ضوابط گذشته، مشکلاتی برای مالکان و ساکنان مجاور بناهای تاریخی در زمینه ساخت‌وساز، نوسازی و بازسازی ایجاد شده است.

وی افزود: در همین راستا، تعیین و بازنگری عرصه و حریم آثار شاخص در شهرستان‌های استان در دستور کار قرار گرفته تا ضمن صیانت از ارزش‌های تاریخی، ضوابط کارشناسی و متناسب با شرایط موجود برای محدوده این آثار مشخص شود.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی بازنگری عرصه و حریم امامزاده عبدالله و آمنه خاتون و کلیسای مسروپ شهر اراک را از جمله اقدامات انجام‌شده عنوان کرد و گفت: حریم کلیسای مسروپ اراک به‌تازگی تهیه و بازنگری شده و عرصه و حریم امامزاده محمد نیز با توجه به درخواست‌های اداره اوقاف و هیئت امنا، مجدداً مورد بررسی و اصلاح قرار گرفته است.

وی خاطرنشان کرد: حریم مسجد جامع تاریخی ساوه نیز با توجه به جایگاه این اثر در پرونده ثبت جهانی مساجد ایرانی و ضرورت رعایت معیارها و محدودیت‌های مرتبط با این پرونده، مورد بازنگری قرار گرفته است.

کشف و توقیف 50 سکه تاریخی در استان مرکزی

محمودی با تشریح اقدامات حفاظتی اداره‌کل میراث فرهنگی استان مرکزی گفت: مقابله با حفاری‌های غیرمجاز و تعرض به محوطه‌های تاریخی به‌صورت مستمر دنبال می‌شود و در تازه‌ترین اقدام، با رصد اطلاعاتی یگان حفاظت، حدود 50 سکه تاریخی کشف و توقیف شده است.

وی تصریح کرد: تعرض به تپه تاریخی روستای قلعه‌نو، تپه تاریخی جلایر و مشکین‌تپه شهرستان زرندیه از جمله مواردی بوده که با پیگیری یگان حفاظت و واحد حقوقی اداره‌کل، برای آن‌ها پرونده قضایی تشکیل شده و اقدامات قانونی لازم انجام گرفته است.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی با اشاره به ظرفیت‌های موزه‌ای استان بیان کرد: در برنامه پنج‌ساله پیش‌بینی شده است که هر شهر استان از ظرفیت موزه برخوردار باشد و در حال حاضر حدود 22 موزه دارای مجوز در استان مرکزی فعالیت دارند که 11 مورد از آن‌ها به‌صورت مستقیم زیر نظر اداره‌کل میراث فرهنگی مدیریت می‌شوند.

وی افزود: سه موزه مادر، باستان‌شناسی و چهارفصل در شهر اراک قرار دارند و در دوره اخیر نیز مجوز موزه حمام شهر شهباز اخذ و ابلاغ آن به شهرداری ارسال شده است؛ همچنین راه‌اندازی موزه مردم‌شناسی روستای ابراهیم‌آباد در دست پیگیری قرار دارد.

محمودی با اشاره به اهمیت صیانت از میراث ناملموس استان گفت: تاکنون 23 پرونده برای ثبت آیین‌ها، خوراک‌ها، سنت‌ها و داشته‌های فرهنگی استان تهیه شده که از جمله آن‌ها می‌توان به آبگوشت دودار اراک، حلوا و شیرینی‌های سنتی، آیین‌های عزاداری روستای ریحان خمین و آیین‌های عزاداری شهر اراک اشاره کرد.

وی ادامه داد: پرونده ثبت گویش ایل شاهسون ساوه و گویش ترکی شهرستان شازند نیز تهیه و ثبت شده و گویش خلجی هم در سال‌های گذشته به ثبت رسیده است؛ پرونده گویش اراکی نیز برای بررسی تخصصی به پژوهشکده زبان‌شناسی ارسال شده و پس از اعلام نظر کارشناسی درباره ضرورت بررسی آن در قالب گویش به‌جای لهجه، پیگیری‌های علمی و مستندسازی ادامه دارد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی از همکاری با انجمن میراث فرهنگی شهرستان آشتیان برای ثبت آثار تاریخی خبر داد و گفت: 50 پرونده ثبتی غیرمنقول با پیشنهاد فعالان میراث فرهنگی و انجمن این شهرستان تهیه و برای ثبت ملی به وزارتخانه ارسال شده است.

وی با اشاره به بافت‌های تاریخی استان مرکزی اظهار کرد: این استان دارای هفت بافت تاریخی در شهرهای اراک، خمین، مامونیه، آشتیان، تفرش و نراق است که برای بسیاری از آن‌ها ضوابط اختصاصی تدوین نشده بود.

محمودی افزود: ضوابط اختصاصی بافت تاریخی اراک توسط مشاور ذی‌صلاح تدوین و پس از تصویب در شورای فنی اداره‌کل و کمیسیون ماده پنج استان، اجرایی شده است و تاکنون نیز تخلفی از این ضوابط گزارش نشده است.

سه محوطه تاریخی استان مرکزی به سایت‌موزه تبدیل می‌شوند

محمودی با اشاره به برنامه‌های ساماندهی و احیای بافت‌های تاریخی استان مرکزی بیان کرد: طرح ویژه بافت تاریخی شهر اراک با همکاری شهرداری و از طریق مشاور ذی‌صلاح در حال تهیه است که علاوه بر ضوابط ساخت‌وساز، پیشنهادهایی برای احیای بافت، مرمت و بازسازی خانه‌های تاریخی و ساماندهی این محدوده ارائه خواهد کرد.

وی افزود: تهیه ضوابط اختصاصی بافت‌های تاریخی شهر آشتیان نیز در دستور کار قرار دارد تا پس از رفع ایرادات کارشناسی، به تصویب مراجع ذی‌ربط برسد و ملاک عمل شهرداری و دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی تصریح کرد: مطالعات و تهیه طرح سایت‌موزه برای دو محوطه تاریخی ذلف‌آباد و ذوات در شهرستان فراهان و همچنین غار تاریخی هستیجان آغاز شده است تا زمینه استفاده از ظرفیت این آثار برای بازدید عمومی و توسعه گردشگری فراهم شود.

وی از بازگشایی دست‌کند تاریخی شهر تفرش پس از رفع موانع ایمنی و حقوقی خبر داد و گفت: این مجموعه از حدود یک سال و نیم گذشته بار دیگر امکان بازدید عمومی پیدا کرده و اکنون کاوش و ساماندهی فاز نخست آن با همکاری شهرداری و هیئت باستان‌شناسی دانشگاه نیشابور در حال انجام است. عملیات زیرساختی این مجموعه از جمله مسیر دسترسی، نورپردازی و اجرای ورودی نیز در حال پیگیری است و امیدواریم فاز جدید آن تا دهه فجر آماده بهره‌برداری شود.

وی با اشاره به آغاز کاوش‌های باستان‌شناسی در تپه قزل‌قلعه شهرستان فراهان خاطرنشان کرد: این محوطه یک آتشکده متعلق به دوره ساسانی است و شواهد به‌دست‌آمده از تزئینات گچی رنگ‌آمیزی‌شده آن، از نظر مطالعات باستان‌شناسی اهمیت ویژه‌ای دارد.

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی از اخذ مجوز کاوش تپه اسیرآباد شهر ساوه خبر داد و افزود: پس از انجام مطالعات و کاوش‌های باستان‌شناسی، نقشه عرصه و حریم این محوطه تهیه شده و برای ارسال به وزارتخانه در حال آماده‌سازی است.

انتهای پیام/711/