4 آیین عاشورایی سرخه وارد تقویم ملی گردشگری شد
- اخبار استانها
- اخبار سمنان
- 25 آبان 1405 - 12:18
به گزارش خبرگزاری تسنیم از سمنان، شهرستان سرخه با برخورداری از سنتها و آیینهای مذهبی ریشهدار، بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی استان سمنان را در خود جای داده است؛ آیینهایی که نسل به نسل منتقل شدهاند و همچنان در مناسبتهای مذهبی، بهویژه ایام محرم و عاشورا، با مشارکت مردم برگزار میشوند.
در تازهترین اقدام برای معرفی این ظرفیتها، چهار آیین سنتی و مذهبی شهرستان سرخه در تقویم رویدادهای گردشگری جمهوری اسلامی ایران به ثبت رسیدهاند؛ اتفاقی که میتواند زمینه معرفی گستردهتر فرهنگ بومی منطقه، جذب گردشگران فرهنگی و مذهبی و تقویت جایگاه این شهرستان در نقشه گردشگری استان سمنان را فراهم کند.
حسن عربی، سرپرست نمایندگی میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان سرخه، در گفت وگوبا خبرنگار تسنیم، اظهار کرد: در راستای حرفهایسازی مدیریت گردشگری و بهرهگیری از ظرفیتهای میراث ناملموس، چهار رویداد شاخص این شهرستان با موفقیت در فهرست رویدادهای گردشگری کشور به ثبت رسیدهاند.
وی با اشاره به اهمیت این اقدام در شناسایی و معرفی هویت بومی سرخه افزود: آیینهای سنتی دسته عزاداری عرب با شماره ثبت 105141003 و دسته عزاداری حسن چو با شماره ثبت 105141002 در سطح محلی در فهرست رویدادهای گردشگری کشور ثبت شدهاند.
او افزود: همچنین دو آیین مذهبی دیگر شامل خیمهسوزان با شماره ثبت 105141006 و نخلگردانی روز عاشورا با شماره ثبت اعلامشده 1051410055 نیز در سطح محلی به ثبت رسیدهاند؛ چهار رویدادی که هرکدام بخشی از سنتهای مذهبی و شیوههای بومی سوگواری مردم سرخه را بازنمایی میکنند.
میراثی که در حافظه جمعی مردم زنده است
وی گفت:اهمیت این چهار رویداد تنها به ثبت نام آنها در یک فهرست اداری محدود نمیشود؛ چراکه آیینهای مذهبی و سنتی، بخشی از میراث ناملموس هر منطقه هستند و ارزش آنها در پیوند میان باورهای دینی، حافظه تاریخی، مشارکت اجتماعی و انتقال سنتها از نسلی به نسل دیگر شکل میگیرد.
سرپرست نمایندگی میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان سرخه ، عنوان کرد: دستههای عزاداری عرب و حسن چو از جمله آیینهایی هستند که نام آنها با سنت سوگواری مردم سرخه گره خورده است. ثبت این دو رویداد فرصتی برای مستندسازی، معرفی و شناساندن شیوههای بومی عزاداری این شهرستان به مخاطبان خارج از محدوده جغرافیایی منطقه فراهم میکند.
در کنار این آیینها، خیمهسوزان نیز از جلوههای نمادین عزاداری عاشورایی است که با بازنمایی مصائب خاندان امام حسین(ع) پس از واقعه کربلا، جایگاه ویژهای در فرهنگ سوگواری مذهبی دارد. این آیین در کنار جنبه اعتقادی، بخشی از ظرفیتهای فرهنگی و آیینی قابل معرفی شهرستان سرخه به شمار میرود.
نخلگردانی روز عاشورا نیز از سنتهای شناختهشده سوگواری در فرهنگ مذهبی ایران است. این آیین با نماد نخل و حرکت دستهجمعی عزاداران، جلوهای از مشارکت اجتماعی و پیوند مردم با مناسک عاشورایی را به نمایش میگذارد. ثبت این مراسم در تقویم رویدادهای گردشگری میتواند به معرفی ابعاد فرهنگی و اجتماعی آن کمک کند.
گردشگری رویدادمحور؛ ظرفیتی فراتر از بازدید از آثار تاریخی
در سالهای اخیر، گردشگری رویدادمحور بهعنوان یکی از مسیرهای توسعه گردشگری مورد توجه سیاستگذاران این حوزه قرار گرفته است. در این الگو، سفر تنها به بازدید از بناهای تاریخی، جاذبههای طبیعی و مکانهای تفریحی محدود نمیشود، بلکه زمان برگزاری آیینها، جشنوارهها و مراسم فرهنگی نیز میتواند به عاملی برای انتخاب مقصد سفر تبدیل شود.
بر اساس توضیحات منتشرشده از سوی معاونت گردشگری وزارت میراثفرهنگی در زمان ابلاغ تقویم رویدادهای شاخص گردشگری کشور، استمرار برگزاری، دسترسی مناسب، تجربهمحوری و قابلیت تبدیل رویداد به محصول گردشگری داخلی و بینالمللی از جمله معیارهای مورد توجه در این حوزه است. همچنین بر اطلاعرسانی منظم و معرفی رویدادها به زبانهای فارسی و انگلیسی تأکید شده است. موسسه فرهنگی اکو
از این نگاه، ثبت چهار آیین سرخه زمانی میتواند به دستاورد اقتصادی و گردشگری تبدیل شود که از مرحله ثبت فراتر برود و برای معرفی، اطلاعرسانی، مستندسازی و فراهمکردن زیرساختهای میزبانی از گردشگران برنامه مشخصی وجود داشته باشد.
یکی از الزامات تحقق این هدف، تعیین و اعلام زمان برگزاری آیینها، تهیه محتوای مستند و چندرسانهای، معرفی پیشینه و ویژگیهای فرهنگی هر مراسم و فراهمکردن امکان حضور گردشگران با رعایت حرمت و ماهیت مذهبی این رویدادهاست. در چنین شرایطی، گردشگری مذهبی میتواند در کنار حفظ اصالت آیینها، به رونق فعالیتهای اقتصادی مرتبط با سفر نیز کمک کند.
تجربه سرخه در ثبت رویدادهای گردشگری
ثبت چهار آیین اخیر را میتوان در امتداد تلاشهای پیشین برای معرفی ظرفیتهای گردشگری شهرستان سرخه ارزیابی کرد. پیشتر نیز دو رویداد گردشگری شامل جشنواره گولاچ در روستای بیابانک و جشنواره سیب در روستای اروانه با پیگیری نمایندگی میراثفرهنگی شهرستان در تقویم رویدادهای گردشگری کشور به ثبت رسیده بودند. اقتصاد گردشگری
این روند نشان میدهد سرخه برای معرفی ظرفیتهای گردشگری خود، علاوه بر جاذبههای تاریخی و طبیعی، بر رویدادهای فرهنگی، آیینی و محصولات بومی نیز تکیه دارد؛ ظرفیتی که در صورت برنامهریزی یکپارچه میتواند به تنوعبخشی به محصولات گردشگری شهرستان منجر شود.
با این حال، ثبت رویدادها بهتنهایی تضمینکننده افزایش گردشگر نیست. معرفی مقصد، تبلیغات هدفمند، دسترسی مناسب، خدمات اقامتی و پذیرایی، مشارکت جوامع محلی و هماهنگی میان دستگاههای اجرایی از جمله عواملی هستند که در تبدیل یک آیین سنتی به فرصت پایدار گردشگری نقش تعیینکننده دارند.
از سوی دیگر، حفاظت از اصالت آیینها باید در اولویت برنامههای گردشگری قرار گیرد. این مراسم پیش از آنکه جاذبهای برای بازدید گردشگران باشند، بخشی از باورها و سنتهای مذهبی مردم منطقه هستند؛ بنابراین هرگونه برنامه معرفی و بهرهبرداری گردشگری باید با مشارکت برگزارکنندگان محلی، بزرگان و متولیان آیینها و با رعایت شأن و حرمت مراسم انجام شود.
اکنون ثبت چهار آیین سنتی سرخه فرصتی تازه برای دیدهشدن ظرفیتهای فرهنگی این شهرستان در سطح کشور فراهم کرده است؛ فرصتی که تحقق آثار آن به استمرار برگزاری مراسم، تدوین برنامه جامع معرفی رویدادها و پیوند دادن ظرفیتهای فرهنگی با سایر بخشهای گردشگری وابسته است.
اگر این اقدام با برنامهریزی مستمر و مشارکت مردم همراه شود، سرخه میتواند از یک مقصد صرفاً عبوری در مسیر گردشگری استان سمنان به مقصدی برای تجربه فرهنگ، سنتها و آیینهای اصیل ایرانی و اسلامی تبدیل شود؛ مسیری که علاوه بر پاسداشت میراث ناملموس، زمینه تقویت اقتصاد محلی و انتقال سرمایههای فرهنگی به نسلهای آینده را نیز فراهم میکند.
انتهای پیام/363/