شبی با صدای همایون شجریان؛ خاطره موسیقی و کمبودهای یک سالن

خبرگزاری تسنیم، گروه فرهنگی _ یاسر یگانه: کنسرت‌های بسیاری در طول سال روی صحنه می‌روند؛ گاهی تعداد این اجراها به صدها مورد هم می‌رسد. با این حال، کمتر اجرایی پیدا می‌شود که ارزش وقت گذاشتن، هزینه کردن، رفتن، دیدن و شنیدن داشته باشد. تصور کنید برای تماشای یک کنسرت بخواهید راهی شهری دیگر شوید؛ سختی مسیر و سفر را به جان بخرید و دل به جاده بزنید. در چنین شرایطی، مهم‌ترین پرسش این است: آیا این کنسرت ارزش چنین کاری را دارد؟

رسیدن به پاسخ این پرسش، راهی جز رفتن و تجربه کردن ندارد؛ باید دل به مسیر سپرد تا شاید بتوان به پاسخی قطعی رسید. ما هم دل به جاده زدیم تا از تهران راهی اصفهان شویم و کنسرت همایون شجریان را در آنجا ببینیم.

آنچه می‌خوانید بخش دومِ گزارشی است که روایتگرِ سفری به اصفهان برای دیدن یک کنسرت است.

شب – داخلی – ورزشگاه سرپوشیده نقش جهان

کف سالن موکت شده است. صندلی‌های بسیاری در کف سالن چیده شده که متاسفانه این صندلی‌ها همه در یک سطح هستند. معمول است که در چنین فضاهایی، هرچه صندلی‌ها به ردیف‌های آخر نزدیک می‌شود، ارتفاع آنها از سطح زمین بیشتر می‌شود تا ردیف‌های انتهایی، دید مناسبی نسبت به صحنه داشته باشند. اگر چنین نباشد، هر چه به ردیف‌های انتهایی نزدیک‌تر شویم، دید آنها نسبت به صحنه کم و کم‌تر می‌شود.

متاسفانه اجرای همایون شجریان در اصفهان، این مشکل را داشت که صندلی‌های همکف، در ردیف‌های انتهایی، کمترین دید را به صحنه برای تماشاگر داشتند. و این در حالی بود که این صندلی‌ها گران‌ترین صندلی‌های کنسرت با قیمتِ 2 میلیون تومان بودند.

شب – خارجی – ورزشگاه سرپوشیده نقش جهان(فضای بیرونی)

گفت‌وگو با پریسا ساسانی خبرنگاری با 23 سال سابقه فعالیت در حوزه موسیقی: اولین بار که به کنسرت شجریان آمدم، سال 1387 بود. کنسرتی که در وزارت کشور برگزار شد. در آن کنسرت استاد شجریان با گروه «شهناز» روی صحنه بود. اولین کنسرت مستقل همایون شجریان را هم اولین بار در وزارت کشور دیدم. در آن اجرا برق سالن قطع شد. همایون شجریان در آن کنسرت با گروه دستان روی صحنه بود. یادم هست وقتی برق سالن قطع شد، همایون حول شده بود، اما پدرش(استاد شجریان) که در سالن بود، با آن هیبتی که داشت، با همان کراوات معروفش، روی صحنه آمد و کنار پسرش ایستاد تا پسرش از آن بحران عبور کند.

شب – داخلی – ردیفِ سومِ همکف(ورزشگاه سرپوشیده نقش جهان)

گفت‌وگو با اهالی رسانه

سبحان(از اهالی رسانه): ما از تهران آمدیم. اولین بار صدای همایون شجریان را داخل ماشین شنیدم. هیچ کدام از شعرها یا آهنگ‌های همایون شجریان را حفظ نیستم. آهنگ‌های زیادی از همایون شجریان را شنیدم اما اسم‌هایشان را یادم نیست. این اولین بار است که به کنسرت همایون شجریان می‌آیم.
شخصیتی مثل همایون شجریان سعی می‌کند با آثارِ به روزتر، خودش را به نسل‌های دهه هشتادی و حتی جوان‌ترها هم نزدیک‌تر کند. به همین دلیل است که از فاز سنتی، بیشتر به سمت فضاهای پاپ می‌آید.

امیر اشرفی(دبیر فرهنگی خبرگزاری پانا): کنسرت‌های همایون شجریان را بارها از نزدیک دیده‌ام. اولین آهنگی که از همایون شجریان شنیده‌ام، «نبسته‌ام به کس دل» بود. آهنگ «ایران» را هم خیلی دوست دارم، به خصوص جایی که این آهنگ با بخش‌هایی از «مرغ سحر» ترکیب می‌شود. دوست داشتم در سال‌های اخیر، همایون شجریان کمتر پاپ بخواند. متاسفانه خوانندگان موسیقی ایرانی در سال‌های گذشته کمتر سراغ آواز می‌روند.

نگار ذکایی خبرنگار خبرگزاری ایسنا: حدود 9 سالم بود که از طریق دایی‌ام با آلبوم «با ستاره‌ها» آشنا شدم. این اولین آلبومی بود که از همایون شجریان شنیدم. امشب دوست دارم برخی از آثار پدرشان را بخوانند و البته برخی از آثاری که خودِ همایون شجریان خواند و ترند شدند؛ مثل همین «با ستاره‌ها» یا «چرا رفتی.»

ندا سیجانی خبرنگار روزنامه ایران: آهنگ «هوای گریه» را خیلی دوست دارم. یادم هست که همایون شجریان در سالن وزارت کشور اجرا داشت و همین آهنگِ «هوای گریه» را آنجا اجرا کرد که با درگذشتِ سیمین بهبهانی(شاعر این اثر) همزمان شده بود. آلبوم «خداوندان اسراسر» را هم خیلی دوست دارم.

سارا عبدالهی عکاس برنا: «ابر می‌بارد» با آهنگسازیِ پورناظری‌ها محبوب‌ترین آهنگی است که با صدای همایون شجریان شنیده‌ام. این پنجاهمین بار است که از همایون شجریان عکاسی می‌کنم.

شب – داخلی – مقابل سرویس‌های بهداشتی(ورزشگاه نقش جهان)

چند دقیقه تا آغاز اجرا باقی مانده و راه دراز بوده و هوا هم سرد. یادم می‌افتد که کنسرت حدود 2 ساعت طول خواهد کشید. پس دوان دوان خود را به سرویس بهداشتی می‌رسانم. صف طولانی در مقابل سرویس‌های بهداشتی فشار را بر مجاریِ داخلی‌ام بیشتر و بیشتر کرد. هوای بیرون سرد است. محل برگزاری کنسرت بیرون شهر است. مسافت زیاد و البته هوای سرد، کلیه‌های همه را به کار می‌اندازد و نیاز به سرویس بهداشتی را تقریبا برای همه پدیدار می‌کند. اما سرویس‌های بهداشتی تعدادشان اندک است. برخی از سرویس‌ها هم خرابند. اصلا تیپِ آدم‌های کنسرت آمده؛ که با بهترین لباس‌ها و تیپ‌هایشان اینجا هستند، به این سرویس‌های بهداشتیِ خراب و کثیف نمی‌خورد.

به هر حال با سختی و مشقت و مرارت،‌ از مرحله‌ی سرویس بهداشتی هم عبور کردیم.

شب – داخلی – ورزشگاه نقش جهان(ردیف سومِ همکف)

دوان دوان خود را به سر جایمان می‌رسانیم. اعضای گروه «سیاوش» روی صحنه آمده‌اند؛ عود: آزاد میرزاپور، دف: حسین رضایی‌ نیا، سنتور: مهیار طریحی، تار: رادمان توکلی، کمانچه: مهرزاد اعظمی‌ کیا، تنبک: مرتضی مومنیان.

در این اندیشه بودم که آمدنِ گروه روی صحنه را از دست داده‌ام، به یکباره صدای جیغ و سوت و کف‌ها بالا می‌گیرد؛ بله همایون شجریان به عنوان آخرین هنرمند وارد می‌شود.

گروه بلافاصله نواختن را آغاز می‌کند.

«یک نفس آرزوی تو» نخستین قطعه‌ی این کنسرت است. آهنگی که همایون شجریان برای سریالِ «می‌خواهم زنده بمانم» خوانده بود. سحر دولتشاهی و حامد بهداد بازیگران آن سریال بودند.

تکنوازی تار...

قطعه بعدی روی این دو بیت ساخته شده بود:

باید خریدارم شوی تا من خریدارت شوم / وَز جان و دل یارم شوی تا عاشقِ زارت شوم
من نیستم چون دیگران بازیچه بازیگران / اول به دام آرم تُرا و آنگه گرفتارت شوم

این دو بیت از سروده‌های رهی معیری است و اگر آن را در گوگل جستجو کنید، این دو بیت را در بخشِ سروده‌های پراکنده‌ی رهی معیری به شما معرفی می‌کند. همایون شجریان روی این دو بیت آوازی خواند و سپس تصنیفی را روی همین دو بیت اجرا کرد.

کنسرت با اجرای قطعات دیگر به طور متوالی و پشت سرهم ادامه میابد:

تصنیف «بیا تا گل برافشانیم» با آهنگی از پرویز مشکاتیان. این آهنگ سال‌ها پیش در آلبوم «مقام صبر» با صدای علیرضا افتخاری منتشر شد.

و حالا «هوای گریه» با شعری از سیمین بهبهانی از آلبوم «نسیم وصل» و این همان آهنگی است که بسیاری از مخاطبان چشم انتظارِ شنیدنش بودند.

آهنگ «مست نگاه» یا همان «لب خندان تو» از آلبومِ «شوق دوست» با آهنگسازی محمدجواد ضرابیان در مخالفِ سه‌گاه.

همایون شجریان: شهرهای هنردوست به سالن‌های 6 هزار نفره نیاز دارند

سخنان همایون در میانه‌های اجرا: امروز اصحاب رسانه در این اجرا حضور دارند. به همه این عزیزان خیرمقدم می‌گویم. ما همه تلاشمان را کردیم که در شب‌های اجرا تمام آنچه در توانِ همه عزیزان و عوامل اجرایی بوده را ارائه کنیم و بهترین شب‌ها را برای مخاطبان رقم بزنیم. امیدواریم که برای جمع‌های 5 و 6 هزار نفره، سالنی مختص برای موسیقی ساخته شود. شهرهای هنردوست و موسیقی‌شناسی مانند اصفهان و شیراز و بسیاری از شهرهای دیگر به چنین سالنی نیاز دارند. امیدواریم که این اتفاق بیافتد.

«درخیال» با شعری از مولانا و آهنگسازی مجید درخشانی. این آهنگ در آلبومی با همین نام و در سال 1375 با صدای محمدرضا شجریان منتشر شد.

تکنوازی عود...

«پنهان چو دل» با شعری از مولانا و آهنگسازیِ همایون شجریان. این آهنگ در آلبوم «ناشکیبا» در سال 1382 منتشر شده است.

«ببار ای بارون» با شعری از علی معلم دامغانی که برای نخستین بار در آلبوم «شب، سکوت، کویر» با صدای محمدرضا شجریان منتشر شده است.

دونوازیِ کوبه‌ای‌ها...

«قاصدک» با شعری از مهدی خوان ثالث و آهنگی از پرویز مشکاتیان. آلبوم «قاصدک» از مهمترین آثار زنده‌یاد محمدرضا شجریان است که در ایران هرگز مجوز انتشار نیافت. این اثر در سال 1394 به طور رسمی در خارج از ایران منتشر شد.

این اجرا چند قطعه‌ی بی‌کلام هم داشت؛ چهارمضراب ماهور از پرویز مشکاتیان، رِنگ بیات ترک از حسین علیزاده و «رنگ شرنگ» از کیهان کلهر.

و سرانجام «مرغ سحر» که قطعه‌ی پایانیِ تمام اجراهای شجریان‌ها در چند دهه‌ی اخیر بوده است.

ادامه دارد...

انتهای پیام/