25 آبان؛ حماسه‌ای که در رگ‌های اصفهان جاری است

به گزارش خبرگزاری تسنیم از اصفهان بیست‌وپنجم آبان در حافظه تاریخی اصفهان، فقط یک مناسبت تقویمی یا یادآور یک واقعه تاریخی نیست؛ روزی است که نام این شهر با بلندترین روایت‌هایثار شجاعت، وفاداری و سربلندی پیوند خورده است. روزی که اصفهان در برابر عظمت فرزندان شهیدش سر تعظیم فرود آورد و با بدرقه‌ی پیکرهای مطهر 375 شهید عملیات محرم، صحنه‌ای آفرید که نه‌تنها در تاریخ این شهر، بلکه در حافظه جمعی ملت ایران ماندگار شد. 25 آبان، روایت شهری است که در اوج اندوه، قامتش را راست نگه داشت و از دل داغی بزرگ، حماسه‌ای جاودانه ساخت.

سال 1361، روزهای پرالتهاب دفاع مقدس، روزهایی که سرنوشت یک ملت در میدان‌های نبرد رقم می‌خورد و جوانانی از گوشه‌وکنار ایران برای دفاع از خاک و هویت سرزمینشان راهی جبهه‌ها می‌شدند. در میان آن همه حماسه و ایثار، عملیات محرم و شهادت شمار زیادی از رزمندگان اصفهانی، برگ دیگری از دفتر پرافتخار مقاومت را رقم زد؛ اما آنچه 25 آبان را به روزی متفاوت در تاریخ ایران تبدیل کرد، حضور پیکرهای 375 شهید در یک روز و شکوه کم‌نظیر مراسم تشییع آنان در اصفهان بود؛ صحنه‌ای که عظمت روح ایثارگری مردم ایران را به تصویر کشید.

آن روز، خیابان‌های اصفهان دیگر فقط مسیرهای عبور و مرور نبودند؛ به میدان روایت یک ملت تبدیل شدند. مردمی که از خانه‌ها و محله‌های خود بیرون آمده بودند تا آخرین بدرقه را برای فرزندانشان به جا آورند. مادرانی که با چشمانی اشکبار اما قلبی سرشار از ایمان، پیکر فرزندانشان را به آغوش خاک می‌سپردند، پدرانی که داغ جوان را بر دوش می‌کشیدند و خانواده‌هایی که با وجود سنگینی مصیبت، به بزرگی راهی که عزیزانشان انتخاب کرده بودند، افتخار می‌کردند. آن روز، اصفهان هم‌زمان شهر اشک و حماسه بود؛ شهری که اندوهش نیز رنگ عزت داشت.

تشییع 375 شهید در یک روز، تنها یک مراسم سوگواری نبود؛ بیانی تاریخی از وحدت، همدلی و پیوند عمیق مردم با سرزمینشان بود. این حضور گسترده نشان داد که دفاع از ایران تنها مسئولیت رزمندگان حاضر در جبهه‌ها نیست، بلکه تمام جامعه در این حماسه سهم دارد. مردم با حضور خود در خیابان‌ها، به خانواده‌های شهدا پیام دادند که در این داغ بزرگ تنها نیستند و فرزندان شهیدشان فرزندان همه مردم این شهرند.

اصفهان در طول تاریخ همواره به عنوان یکی از کانون‌های تمدن، فرهنگ، هنر و اندیشه ایران شناخته شده است؛ شهری که شکوه میدان نقش‌جهان، گنبدهای فیروزه‌ای، پل‌های تاریخی و میراث فرهنگی آن، بخشی از هویت ملی ایرانیان را شکل داده است. با این حال، هویت اصفهان تنها در بناهای تاریخی و آثار هنری خلاصه نمی‌شود. بخشی از عظمت این شهر در روزهایی نمایان شد که مردم آن، عزیزترین سرمایه‌های زندگی خود را برای دفاع از وطن تقدیم کردند. 25 آبان از همین منظر، یکی از مهم‌ترین برگ‌های هویت معاصر اصفهان است؛ روزی که نشان داد شکوه یک شهر، پیش از هر چیز، در بزرگی مردم آن ریشه دارد.

این حماسه همچنین تصویری روشن از جایگاه خانواده‌ها در تاریخ دفاع مقدس به دست می‌دهد. خانواده‌هایی که با وجود تمام نگرانی‌ها و دلبستگی‌های طبیعی، فرزندان خود را برای دفاع از کشور راهی جبهه‌ها کردند و در سخت‌ترین لحظه‌ها، صبر و استقامت را معنا بخشیدند. مادران شهدا، روایتگر نسل‌هایی هستند که عشق به فرزند را در کنار عشق به وطن معنا کردند. پدران شهدا نیز با تحمل داغی جان‌فرسا، به نماد استواری و سربلندی تبدیل شدند. این خانواده‌ها نه‌فقط صاحبان یک خاطره تاریخی، بلکه سرمایه‌های معنوی جامعه و راویان زنده بخشی از تاریخ ایران هستند.

با گذشت دهه‌ها از آن روز تاریخی، اهمیت 25 آبان نه‌تنها کاهش نیافته، بلکه با فاصله گرفتن نسل‌های جدید از دی روزهای جنگ، ضرورت بازخوانی آن بیشتر شده است. نسل امروز شاید صدای حرکت جمعیت در خیابان‌های اصفهان یا اشک‌های مادران شهدا را از نزدیک تجربه نکرده باشد، اما حق دارد بداند امنیت، استقلال و آرامشی که امروز از آن سخن می‌گوییم چه بهایی داشته است. تاریخ زمانی به سرمایه‌ای زنده تبدیل می‌شود که بتوان آن را از کتاب‌ها و مناسبت‌ها فراتر برد و به زبان قابل فهم نسل‌های جدید روایت کرد.

در همین میان، رسانه‌ها مسئولیتی مهم بر عهده دارند. روایت 25 آبان نباید به انتشار چند تصویر آرشیوی، بازنشر خاطرات تکراری یا برگزاری مراسمی محدود شود که پس از پایان آن، نام شهدا دوباره به حاشیه برود. باید از زندگی شهدا گفت؛ از آرزوهایشان، از خانواده‌هایشان، از انتخاب‌های دشوارشان و از آرمان‌هایی که برای آن‌ها ایستادگی کردند. روایت انسانی و دقیق این حماسه می‌تواند فاصله میان نسل امروز و تاریخ دفاع مقدس را کمتر کند و اجازه ندهد این سرمایه بزرگ در گذر زمان به یک مناسبت تشریفاتی تبدیل شود.

از سوی دیگر، بزرگداشت شهدا زمانی به معنای واقعی خود نزدیک می‌شود که از سطح شعار عبور کند و در رفتار و عملکرد جامعه نمود پیدا کند. اگر شهدا برای حفظ عزت، استقلال، امنیت و سربلندی ایران از جان خود گذشتند، امروز نیز پاسداشت راه آنان در گرو تلاش برای ساختن جامعه‌ای برخوردار از عدالت، پیشرفت، امید، اعتماد عمومی و فرصت‌های برابر است. خدمت صادقانه به مردم، مبارزه با فساد، حفظ سرمایه‌های ملی، توجه به محرومان، صیانت از حقوق شهروندان و تلاش برای رفع مشکلات جامعه، از جمله مسئولیت‌هایی است که می‌تواند معنای عملی وفاداری به آرمان‌های ایثارگران باشد.

برای اصفهان، 25 آبان فرصتی است تا بار دیگر به هویت تاریخی خود بازگردد و از ظرفیت این حماسه برای تقویت همبستگی اجتماعی بهره بگیرد. شهری که روزی در یک روز، پیکرهای 375 فرزند خود را تشییع کرد، امروز نیز برای عبور از چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به همان روحیه همدلی و مشارکت نیاز دارد. همان سرمایه اجتماعی که مردم را در روزهای دفاع مقدس در کنار یکدیگر قرار داد، می‌تواند در روزگار کنونی نیز زمینه‌ساز حل مسائل شهر و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان باشد.

25 آبان همچنین یادآور این حقیقت است که قهرمانان تاریخ، تنها در میدان‌های نبرد حضور ندارند؛ گاهی قهرمانان واقعی، مادرانی هستند که سال‌ها با قاب عکسی از فرزندشان زندگی می‌کنند، پدرانی که داغ فرزند را به سکوتی پرمعنا تبدیل کرده‌اند و خانواده‌هایی که با وجود گذشت سال‌ها، همچنان روایتگر خاطرات عزیزانشان هستند. این انسان‌ها بخش مهمی از تاریخ زنده اصفهان‌اند و تکریم آنان نباید به یک روز در تقویم محدود شود.

امروز که اصفهان در مسیر توسعه و مواجهه با مسائل پیچیده شهری و اجتماعی قرار دارد، بازخوانی 25 آبان می‌تواند یادآور یک اصل اساسی باشد: هیچ جامعه‌ای بدون سرمایه انسانی، اعتماد، همدلی و احساس مسئولیت جمعی به پیشرفت پایدار دست نمی‌یابد. حماسه آن روز، بیش از هر چیز نشان داد که مردم می‌توانند در سخت‌ترین شرایط، با تکیه بر باورها و همبستگی خود، از آزمون‌های بزرگ عبور کنند. این پیام محدود به دوران جنگ نیست و می‌تواند چراغ راه امروز و فردای این شهر باشد.

باید مراقب بود که 25 آبان تنها در قاب خاطرات گذشته باقی نماند. این روز باید به فرصتی برای گفت‌وگوی میان نسل‌ها، انتقال تجربه‌های تاریخی، تقویت فرهنگ ایثار و بازتعریف مسئولیت‌های اجتماعی تبدیل شود. مدارس، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها، نهادهای فرهنگی و مدیریت شهری هر یک می‌توانند سهمی در زنده نگه داشتن این میراث داشته باشند؛ نه با تکرار صرف روایت‌های رسمی، بلکه با فراهم کردن زمینه‌ای برای شنیدن صدای خانواده‌های شهدا، ثبت خاطرات بازماندگان و معرفی ابعاد کمتر گفته‌شده این واقعه تاریخی.

بیست‌وپنجم آبان، روزی است که اصفهان به جهان نشان داد بزرگی یک شهر را نمی‌توان تنها با وسعت جغرافیا، تعداد آثار تاریخی یا شاخص‌های عمرانی سنجید؛ گاهی عظمت یک شهر در میزان ایستادگی مردمانش، در عمق وفاداری آنان به سرزمینشان و در بزرگی فداکاری‌هایی آشکار می‌شود که برای حفظ یک ملت انجام داده‌اند.

آن روز، 375 پیکر مطهر بر دوش مردم اصفهان تشییع شد، اما آنچه در تاریخ باقی ماند، فقط خاطره یک بدرقه باشکوه نبود؛ تصویری از یک ملت بود که در سخت‌ترین روزها، معنای ایستادن را به جهان آموخت. 25 آبان، یادآور آن است که شهدا از میان همین مردم برخاستند، در کوچه‌ها و محله‌ها زندگی کردند و برای آینده همین سرزمین از جان گذشتند.

اصفهان هنوز هم به 25 آبان می‌بالد؛ نه فقط به دلیل حماسه‌ای که در گذشته آفرید، بلکه به دلیل مسئولیتی که این حماسه برای امروز و فردای آن بر دوش گذاشته است. این روز، قرار نیست تنها یادآور آنچه بوده‌ایم باشد؛ باید به ما یادآوری کند که برای شایسته بودن در برابر آنچه گذشت، امروز چه باید بکنیم.

25 آبان، روایت 375 پرواز و یک شهر سربلند است؛ حماسه‌ای که از خیابان‌های اصفهان آغاز شد، در حافظه تاریخ ایران جا گرفت و تا همیشه در رگ‌های این شهر جاری خواهد ماند.

 

یاداشت از زهره قندهاری فعال رسانه‌ای 

 

 

انتهای پیام/170