فارس؛ تنها استان با دو پایتخت کتاب ایران/انتقاد از گرانی کاغذ

به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، آیین افتتاح برنامه‌های هفته کتاب و کتاب‌خوانی، رونمایی از پوستر این هفته و اعلام برنامه‌های فرهنگی استان فارس، با حضور جمعی از مسئولان فرهنگی، ناشران، نویسندگان و فعالان حوزه کتاب در کتاب‌موزه انتشارات استاد نویدگویی در شیراز برگزار شد.

مهدی رنجبر مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، در این مراسم با تبریک هفته کتاب و کتاب‌خوانی اظهار کرد: آغاز این هفته با نام فردوسی، شاعر بزرگ ایران‌زمین و معمار ادبیات فارسی، فرصتی ارزشمند برای توجه دوباره به جایگاه کتاب و ادبیات در جامعه است.

وی با اشاره به سابقه فعالیت استاد نویدگویی در حوزه فرهنگ و نشر افزود: ایشان سال‌ها با کتاب و فرهنگ پیوند داشته و در برگزاری نمایشگاه‌های کتاب در سطح بین‌المللی و استان فارس نقش مؤثری ایفا کرده است.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس با اشاره به تغییر شیوه‌های مطالعه در سال‌های اخیر گفت: ممکن است امروز نسبت به گذشته کمتر کتاب بخوانیم و بسیاری از افراد به پادکست و محتوای صوتی روی آورده باشند، اما هیچ تجربه‌ای مانند خواندن مستقیم کتاب نیست.

رنجبر ادامه داد: خواندن آثار ادبی، تأثیر عمیقی بر ذهن و احساس انسان می‌گذارد و مخاطب را با تجربه‌های مختلف زندگی، عشق، رنج و روابط انسانی همراه می‌کند؛ تجربه‌ای که همیشه از طریق شنیدن کتاب یا محتوای صوتی به همان شکل حاصل نمی‌شود.

وی با دعوت از بلاگرها، فعالان فضای مجازی و تولیدکنندگان محتوا برای مشارکت در ترویج فرهنگ مطالعه اظهار کرد: فعالان این حوزه باید در کنار استفاده از فناوری‌های جدید، بار دیگر به کتاب و خوانش مستقیم آثار توجه کنند و با معرفی کتاب، مردم را به مطالعه تشویق کنند.

ضرورت حفظ تجربه اصیل مطالعه در عصر فناوری

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس با بیان اینکه نمی‌توان از تحولات هوش مصنوعی و فضای مجازی فاصله گرفت، افزود: لازم است در کنار این فناوری‌ها، تجربه اصیل مطالعه نیز حفظ شود. بلاگر‌ها و چهره‌های شناخته‌شده فضای مجازی می‌توانند با معرفی آثار ارزشمند، نقش مؤثری در گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی ایفا کنند.

رنجبر با اشاره به جایگاه تاریخی شیراز در عرصه فرهنگ و ادب گفت: اگر امروز نام شیراز در حوزه فرهنگ و ادبیات می‌درخشد، این جایگاه را مدیون بزرگان و اندیشمندانی همچون ملاصدرا، سعدی، حافظ و خواجوی کرمانی هستیم. در کنار بزرگان ادبیات کلاسیک، باید از نویسندگان معاصری مانند احمد اکبرپور نیز یاد کرد که آثار ارزشمندی برای مخاطبان، به‌ویژه نوجوانان، خلق کرده‌اند.

وی مطالعه را عاملی برای تقویت همذات‌پنداری و درک اجتماعی دانست و گفت: یکی از مهم‌ترین کارکرد‌های کتاب، قرار گرفتن در موقعیت شخصیت‌های مختلف داستان و دیدن جهان از نگاه آنهاست. مخاطب در جریان مطالعه می‌تواند خود را جای افراد مختلف با تجربه‌ها و شرایط متفاوت قرار دهد و از این طریق شناخت عمیق‌تری از انسان و جامعه به دست آورد.

کتابخانه‌ها باید به محل گفت‌و‌گو و تبادل اندیشه تبدیل شوند

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس با اشاره به کاهش محافل عمومی کتاب‌خوانی اظهار کرد: امروز در ایران، استان فارس و شهر شیراز برای ساخت و تجهیز کتابخانه‌ها اقدامات زیادی انجام می‌شود، اما باید پرسید آیا به ترویج فرهنگ مطالعه نیز به اندازه ساخت فضا‌های کتابخانه‌ای توجه می‌کنیم؟

رنجبر افزود: کتابخانه‌ها زمانی به جایگاه واقعی خود می‌رسند که به محلی برای گردهمایی علاقه‌مندان کتاب، گفت‌و‌گو و تبادل اندیشه تبدیل شوند. باید زمینه شکل‌گیری گعده‌ها و محافل کتاب‌خوانی در کتابخانه‌ها، مراکز فرهنگی و دیگر فضا‌های عمومی فراهم شود.

وی از مسئولان فرهنگی خواست برنامه‌ریزی برای احیای نشست‌های کتاب‌خوانی را از خود آغاز کنند و ادامه داد: بسیاری از محافل کتاب‌خوانی امروز به جمع‌های خانوادگی و خصوصی محدود شده‌اند، در حالی که باید زمینه حضور مردم در فضا‌های رسمی و فرهنگی نیز برای گفت‌و‌گو درباره کتاب و ادبیات فراهم شود.

فارس؛ تنها استان دارای دو پایتخت کتاب ایران

جمشید رضایی، معاون فرهنگی و رسانه‌ای اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس نیز در این مراسم با اشاره به انتخاب شیراز و فسا به‌عنوان پایتخت کتاب ایران گفت: فارس تنها استان کشور است که تاکنون دو شهر آن موفق به کسب عنوان پایتخت کتاب ایران شده‌اند.

وی افزود: انتخاب پایتخت کتاب ایران از برنامه‌های مهم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال‌های اخیر است و این عنوان به شهر‌هایی اختصاص می‌یابد که در زمینه ترویج فرهنگ مطالعه و رونق کتاب‌خوانی برنامه‌های گسترده‌ای اجرا می‌کنند.

رضایی ادامه داد: شیراز در سال1399 به‌عنوان پایتخت کتاب ایران انتخاب شد و به مدت دو سال این عنوان را در اختیار داشت. فسا نیز در سال1404 به‌عنوان پایتخت کتاب ایران انتخاب شد و در حال حاضر این عنوان در استان فارس قرار دارد.

معاون فرهنگی و رسانه‌ای اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس از آغاز فعالیت دبیرخانه پایتخت کتاب فسا خبر داد و گفت: مجموعه‌ای از برنامه‌ها با حمایت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، شورای شهر، شهرداری و فرمانداری فسا برای تقویت جایگاه کتاب و کتاب‌خوانی در این شهر پیش‌بینی شده است.

وی همچنین از افتتاح دبیرخانه پایتخت کتاب نی‌ریز خبر داد و افزود: این برنامه چهارشنبه هم‌زمان با نشست شورای فرهنگ عمومی برگزار می‌شود و الزامات و برنامه‌های مرتبط با پایتخت کتاب با حضور مسئولان فرهنگی، سیاسی و مذهبی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

رضایی از برگزاری آیین تجلیل از فعالان و تسهیلگران حوزه کتاب و کتاب‌خوانی استان فارس نیز خبر داد و گفت: این آیین دوشنبه ساعت9:30 در اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس برگزار می‌شود.

انتقاد از وضعیت نشر و کاهش حمایت از کتاب

داریوش نویدگویی، پیشکسوت فرهنگ و نشر فارس، نیز در این مراسم با تأکید بر اینکه ترویج کتاب‌خوانی تنها وظیفه اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی نیست، اظهار کرد: همه دستگاه‌های فرهنگی و غیر فرهنگی باید در این زمینه مشارکت داشته باشند.

وی با اشاره به پیشینه تاریخی شیراز در حوزه چاپ و نشر، وضعیت کنونی کتاب‌خوانی و صنعت نشر را نگران‌کننده دانست و گفت: افزایش قیمت کاغذ و هزینه‌های چاپ، مشکلات اقتصادی کتاب‌فروشی‌ها، تغییر کاربری برخی کتاب‌فروشی‌ها و دشواری توزیع کتاب در شهرستان‌ها از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه است.

نویدگویی افزود: بیش از300 ناشر در استان فارس فعالیت دارند و حمایت از ناشران و تأمین مواد اولیه صنعت نشر باید در دستور کار قرار گیرد. همچنین بسیاری از کتابخانه‌های اداری که در گذشته با بودجه مشخص اقدام به خرید کتاب می‌کردند، تعطیل شده‌اند و اعتبارات خرید کتاب نیز کاهش یافته است.

وی پیشنهاد کرد: دستگاه‌های اجرایی با اجرای طرح‌های مبادله کتاب و همکاری با نهاد‌های فرهنگی، زمینه بازگشت کتاب به محیط‌های اداری را فراهم کنند.

این ناشر پیشکسوت همچنین با انتقاد از گسترش بی‌رویه کتاب‌های کمک‌درسی، بر ضرورت تقویت آموزش اصولی و ساماندهی توزیع کتاب در کشور تأکید کرد.

نویدگویی با اشاره به ظرفیت‌های کتاب‌موزه انتشارات خود گفت: این مجموعه برای بازدید، آموزش و تبادل نظر در اختیار علاقه‌مندان، دانشجویان و فعالان فرهنگی قرار دارد. بیش از60 هزار جلد کتاب در این مکان نگهداری می‌شود که چهار هزار و400 عنوان آن مربوط به انتشارات نوید است. بخش‌هایی از کتاب‌موزه نیز به معرفی تاریخ خط، زبان، کتابت و چاپ و آموزش چاپ و صحافی اختصاص دارد.

برگزاری ده‌ها برنامه فرهنگی در هفته کتاب فارس

هم‌زمان با هفته کتاب و کتاب‌خوانی سال1405، مجموعه‌ای از برنامه‌های فرهنگی با مشارکت ناشران، مؤسسات فرهنگی، انجمن‌های ادبی و فعالان حوزه کتاب در استان فارس برگزار می‌شود.

این برنامه‌ها از22 تا30 آبان‌ماه در قالب رونمایی و نقد کتاب، نشست‌های تخصصی، معرفی آثار نویسندگان، رونمایی از سامانه‌های مرتبط با کتاب و تجلیل از فعالان کتاب‌خوانی اجرا خواهد شد.

رونمایی از کتاب‌های «بر بال خاطرات»، «ورق درخت طوبی»، «آبش خاتون» و «شرق‌گرایی و شرق‌شناسی»، نقد کتاب «عکس‌درمانی»، رونمایی از پوستر جشنواره برج دانش و رونمایی از سامانه و اپلیکیشن «تیرازیس» از جمله برنامه‌های این هفته است.

همچنین نشست «عشق آسمانی»، آیین دستاورد‌های کتاب‌خوانی اوز، تقدیر از فعالان این حوزه، افتتاح دبیرخانه پایتخت کتاب نی‌ریز و نشست «دیوان پروین و نگاه داستانی به آثار پروین اعتصامی» برگزار می‌شود.

در بخش دیگری از این برنامه‌ها، کتاب‌های «تاریخچه تنگک بوستانی»، «خاک‌شناسی»، «هزیر طاق گل کاغذی»، «نگاهی نو به عالم ذر و عهد الست» و «قلعه شریف‌آباد» رونمایی و بررسی خواهند شد. همچنین سه کتاب «چغاخوری ابیوردی»، «آموزش نت‌های موسیقی قشقایی» و «قشقایی دیلی» نیز معرفی می‌شوند.

این رویداد‌ها در مکان‌هایی از جمله سالن غزل، سالن کنفرانس اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی فارس، نگارستان ادب، سرای سخن مرکز اسناد، سالن مهر، انتشارات سیوند، انتشارات تخت جمشید، انتشارات تیرازیس، انتشارات فرنام و انتشارات قشقایی برگزار خواهد شد.

در پایان این مراسم، از پوستر سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران رونمایی شد.

انتهای پیام/424