ارتفاعات برفی چهارمحال‌وبختیاری؛ مقصد مناسب صعودهای حرفه‌ای
- اخبار استانها
- اخبار چهارمحال و بختیاری
- 24 آبان 1405 - 11:53
به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، فصول سرد سال به خصوص اواخر پاییز و زمستان که به ارتفاعات چهارمحال‌وبختیاری می‌رسد، کوهستان چهره دیگری پیدا می‌کند. برف روی دامنه‌ها می‌نشیند، خط‌الرأس‌ها سفیدپوش می‌شوند و سرما، قدم زدن در مسیرهای کوهستانی را به تجربه‌ای متفاوت تبدیل می‌کند. اینجا دیگر تنها زیبایی کوه نیست که خودنمایی می‌کند؛ هر قدم، توان جسمی، آمادگی و شناخت کوهنورد از طبیعت را به آزمون می‌گذارد.
چهارمحال‌وبختیاری در دل زاگرس قرار گرفته و ارتفاعات آن، به‌ویژه زردکوه، از چشم‌اندازهای شاخص کوهستانی منطقه به شمار می‌روند. در روزهای سرد سال، دامنه‌ها و قله‌های این منطقه زیر پوششی از برف، تصویری متفاوت از طبیعت زاگرس پیش روی کوهنوردان می‌گذارند؛ تصویری که تماشای آن از دور هم تماشایی است، اما نزدیک شدن به قله‌ها و پیمودن مسیرهای برفی، ماجرای دیگری دارد.
همین ترکیب زیبایی و دشواری است که کوهنوردی را از بسیاری از تجربه‌های معمول طبیعت‌گردی جدا می‌کند. کوهنورد برای رسیدن به ارتفاعات، فقط کوله‌پشتی‌اش را برنمی‌دارد و راه نمی‌افتد؛ مسیر را می‌شناسد، شرایط هوا را بررسی می‌کند، تجهیزاتش را آماده می‌کند و می‌داند که در کوهستان، گاهی یک تصمیم درست از ساعت‌ها تلاش مهم‌تر است.
اکنون برخی از ارتفاعات استان پوشیده از برف شده‌اند
ارتفاعات چهارمحال‌وبختیاری نیز در فصل زمستان می‌توانند پذیرای کوهنوردانی باشند که از نقاط مختلف ایران و حتی کشورهای دیگر برای تجربه صعود به زاگرس سفر می‌کنند.
برای کوهنوردی که از منطقه‌ای دیگر به اینجا می‌آید، شکل کوه‌ها، گستردگی دامنه‌ها و چشم‌اندازهای برفی می‌تواند بخشی از جذابیت مسیر باشد. با این حال، اینکه چه تعداد کوهنورد خارجی به این ارتفاعات می‌آیند و کدام قله‌ها برای آنان جذابیت بیشتری دارد، موضوعی است که باید از فعالان کوهنوردی و راهنمایان محلی پرسید.
اکنون نیز با اینکه فصل زمستان از راه نرسیده است اما برخی از ارتفاعات استان چهارمحال و بختیاری در شهرستان کوهرنگ پوشیده از برف شده‌اند و مقاصد مناسبی برای کوهنوردان حرفه‌ای به شمار می‌روند.
اما چه چیزی کوهنورد را به دل این ارتفاعات می‌کشاند؟ شاید چشم‌انداز قله‌ای که از دور، میان ابرها و برف دیده می‌شود؛ شاید امتداد خط‌الرأسی که هرچه پیش‌تر می‌روی، مسیر تازه‌ای از کوهستان را پیش چشمت باز می‌کند.
برای بعضی‌ها، جذابیت در رسیدن به قله است و برای بعضی دیگر، در تمام لحظه‌هایی که میان راه می‌گذرد؛ از نخستین قدم‌ها در هوای سرد صبح تا ایستادن بر فراز ارتفاعاتی که دامنه‌های سفیدپوش را زیر پایشان گسترده‌اند.
تجهیزات مناسب بخشی از آمادگی برای صعود است
برف اما فقط رنگ و چهره کوه را عوض نمی‌کند؛ شرایط حرکت را هم تغییر می‌دهد. برفی که دامنه‌ها را یکدست و زیبا نشان می‌دهد، ممکن است زیر پا حرکت را دشوار کند. مسیرهای آشنا در فصل‌های گرم، گاهی به تجهیزات تخصصی و مهارت بیشتری نیاز پیدا می‌کنند و پیشروی در شیب‌ها، زمان و انرژی بیشتری می‌گیرد. در چنین شرایطی، کوهنورد باید هم‌زمان با مسیر پیش برود و مراقب توان و وضعیت جسمی خود نیز باشد.
در این شرایط، تجهیزات مناسب بخشی از آمادگی برای صعود است. لباس گرم و لایه‌لایه، کفش متناسب با شرایط زمستانی، دستکش اضافه، عینک محافظ و تجهیزات فنی موردنیاز مسیر، هرکدام برای شرایطی مشخص به کار می‌آیند. انتخاب این وسایل به نوع صعود و وضعیت کوهستان بستگی دارد و همراه داشتن آن‌ها زمانی ارزشمند است که کوهنورد شیوه استفاده درست از تجهیزات را هم بداند.
در طول مسیر، گاهی مهم‌ترین کار این است که عجله نکنی. برف و سرما انرژی بیشتری می‌گیرند و حرکت شتاب‌زده می‌تواند خستگی را زودتر از انتظار به سراغ کوهنورد بیاورد.
تنظیم سرعت، توجه به میزان آب و غذای مصرفی و پوشیدن یا کم کردن لباس متناسب با میزان فعالیت، بخشی از مدیریت توان در صعود زمستانی است؛ جزئیاتی که شاید در نگاه اول ساده به نظر برسند، اما در ارتفاع اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
کوهستان را نمی‌توان به‌تنهایی و فقط با تکیه بر توان فردی شناخت. در یک گروه کوهنوردی، همه با سرعت یکسان حرکت نمی‌کنند و میزان آمادگی و تجربه افراد نیز متفاوت است.
گاهی یکی از اعضا زودتر خسته می‌شود یا شرایط مسیر برایش دشوارتر از دیگران است. در چنین لحظه‌هایی، توجه به یکدیگر و حرکت هماهنگ گروه اهمیت پیدا می‌کند؛ به‌ویژه وقتی برف و مه، فاصله‌ها را مبهم می‌کنند و مسیر پیش رو دیگر به‌روشنی دیده نمی‌شود.
ضرورت بررسی شرایط جوی و وضعیت مسیر پیش از حرکت
هوا نیز در ارتفاعات همیشه مطابق انتظار پیش نمی‌رود. ممکن است صبح، آسمان آرام باشد و چند ساعت بعد، باد و بارش برف شرایط حرکت را تغییر دهند. در بعضی مسیرها نیز وضعیت برف و شیب کوهستان، خطر بهمن را جدی می‌کند.
به همین دلیل، بررسی شرایط جوی و وضعیت مسیر پیش از حرکت، توجه به هشدارهای مربوط به برف و بهمن و تعیین زمان بازگشت، بخش جدایی‌ناپذیر برنامه‌ریزی برای صعود است.
گاهی با وجود همه آمادگی‌ها، شرایط آن‌طور که انتظار می‌رود پیش نمی‌رود. قله هنوز دور است، هوا تغییر کرده یا توان گروه کاهش یافته است. اینجاست که کوهنورد باید میان ادامه مسیر و بازگشت تصمیم بگیرد.
شاید برای کسی که از دور به قله نگاه می‌کند، بازگشت بدون رسیدن به مقصد به معنای ناتمام ماندن صعود باشد، اما برای کوهنورد باتجربه، شناخت زمان مناسب بازگشت نیز بخشی از شناخت کوهستان است.
با همه این دشواری‌ها، لحظه‌هایی در کوهستان وجود دارد که خستگی مسیر را برای مدتی از یاد می‌برد. وقتی از میان برف و شیب بالا می‌روی و چشم‌انداز گسترده‌تری از زاگرس پیش رویت قرار می‌گیرد، دامنه‌های سفیدپوش و دره‌های دوردست، جلوه‌ای پیدا می‌کنند که از پایین کوه به‌سادگی دیده نمی‌شود. گاهی همین منظره، همین سکوت و همین چند لحظه ایستادن در ارتفاع است که خاطره یک صعود را برای سال‌ها در ذهن کوهنورد نگه می‌دارد.
ارتفاعات چهارمحال‌وبختیاری در شرایط برفی، هم زیبایی‌های چشمگیر زاگرس را پیش روی کوهنوردان می‌گذارند و هم دشواری‌هایی دارند که نمی‌توان آن‌ها را نادیده گرفت. برای شناخت بهتر این ظرفیت، باید پای صحبت کسانی نشست که این کوه‌ها را از نزدیک می‌شناسند؛ روایت آن‌ها می‌تواند روشن کند که چه چیزی کوهنوردان را به ارتفاعات استان می‌کشاند، صعود زمستانی چه تجربه‌ای برایشان رقم می‌زند و برای آنکه این تجربه در کنار زیبایی، ایمن و ماندگار باشد، چه شرایطی باید فراهم شود.
زردکوه؛ مقصد صعودهای زمستانی در چهارمحال‌وبختیاری
سعید محمدی، رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، با اشاره به ظرفیت‌های کوهنوردی چهارمحال‌وبختیاری، از ویژگی‌های صعودهای زمستانی، حضور ورزشکاران داخلی و خارجی در مناطق کوهستانی استان و تجربه‌های دشوار و شیرین این فعالیت ورزشی سخن گفت.
وی با تأکید بر ظرفیت‌های کوهنوردی استان، معتقد است که این رشته ورزشی علاوه بر فعالیت‌های تخصصی، از قابلیت بالایی برای گسترش ورزش همگانی و خانوادگی برخوردار است و می‌تواند در ارتقای سلامت جامعه نیز نقش داشته باشد.
محمدی با اشاره به ظرفیت‌های کوهستانی چهارمحال‌وبختیاری اظهار کرد: زردکوه یکی از رشته‌کوه‌های مناسب برای صعودهای زمستانی است و حدود 109 قله بلند در محدوده ارتفاعی چهار هزار متر دارد که بلندترین آن‌ها قله گلچینه با ارتفاع چهار هزار و 221 متر است.
وی افزود: کوهستانی بودن چهارمحال‌وبختیاری، ظرفیت مناسبی برای جذب کوهنوردان از داخل استان، سراسر کشور و حتی خارج از کشور ایجاد کرده است.
رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد با اشاره به دیگر مناطق کوهستانی استان بیان کرد: رشته‌کوه جهان‌بین با چهار قله در حدود سه هزار متر ارتفاع، ظرفیت‌های خوبی برای کوهنوردی دارد. کوه سالداران، کوه ملک، کوه ریگ در شهرستان لردگان و دیگر رشته‌کوه‌ها و قله‌های استان نیز از جاذبه‌هایی هستند که می‌توانند کوهنوردان را از نقاط مختلف کشور و استان‌های همجوار به چهارمحال‌وبختیاری جذب کنند.
ظرفیت دره‌نوردی و غارنوردی در استان بسیار است
محمدی ادامه داد: جاذبه‌های طبیعی استان تنها به قله‌ها و رشته‌کوه‌ها محدود نیست. وجود آبشارهای متعدد، از جمله آبشار کرودیکن، نیز برای کوهنوردان جذابیت دارد و در کنار آن، دره‌های عمیق و منحصربه‌فرد استان، ظرفیت قابل توجهی برای فعالیت در رشته دره‌نوردی فراهم کرده‌اند.
وی با اشاره به تعدد دره‌های استان گفت: تنگ زندان، دره هرمون، دره دلی، دره شوش، دره انجو، تنگه باز و دیگر دره‌های موجود در چهارمحال‌وبختیاری، از مناطقی هستند که دره‌نوردان را از سراسر کشور به خود جذب می‌کنند.
رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد همچنین به ظرفیت غارنوردی استان اشاره کرد و افزود: غارهای عمیق و منحصربه‌فردی مانند غار تانا، غار کهبد و غار تاپو باعث شده‌اند غارنوردانی از سراسر کشور و حتی خارج از کشور برای پیمایش این غارها به استان سفر کنند.
محمدی با بیان اینکه این ظرفیت‌ها قابلیت گسترش دارند، تصریح کرد: مجموعه جاذبه‌های کوهستانی، دره‌ها و غارها، زمینه فعالیت در شاخه‌های مختلف کوهنوردی و طبیعت‌گردی را در چهارمحال‌وبختیاری فراهم کرده است.
حضور غارنوردان و کوهنوردان خارجی در استان
وی در پاسخ به پرسشی درباره مبدأ کوهنوردان و غارنوردانی که به چهارمحال‌وبختیاری سفر می‌کنند، توضیح داد: کشورهای مختلفی در رشته‌های تخصصی کوهستانی در استان حضور داشته‌اند و این حضور در هر رشته متفاوت است.
محمدی با اشاره به حضور غارنوردان خارجی در استان گفت: در رشته غارنوردی، میزبان افرادی از کشورهای ایتالیا، لهستان، اسلوونی و آلمان بوده‌ایم. این افراد برای پیمایش غارها به استان آمدند و حتی در فعالیت‌های اکتشافی نیز حضور داشتند.
رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد ادامه داد: در رشته کوهنوردی نیز ورزشکارانی از کشورهایی مانند اسپانیا، آلمان و ایتالیا در استان حضور پیدا کرده‌اند. در رشته اسکی کوهستان نیز شاهد حضور ورزشکاران بوده‌ایم.
وی با اشاره به حضور کوهنوردان از استان‌های مختلف کشور اظهار کرد: از استان‌هایی مانند اصفهان، یزد، تهران، تبریز، همدان و کرمانشاه نیز ورزشکارانی برای اجرای برنامه‌های کوهنوردی به چهارمحال‌وبختیاری می‌آیند.
زمستان؛ فصل صعودهای سخت‌تر و کوهنوردان حرفه‌ای‌تر
محمدی درباره تفاوت کوهنوردی در فصل تابستان و زمستان گفت: کوهنوردی در این دو فصل شرایط متفاوتی دارد. در تابستان، این فعالیت شکل عمومی‌تری پیدا می‌کند و افراد می‌توانند با امکانات محدودتری، از جمله کفش مناسب و یک کوله‌پشتی، برای صعود به قله اقدام کنند؛ اما در زمستان، به دلیل دشواری شرایط محیطی، کوهنورد باید تدارکات بیشتری داشته باشد و با تجهیزات کامل‌تری وارد کوهستان شود.
وی افزود: به همین دلیل، کوهنوردی زمستانی علاقه‌مندان خاص خود را دارد. ممکن است تعداد افرادی که در زمستان به کوه می‌روند کمتر باشد، اما صعودهایی که در این فصل انجام می‌شود، دشوارتر و سنگین‌تر است.
رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد با اشاره به سختی صعود به قله‌های مرتفع در زمستان بیان کرد: صعود زمستانی به یک قله چهار هزار متری، به‌مراتب سخت‌تر از صعود به همان قله در تابستان است. این شرایط باعث می‌شود تعداد علاقه‌مندان به چنین صعودهایی کمتر باشد، اما افرادی که برای این فعالیت اقدام می‌کنند، با وجود دشواری‌ها، اشتیاق زیادی به ادامه مسیر دارند.
محمدی با توصیف شرایط سخت صعودهای زمستانی اظهار کرد: کوهنوردانی هستند که در سرمای 30 درجه زیر صفر و در برفی با ارتفاع حدود چهار متر، چادر می‌زنند، شب را در کمپ می‌گذرانند و پس از آن، چادرهای خود را جمع می‌کنند و مسیر بازگشت را در پیش می‌گیرند.
وی تأکید کرد که صعود زمستانی به دلیل شرایط محیطی، به آمادگی و تدارکات بیشتری نیاز دارد و تجربه آن با کوهنوردی در فصل تابستان متفاوت است.
شبی در کنار پناهگاه چال‌میشان؛ وقتی باد، چادر را به چالش می‌کشد
رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد در ادامه، یکی از خاطرات خود از صعود زمستانی به یکی از قله‌های زردکوه را روایت کرد؛ صعودی که با وجود دشواری‌های مسیر و شرایط نامساعد پناهگاه، در نهایت با یک صعود موفق و بازگشتی همراه با خاطره‌ای ماندگار به پایان رسید.
محمدی گفت: یکی از صعودهای زمستانی ما به یکی از قله‌های زردکوه، با حضور چهار نفر انجام شد. به دلیل مناسب نبودن کفش یکی از اعضای گروه، او در مسیری که پناهگاه در آن قرار داشت، ماند و سه نفر دیگر به سمت پناهگاه چال‌میشان حرکت کردیم.
وی ادامه داد: زمانی که به پناهگاه رسیدیم، با شرایط مناسبی روبه‌رو نبودیم. پناهگاه زیر برف رفته بود، پنجره‌های آن شکسته بود و درِ آن نیز باز مانده بود. فضای داخل پناهگاه پر از برف شده بود و امکان خالی کردن آن وجود نداشت؛ به همین دلیل، در کنار پناهگاه و روی برف چادر زدیم.
محمدی با اشاره به شرایط دشوار شب‌مانی در آن منطقه بیان کرد: در آن شب باد شدیدی می‌وزید و با وجود اینکه چادر را مهار کرده بودیم، باد تیرک‌های آن را به سمت ما خم می‌کرد. مجبور شدیم به شکلی کنار تیرک‌ها بنشینیم و آن‌ها را نگه داریم تا باد چادر را با خود نبرد یا آن را پاره نکند.
وی افزود: صبح روز بعد، شرایط هوا بهتر شد و توانستیم صعود خوبی داشته باشیم. پس از صعود، به محل چادر برگشتیم، آن را جمع کردیم و یکی از دوستانمان نیز که در پناهگاه میان مسیر مانده بود، به ما پیوست. سپس مسیر بازگشت را در پیش گرفتیم.
رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد با اشاره به بخش‌های شیرین این تجربه گفت: یکی از دوستانمان آشپزی خوبی داشت و برای ناهار غذا آماده کرد. در چنین برنامه‌هایی، اعضای گروه علاوه بر مواجهه با سختی‌های کوهستان، توانایی‌های خود را در زمینه‌هایی مانند آشپزی زمستانی نیز نشان می‌دهند.
محمدی با بیان اینکه هر صعود زمستانی خاطرات و تجربه‌های خاص خود را دارد، اظهار کرد: خاطرات کوهنوردی را نمی‌توان به‌راحتی از یکدیگر تفکیک کرد؛ زیرا هر برنامه شرایط و اتفاقات ویژه خود را دارد و تجربه‌های مشترک نیز همیشه شبیه یکدیگر نیستند.
وی با اشاره به جزئیات زندگی در کمپ‌های زمستانی افزود: در چنین شرایطی، حتی کارهای ساده‌ای مانند شستن ظرف‌ها نیز شکل متفاوتی پیدا می‌کند. گاهی باید ظرف را ابتدا با دستمال کاغذی پاک کرد و سپس با مقدار کمی برف تمیز کرد.
رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد ادامه داد: تهیه آب گرم نیز به تدارکات نیاز دارد و گاهی لازم است آب گرم را آماده کرد و در کیسه‌خواب قرار داد. کفش‌ها هم باید از برف پاک شوند و برای خشک شدن داخل کیسه‌خواب قرار بگیرند تا بتوانند روز بعد پاها را گرم نگه دارند.
وی خاطرنشان کرد: این جزئیات بخشی از تجربه کوهنوردی زمستانی هستند و در کنار دشواری‌های مسیر، خاطراتی را برای اعضای گروه رقم می‌زنند که در برنامه‌های مختلف، شکل‌های متفاوتی دارند.
کوهنوردی؛ ورزشی بر پایه همدلی و همکاری
محمدی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، به ویژگی‌های اخلاقی و گروهی کوهنوردی اشاره کرد و گفت: کوهنوردی یکی از پاک‌ترین ورزش‌هایی است که افراد می‌توانند به آن بپردازند و از نظر اخلاق‌مداری نیز از رشته‌های ورزشی بااخلاق به شمار می‌رود.
وی افزود: کوهنوردی در کنار بخش‌های قهرمانی، المپیکی و صعودهای ورزشی داخل سالن، ویژگی دیگری نیز دارد و آن، ضرورت همکاری اعضای گروه با یکدیگر است. در بسیاری از برنامه‌های کوهنوردی، افراد باید در کنار هم حرکت کنند، به یکدیگر کمک کنند و برای رسیدن به هدف مشترک، همراه باشند.
رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد با اشاره به اهمیت تقسیم امکانات و همکاری در کوهستان بیان کرد: یکی از دوستان ما مثالی می‌زند که اگر یک سیب وجود داشته باشد، آن‌قدر تقسیم می‌شود که به همه افراد به نسبت مساوی برسد. این مثال، نوعی از همدلی، همیاری، کمک و مشارکت را نشان می‌دهد که در کوهنوردی اهمیت دارد.
محمدی ادامه داد: این روحیه کمک می‌کند افراد در جریان برنامه‌های کوهنوردی، مشارکت بیشتری در کارها داشته باشند و به یکدیگر کمک کنند. همچنین دوری از تنش‌هایی که ممکن است در برخی ورزش‌ها وجود داشته باشد، از ویژگی‌هایی است که در کوهنوردی مورد توجه قرار می‌گیرد.
فعالیت هفتگی بیش از 2500 نفر در برنامه‌های کوهنوردی استان
وی با اشاره به گستردگی فعالیت‌های کوهنوردی در چهارمحال‌وبختیاری اظهار کرد: هر هفته بیش از دو هزار و 500 نفر در برنامه‌های مختلف کوهنوردی و فعالیت‌های مرتبط با کوهستان شرکت می‌کنند.
محمدی توضیح داد: این برنامه‌ها تنها به صعود قله محدود نیست و ممکن است شامل حضور در مناطق گردشگری، غارنوردی، دره‌نوردی، صعودهای زمستانی، برف‌نوردی، یخ‌نوردی و دیواره‌نوردی باشد.
رئیس هیئت کوهنوردی شهرستان شهرکرد با بیان اینکه گستردگی این فعالیت‌ها امکان نگاه همگانی به کوهنوردی را فراهم می‌کند، گفت: با توجه به تنوع برنامه‌ها و تعداد افرادی که در آن‌ها شرکت می‌کنند، می‌توان از منظر ورزش همگانی نیز به کوهنوردی نگاه کرد.
وی افزود: در بیشتر شهرهای چهارمحال‌وبختیاری، افراد می‌توانند با حدود 10 تا 20 دقیقه پیاده‌روی به پای کوه برسند و صعود خود را آغاز کنند. این شرایط، امکان انجام کوه‌پیمایی‌های همگانی و خانوادگی را نیز فراهم می‌کند.
محمدی تأکید کرد: در کنار رشته‌های تخصصی کوهنوردی که خوشبختانه تعداد آن‌ها زیاد است، کوه‌پیمایی همگانی نیز به دلیل گستردگی و امکان مشارکت افراد مختلف، ظرفیت قابل توجهی دارد و می‌تواند در ارتقای سلامت کل جامعه مؤثر باشد.
وی با اشاره به ضرورت توجه به این بخش از فعالیت‌های کوهستانی خاطرنشان کرد: ظرفیت کوه‌پیمایی همگانی و خانوادگی را می‌توان در کنار رشته‌های تخصصی کوهنوردی مورد توجه قرار داد؛ زیرا این فعالیت‌ها امکان حضور طیف گسترده‌تری از افراد را در برنامه‌های ورزشی فراهم می‌کنند.
انتهای پیام/7540